Vestmennene

  • Amazon ynskjer å endra verdi før Spacelink gjer det, og dei har med seg Apple.

    Amazon ynskjer å endra verdi før Spacelink gjer det, og dei har med seg Apple.

    5105 satellittar, fordelt på fem ulike lag kring jordi, skal snart gjera det mogelegt å senda meldingar og ringja heim frå dei mest avsides dalstroki i landet – utan ein einaste mobilmast i sikte. Det er eit dristig tal, men endå meir slåande er kva slags krefter som no bind seg saman for å få det til. Amazon og Apple, to av de største teknologiverksemdene i verdi, er ikkje lenger berre konkurrentar i butikkhyllor og programvare. Dei skaper no ein ny infrastruktur i verdsromet som kann knytja sjølv den mest einslege fjellstova til det store, globale samtaleromet.

    Amazon Leo Direct-to-Device-nettverket, som nett er søkt løyve til hjå amerikanske styresmakter, byggjer på ei enkel, men radikal innsikt: at mobilsamband ikkje lenger treng vera noko som stig or bakken. Satellittane skal handsama data umbord og senda dei vidare med laser, slik at trafikken flyt snøgt og ubroten – jamvel når stormar rasar og fiberkablar slitnar. For Noreg, med si langstrekte kystline, tusundar av dalar og eit folkeferd som gjerne søkjer seg til fjellet, opnar dette dører som fyrr var attletne.

    I fyrste umgang er det naudhjelp og tryggleik som stend i fokus. Tenesta skal gje stødde iPhone- og Apple Watch-modellar tilgjenge til naud-SOS, meldingar, stadfesting og vegsamband via satelitt – funksjonar som alt i dag hev berga liv i naudssituasjonar, men som no kann verta kvardagskostnadar for alle som bur eller ferdast utanfor dekte soner. Men perspektivet er langt vidare. Når 5105 himmellys vert sende i bane, vert det mogelegt å tenkja på fjernstyring av utstyr, sporing av køyretøy og ein heil flora av tingenetter i tome lend – utan å vera avhengige av at det stend ein sendar på den næraste nuten.

    Det er ein tanke som vekkjer hugnad, ikkje minst i eit land der mange enno minnest korleis telefontråden ein gong batt avkrokar saman. Den gongen var det eit spursmål um stolpar og kopartråd. I dag er det strålar frå verdsromet. Det ligg ein djup optimisme i å sjå korleis teknologiske gigantar nyttar tyngdi si til å byggja bruer der andre ser hinder. Dei store selskapi tevlar, javisst – men tevlingi hev her teke form av eit kapplaup for å gje menneske betre reiskapar, ikkje berre for å dra større profitt.

    Med Apple som sentral samarbeidspartnar og Globalstar-frekvensane på plass, peikar Amazon Leo-prosjektet mot 2028. Men sjølve visjonen er like mykje eit kulturuttrykk som eit teknologisk eitt. Det er draumen um at ingen skal vera avskorne, same kvar dei bur eller kor langt dei dreg. Det er ei moderne spegling av den gamle, norske eggjarkunsten: å hausta signal der ingen trudde dei fanst, og dela bodskap frå tind til tind. Slik vert ikkje satelittane berre metallkledde kretsarar – dei vert berarar av eit von.

    Kjelde: ITavisen

  • X Money er lansert – verkar med Apple Wallet

    X Money er lansert – verkar med Apple Wallet

    Eit virtuelt Visa-kort, ein rentesats på 6 prosent og eit metallkort med brukarnamnet prega inn i stålet – det er ikkje kvardagsleg nytt sjølv i ei tid der me skrollar oss gjennom livet. Men nett denne lanseringi av X Money syner noko meir enn berre nye finessar i ein app. Ho peikar mot eit gamalt ideal som no fær ny form: tanken um at all samhandling, frå kvardagspraten til den store handelen, kann bu under same tak.

    Elon Musk talar gjerne um ei «superapp», og bak det ordet ligg ei tru på at grensone millom ymse tenester skal viskast ut. Det er lett å sjå på dette som noko heilt nytt, men for eit vestlandsk sinn er tanken påfallande heimleg. Var det ikkje slik det var i krambudi og på tinget i eldre tider? Der gjekk rykte og forteljingar, der vart avtalar bundne med handtak, og der la ein attende pengar for varorne – alt på same tunet. Den digitale marknadsplassen X Money no skapar, med innskot, overføringar, rekningar og jamvel papirsjekkar samla på éin stad, held fast på denne samanknytte arven.

    Det er lett å lata seg blenda av dei tekniske spesifikasjonane: eit fysisk kort i metall, stønad for Apple Wallet og Apple Pay, gratis minibankuttak verda rundt og ingi valutagebyr. Men det som verkeleg skil seg ut, er tilliti som er boren inn i systemet. Innskot på upptil 10 millionar dollar er FDIC-forsikra gjennom eit cash sweep-program, og bankpartnaren Cross River Bank gjev eit solid anker i den amerikanske finanskvardagen. Dette er ikkje lausrive leik; det er ei teneste som vil veksa seg inn i det daglege livet til milljonar av menneskjor.

    For norske augo ligg det òg noko uppmuntrande i dette. Vårt eige land hev tidleg vore ein pioner i digital betaling, og når X Money ein gong når europeiske breiddegradar, vil ho ikkje møta ei ukjend verd, men ei brukarskare som alt er van med å senda pengar med nokre få trykk. Det den amerikanske tenesta gjer, er å draga vekslingane endå tettare saman med det sosiale rommet; her kann ein be um pengar frå vener, motta lønn to dagar fyre ordinær tid og samstundes fylgja ordskifte på same plattform. Slik vert betaling ikkje berre ei transaksjon, men ein naturleg part av samtalet.

    Det er freistande å kalla dette framtidi, men sjåande seg attende liknar det og noko gamalkjent. Pengar hev alltid vore eit band millom menneskjor, anten dei vog opp sylv på kaien i Bergen eller sveipar eit kort gjennom telefonen. X Money byggjer ei bru millom den gamle tillitsmarknaden og den nye teknikken, og nett der – i spennet millom det trauste og det snøgge – ligg håpet for ei teneste som kann veksa seg inn i kvardagen på ein måte som kjennest sjølvsagd.

    Kjelde: ITavisen

  • Arbeider gratis i sumar: – Tek ein sjanse

    Arbeider gratis i sumar: – Tek ein sjanse

    Det er ikkje kvar dag ein ung mann frå Bergen tek med seg passet og reiser til Røros for å arbeida utan løn. Men nett det er det Oskar hev gjort i sumar – og han kallar det ei sjanse verd å ta. Fyre sumaren hev han fare til både Kina og Kanada for å byggja arbeidsrøynsle. No vart reisa nær sagt like eventyrleg, men staden låg berre nokre timar inn i Innlandet.

    Det er noko sterkt symbolsk i dette. Røros er ikkje eit vanleg reisemål; det er ein stad der fortidi lever i kvar tropp og kvar gruvegang. Bergstaden er ein av dei få stadene i Norden som er tekne inn på UNESCO si verdsarvliste, og her finn ein ikkje so mykje solbleikte strandparadis som ei levande historiebok i tre og stein. For Oskar er ikkje eksotismen avgrensa til palmetre og framande tungemål. Den ligg like mykje i å møta eit samfunn der ætte-led etter ætte-led hev forma ein eigen arbeidskultur, frå koparverki i Storwartz til handverksbui i Kjerkgata.

    Det er verdt å lyfta fram det modige i å takka ja til arbeid utan pengar. I ei tid der mykje vert målt i kroner og øyre, er det lett å gløyma at røynsle, nettverk og kunnskap ofte hev ein langt større verd. Oskar gjer noko uhøgtideleg visdomsfullt: han ser sumaren som eit høve til å læra, ikkje berre å tena. Arbeidet er gratis, men det han fær med seg heim i hugen, er ein kapital som ikkje kann bokførast. Han møter ein annan rytme, eit anna mål, og fær høyra den syngjande rørosdialekten der ordi ber med seg klangen frå ei 400-år gomol gruvesoge.

    Det er i slike møte millom by og bygd, millom moderne yrkesliv og gamal handverkstradisjon, at noko verdifullt veks. Oskar fær sjå korleis eit lite samfunn hev reist seg kring arbeidet med jordi sitt indre, og korleis den arven framleis set preg på folk og næringsliv. Kanskje ligg det noko allment i dette: at dei mest minneverdige læremeistrane ikkje alltid gjev løn i pengar, men i perspektiv.

    Når ein ung bergensar vel Røros framfor større byar eller meir snøgge vegar, fortel det noko um ei vilje til å satsa på det heimlege og historiske. Det er ein optimistisk tanke. I ei verd som stadig vert mindre, kann det vera dei nære og særmerkte stadene som gjev den djupaste røynsla. Oskar tek ein sjanse, og nett det gjer sumaren hans rikare enn dei fleste reiser.

    Kjelde: Adresseavisen

  • Han gjer ein gammal fritidsbustad um til heilårsbustad: – Me må læra oss at det ikkje er farleg å hava 18 grader i stova.

    Han gjer ein gammal fritidsbustad um til heilårsbustad: – Me må læra oss at det ikkje er farleg å hava 18 grader i stova.

    18 gradar i stova er ikkje lenger naudsynleg for velvære – for somme er det sjølve føresetnaden for eit heim med sjæl. Sjur Harby syner at det finst ein tredje veg millom å frossa fast i gamle former og å riva alt ned for å byggja nytt. På Nordengen i Løten hev han vekt eit gamalt fritidshus til heilårsbustad, og medvitne låge innetemperaturar er ikkje eit fatteleg offer, men ein nøkkel til å ta vare på huset si eiga soga.

    Vinterstidi heldt han til i eitt rom og kjøkken – resten av huset fær stå uoppvarma og kvila under ein roleg frost. Dette er ikkje naudfråsegn, men ein medviten strategi. Huset, bygt i ei tid då varme var ein kostbar vara, tener på å sleppa konstant oppvarming. Trestrukturen held seg betre, og energiforbruket er berre ein brøkdel av det ein moderne einebustad krev. Harby hev lært av forfedrane: dei budde tett, heldt varmen der menneska var, og lét naturen råda det meste av huset. Ei slik livsførsel krev fleire ullplagg og eit anna sinnelag, men gjev noko attende – ei stillare ro, eit nærare band til årstidsvekslingane og ein kvardag der komfort ikkje vert diktert av ein termostat.

    I gamal norsk byggjeskikk var vinterstova sjølve hjarta. Der samla familien seg kring omnen, mens maten vart halden frostfri i bur og kott. Det var ikkje ubehageleg, det var naturleg. Harby vidarefører denne tanken, men med moderne isolasjon og varsame inngrep som let huset pusta og murane sleppa ut fukt. Slik vert ein tilsynelatande enkel fritidsbolig eit levande døme på at teknisk framsteg og kulturtradisjon kan gå hand i hand.

    I dag jagar verdi etter nullutslepp og lågenergihus, men gløymer stundom at den mest berekraftige byggjemåten alt finst – i dei gamle husi som enno stend. Å setja dei i stand for heilårsbruk, med auge for fuktbalanse og historisk autentisitet, er ein stille revolusjon. Det krev mot å vedgå at komfort ikkje berre heng i termostaten. Det krev respekt for bygningskroppen og stoltheit yver eit liv med færre materialistiske gode.

    Kjem ein dag fleire fylgjer dømet frå Løten, vil bygder og grender vakna til nytt liv, ikkje med eit smell av anleggsmaskinar, men med ein mjuk overgang frå fritidsperle til fullgod bustad. Og kanskje vil fleire oppdaga den sæle kjensla av å kjenna ein roleg, vinterkald gang, medan stova syder av liv, varme og samhald.

    Kjelde: Adresseavisen

  • – Mi fyrste bekymring var at det skulle gå i stykke, etter at me har brukt 40 millionar.

    – Mi fyrste bekymring var at det skulle gå i stykke, etter at me har brukt 40 millionar.

    Førti millionar kronor, støypt i stål, silikon og eit mylder av linjer med kode, skal no dansa under dei gotiske bogane i Nidarosdomen. Det er ikkje ei kvardagsleg opning Olavsfesten byd på i år; her møtest menneskekroppen og maskinkroppen i ein kunstnarisk dans, eit samspel som tøyer grenser for kva ei gamal kyrkje og ein moderne festival kann romma.

    När dei fyrste tonane ljomar, vil mange i benkjane kjenna ei ørliti uro: Kann dette gå sund? Slike tankar er ikkje uturvande. Den eine tingen er at ein sofistikert robot lett kann få leddbrekk eller sensorfeil – den andre er at heile prosjektet er smidd saman med 40 millionar kronor. Men nett denne sårbarheiti gjev framsyningi ein eigen glans. Ho minner um at levande kunst alltid kviler på eit underlag av usikkerheit; ein skodespelar kann gløyma replikkane, ein songar kann missa ein tone, og ein maskin kann stogga. Det er det levande møtet, med all sin risiko, som gjer kvelden verdfull.

    Nidarosdomen sjølv er ikkje framand for dristige steg. I snart tusund år har dei høge kvelvi fanga opp song, klokkeklang og stille undring. Her tok byggmeistrar og bilethoggarar i bruk den tidas mest avanserte teknikkar, frå steinkvelving til glasmåleri. I eit slikt lys er ikkje ein robot som rører seg under rosevindauga eit brot med tradisjonen – det er ein ny sats i den same langvarige hymnen. Det er eit teknologisk vedunder som møter eit kulturelt minne, og båe parter vert rikare av møtet.

    Dei 40 millionane er ikkje kasta bort på eit lettvint blikkfang. Dei syner ei djup tru på at kunst og ingeniørkunst kann finna ein felles rytme. Ingen veit sikkert kor mange timar med programmering, mekanisk finpuss og koreografisk prøving som ligg bak ein einaste danserørsle, men resultatet er eit prov på at menneske og maskin ikkje treng vera motstandarar. Dei kann lyfta kvarandre.

    När maskinen lyfter armen og menneskedansaren svarar, stig ein ny tone gjennom skipet i den gamle domkyrkja. Det er eit bilete på at framtidi ikkje treng vera eit framandt land, men noko ein kann dansa seg inn i – side um side med båe menneske og maskinar.

    Kjelde: Adresseavisen

  • Elleville tal for trøndersk bedrift

    Elleville tal for trøndersk bedrift

    Det er ikkje ofte eit trøndersk føretak ser rekneskapstali sine skyta i vêret som ein geysir. Men for Radionor i Trondheim er det nettopp det som skjer no – og bak dei elleville tala ligg meir enn krigsfrykt.

    Radionor utviklar avanserte radio- og kommunikasjonssystem for det norske Forsvaret og allierte. Dei små, lette einingane gjev trygg og stabil samband sjølv under ekstreme tilhøve – på isdekte vidder, i våte skogar eller på opne hav. Det er teknologi som krev ei djup forståing av både elektronikk, signalhandsaming og tryggleikstenking, og han vert til i laboratoria i Trondheim.

    For byen og regionen er framgangen ei gåve med fleire sider. Radionor hev vorte ein viktig arbeidsgjevar for ingenørar og teknikarar, og kring verksemda veks det fram eit økosystem av underleverandørar og unge teknologibedrifter. Trondheim styrkjer staden sin som eit nasjonalt knutepunkt for forsvarsteknologi – ein arv som går attende til byens grunnleggjing. Frå vikingtidens leidang og Kystartilleriets utbygging til NTNU si elektro-utdanning hev byen alltid hatt evna til å smida praktisk handlag og teoretisk djupn saman. Radionor er den nyaste lenkja i denne lange, stolte soga.

    Samstundes minner framgangen um ein ofte gløymd sannleik: investeringar i forsvar er ikkje berre ei forsikring mot vonde tider – dei er òg drivkraft for innovasjon. Satellittnavigasjon, internett og sjølve mikroprosessoren er døme på teknologi som fyrst vart utvikla for militære føremål og seinare endra kvardagen til milliardar av menneske. Kven veit – kanskje vil dei sikre, trådlause radiosystemi frå Radionor ein dag tryggja utstyr på havbotnen, slik at norsk olje og gass flyt endå sikrare.

    Difor, når ein les dei elleville tala frå Radionor, er det ikkje berre krigsfrykt ein skimtar i attgrunnen. Ein ser òg ein teknologi på verdsnivå, skapt av framsynte, trønderske hender, med ein morgondag som er meir mangfeltig enn ein fyrst kann ana.

    Kjelde: Adresseavisen

  • Noreg hev mista eit lite stykke norsk motehistorie etter Alexandra Huitfeldts død.

    Noreg hev mista eit lite stykke norsk motehistorie etter Alexandra Huitfeldts død.

    Kva gjer ein ullgenser frå Huitfeldt til noko meir enn eit kledeplagg? Svaret ligg ikkje berre i mønsteri eller i maskene, men i det stille samhaldet han ber med seg – bandet millom generasjonar, millom den gamle husflidstradisjonen og ei moderne tru på norsk kvalitet. Det er nett dette Alexandra Huitfeldt bygde livsverket sitt ikring, og då ho nyleg gjekk burt, 86 år gamal, vart ikkje arven hennar borte. Han sit att i kvar einaste kofte og genser som framleis vert dregen med stoltheit yver heile landet.

    Huitfeldt-namnet hev i mannsaldrar vore knytt til norsk ullindustri, men det var Alexandra som gjorde det til eit omgrep i norsk mote. Medan andre let seg freista av billige syntetiske trendar, heldt ho fast ved den norske ulla, ved dei klassiske strukturane og ved eit fargespel som henta kraft frå naturen sjølv. Det var ikkje berre vakker design; det var ein tillitserklæring til det heimlege materialet og til hendene som skapte plaggi. På det viset vart ho ei bru millom fortid og framtid – millom dei gamle strikkekjerringane som bar kunsten i fingrane og eit yngre publikum som ville ha kleede som tålte ein heil mannsalder.

    Ved burtgangen hennar er det freistande å tala um tap, men det er meir tenlegt å løfta blikket og sjå kva ho etterlet seg. I eit land der ullplagg ofte vert slegne i hop med anonyme motestraumar, stend Huitfeldt-genserne fram som tydelege vitnemål um ei personleg soge. Dei er ikkje lenger berre plagg; dei er fallosar av ein kultur som nektar å gløyma si eigi rot. Kvar gong nokon tek på seg ein slik genser, held dei liv i den same varmen som Alexandra Huitfeldt sjølv gav frå seg – ikkje med store ord, men med trådar av ull og eit evig trufast sinne for detaljen.

    Det er noko djupt livgjevande ved dette. I ei tid der me ofte høyrer at handverk og småindustri forsvinn, syner livsverket hennar at det kann gro nye røter. Dei unge designarane som no finn vegen attende til norsk ull, til plantefarging og til lokal produksjon, stend på skuldrene av pionerar som Alexandra Huitfeldt. Ho skapte ikkje berre mote; ho skapte eit rom der tradisjon kann vera levande og ikkje berre eit museumsstykke. Då ho døydde, slokna ei røyst, men klangen frå henne ljomar vidare i kvar einaste maske, i kvar einaste varme genser som framleis vert boren med kjærleik.

    Soleis er tapet av henne ein påminning um at sann rikdom ikkje ligg i det flyktige, men i det som gjev varme år etter år, og som vert gjeve vidare frå foreldre til born. I dei rolige mønsteri og i den kraftfulle ulla ligg ei stille motmakt mot kast-og-nytt-kulturen – og det er kanskje det største lærestykket ho let etter seg.

    Kjelde: Aftenposten

  • – Her lever eg tidvis på eit rom og kjøken um vinteren. Når våren kjem, opnar eg dørene og bur i heile huset att.

    – Her lever eg tidvis på eit rom og kjøken um vinteren. Når våren kjem, opnar eg dørene og bur i heile huset att.

    Når vårløysingi sig inn over Løten, opnar Sjur Harby dei tunge furudørene på Nordengen og slepper livet inn i heile huset att. I vintermånadene lever han tidvis på eitt rom og kjøkken – resten av huset fær kvila under ein roleg frost.

    Dette er ikkje armod, men ein gammal sedvane som hev slege røter i klokskap. I gamle dagar budde folk tettare i vinterstovone for å spara på veden og halda varmen. Når våren kom, opna dei dørene og heile garden tok pusten att. Harby syner at bygningsvern og modernisering ikkje treng vera motpolar.

    Gjennom varsam oppgradering hev han gjeve huset moderne varmekjelder og isolasjon utan å røra ved sjela i bygningen. Dei solide tømmerveggane pustar framleis, og dei gamle vindaugo slepper ljoset inn på same måte som for mannsaldrar sidan.

    I målføret i Løten heiter det kanskje «å bu i vinterstova», eit ord som ber med seg heile livsrytmen. Slike ord fortel noko um kor nært folk levde med årstidene, og kor husi ikkje var døde klimaskal, men levande partnar i kvardagen.

    Nordengen er ikkje eit museum. Det er eit heim der fortid og notid møtest på ein klok måte. Når graset grønkar og fuglane kjem att, er det som um huset sjølv strekkjer ut armane og ynskjer sumaren velkomen.

    Mange kann læra av dette i ei tid då folk ofte gløymer at dei gamle husi på norske gardar kann bera framleis. Dei treng ikkje bli staselege minnesmerke eller kalde museumsrom. Dei kann halda fram med å vera varme heimar, årstid for årstid.

    Kjelde: Aftenposten

  • Advantech utvidar Edge AI-porteføljen sin med NVIDIA Jetson T2000 og T3000.

    Advantech utvidar Edge AI-porteføljen sin med NVIDIA Jetson T2000 og T3000.

    865 FP4 TFLOPS i ei 70-watts innpakning er ikkje lenger eit tal som hoyrer heime i ei fjern skyløysing – det kjem no til å bu i armen på ein robot eller i ein verkstadautomat rett ved samlebandet. Advantech har kunngjort at dei utvider Edge AI-porteføljen sin med støtte for NVIDIA sine nye Jetson T2000- og T3000-modular, og dermed fylgjer ein lang tradision med å trekkja kraftig databehandling ut or dei store datasentri og inn i maskinene som faktisk arbeider ute i verdi.

    Nyhendet peikar mot eit stillferdig, men djuptgripande skifte. I fleire mannsaldrar har tung utrekning vore bunden til sentraliserte anlegg: fyrst stormaskinar, sidan skyløysingar. No byrjar brikkene å verta so kompakte og energigjerrige at avanserte kunstige intelligensar – sjølv store språkmodellar og visjonsmodellar – kann køyrast lokalt på ein verkstadrobot, ei leveringsdrone eller eit overvakingskamera. Med Jetson T3000 fylgjer opp mot 865 FP4 TFLOPS i eit termisk hylster på berre 70 watt, medan den meir budsjettvenlege T2000 leverer 400 FP4 TFLOPS på 40 watt. Det er på høgd med ytinga frå dei langt meir straumkrevjande T5000-modulane, men med mindre varmeutvikling og lågare kostnad – ein kombinasjon som gjer det mogelegt å setja intelligent maskinsyn og autonome avgjerder inn i langt fleire fysiske miljø.

    For europeisk industri og norsk verkstadteknologi er dette ikkje berre ein brikkepresentasjon, men eit steg nærare ein kvardag der robotane ikkje treng å spørja ei sky om lov for å ta eit grep. Advantech byggjer ut heile Thor-familien i sine MIC-AI- og MIB-serieplattformer, medrekna avanserte robotkontrollar som AFE-A702 og flerkameravisjon i AIR-075, utstyr som kann koplast rett til fleire IP-kamera gjennom innebygde 10GbE-grensesnitt utan eksterne svitsjar. Dermed vert installasjonane enklare, responstidi stuttare og personvernet tryggare – datai slipper aldri ut av fabrikkhallen.

    Historisk sett er slike sprang sjeldan høglydte. Dei minner meir um den gongen straummotoren vart liten nok til å setjast på kvar verkstadbenk, ikkje berre i ein sentral drivaksling. Eller då mikrokontrollarane fyrst gjorde det mogelegt å gjeva kvar hushaldningsmaskin eit eige, lite hovud. Det er i denne tradisjonen ein bør lesa framstøyten frå Advantech og NVIDIA: ein stille demokratisering av kunstig intelligens, der avanserte resonnement vert lokal infrastruktur, ikkje ein teneste ein abonnerer på.

    Ein må heller ikkje gløyma det språklege og kulturelle aspektet. Når maskinlæring flytter ut til kanten, opnar det for modellar som kann tala norske dialekter, kjenna att lokale produktmerke eller lesa handskrivne vedlikehaldsloggar frå ein vestlandsk mekanikar, alt utan å senda sensitive data over landegrenser. Det er ein fridom som byggjer på den same brikketeknologien som no skal ut på marknaden fyrste kvartal 2027.

    Advantech, som Elite Partner hjå NVIDIA, hev alt systemutviklarar i tankane. Plattformene deira skal hjelpa dei som vil ha robotar, autonome maskiner og agentbasert AI raskt i produksjon. For eit land som Noreg, med spreidd busetnad, ein avansert prosessindustri og veksande havbruksautomasjon, er dette ei utvikling som fortener merksemd. Her ligg ikkje framtidi i ein blinkande serverhall langt borte – ho kjem til å sitja i ein liten, viftefri boks på veggen i naustet, i landbruksroboten på bøen eller i den sjølvkøyrande trucken på lageret. Det er ei styrking av det lokale, av den konkrete staden, og eit framifrå døme på at teknologisk framsteg ofte er på sitt beste når det gjer seg usynleg.

    Kjelde: eeNews Europe

  • IBASE lanserer ein edge AI-datamaskin med opptil 99 TOPS

    IBASE lanserer ein edge AI-datamaskin med opptil 99 TOPS

    99 billionar utrekningar i sekundet. Det er ikkje lengre eit tal som høyrer heime i ei kjempemessig skyløysing eller eit rom fylt med blinkande server-rekkjer – det bur no i ein liten, nett datamaskin som fær rom på ein verkstadbenk. IBASE, ein av dei stille drivkreftene i innebygd industri, har lansert CMI211-1005, ein utkant-AI-datamaskin som samlar prosessering, grafikk og nerve-nett-utrekning i eitt og same Intel-basert system. Det er ei påminning um at den mest avanserte klokskapen ikkje treng vera langt burte i eit fjernt datasenter; ho kann bu midt i verkstaden.

    Det er lett å tenkja på kunstig intelligens som noko som skjer «der ute», i veldige hallar der straumen kokar. Men forteljingi um datakrafti er på veg attende til røtene. I dei fyrste tiåri av automatisering sat krafti tett på maskinene, i lokale skåp og styringseiningar. So kom internett-bylgja og sentraliserte nær sagt allting i skya. No er pendelen på veg tilbake. Ein liten, viftefri boks, som den IBASE no sender ut på marknaden, kann gjera sjølvstendige avgjerder i sanntid – utan å senda ein einaste pakke til eit datasenter. Det er ei styrking av den lokale intelligensen, for å nytta eit gamalt omgrep i ny drakt.

    Det er verdt å dvelja litt ved det talet: 99 TOPS. Det er ei yting som for berre få år sidan kravde eigne aksellerasjonskort med monaleg straumforsyning. No er ho baka inn i prosessoren, side um side med central- og grafikkeiningar. Når ein legg til at boksen hev plass for opp til 96 GB av det nyaste DDR5-minnet, og at han tek imot PCIe Gen 4-kort for endå meir spesialisert reknekraft, liknar det meir på ein verktykasse for ein moderne smed enn på ein tradisjonell datamaskin. Her kann ein hengja på seg kamera, sensorar, gamle serie-portar og dei nyaste nett-tilkoplingane – alt saman med tri dubbla 2,5-gigabits ethernet-portar. Det er som dei gamle verkstadene der ein kunde kjøpa ei dreiebenk frå Tyskland og setja inn eit belgdriv frå ei lokal smie; systemet er opent, mottakeleg for samansetjing.

    Dette opnar ikkje berre dører for store fabrikkar. Det gjer det mogeleg for mindre verkstader, lokale møller og til og med filialar av handelslag å nytta avansert maskinsyn og sjølvstyrande avgjerdsstøtte. Ein skohandlar kann tenkja seg eit system som kjenner att slit i lêret og varslar um naudsynt vedlikehald, utan at biliete nokon gong forlæt huset. Ein mekanikar kann setja opp kvalitetskontroll av smådelar utan å leiga skytenester. Det er ein fridom frå det usynlege bandet til skya, ein slags digital allmannaret der klokskapen ligg i bygdi.

    Sume vil kanskje hevda at slike maskiner berre er for dei store industriane, men soga syner noko anna. Då dampmaskinen kom, trudde mange han var eit leiketøy for gruvegrevarar og bomullsspinneri. Han spreidde seg til små pløgjemaskiner og lokale møller. Då transistorane vart små nok, flytte dei inn i køyrty, kjøkenmaskiner og leiketøy. Sameleis kann denne nye boksen, med si kombinasjon av kraft og smidig utviding, stille og roleg finna vegen inn i uventa krok av kvardagen.

    Det er lett å verta fjetra av tala og dei tekniske spesifikasjonane, men det eigentlege hoppet her er filosofisk: ei trugande tru på at lokal kunnskap og lokal handsaming hev verdi. Det er ein tanke som stend djupt i all tradisjonell handverkarskap, og som no fær ein ny alliert i ein liten, metallisk boks med 99 billionar tankar i sekundet. Det er framsteg, men det er òg heimkome.

    Kjelde: eeNews Europe

Fylg oss: YouTube Telegram
Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Få dei fem viktigaste sakene frå Vestmennene rett i innboksen - éin e-post i veka.

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no