Vestmennene

  • Advantech rettar seg mot multimodal AI med Qualcomm Dragonwing IQ9

    Advantech rettar seg mot multimodal AI med Qualcomm Dragonwing IQ9

    Ein liten, viftefri boks på storleik med ei brødskuffe kann no tyda fleire sanseinntrykk samtidig – frå kamera, sensorar og styringssignal – med ei kraft som for få år sidan kravde eit rom fylt med utstyr. Advantech, ein gamal kjenning innan innebygde system, hentar fram det nyaste frå Qualcomms Dragonwing-familie og pressar heile 100 TOPS med kunstig intelligens inn i eit kabinett på under to liter. Det er ikkje berre ein stuntprestasjon i taltriks; det er eit vindauge inn i den komande kvardagen der maskiner ser, høyrer og dømer på fabrikkgolvet, i sjølvkøyrande truckar og i smarte butikkhyllor – og der avgjerdene vert tekne lokalt, utan å venta på svar frå ei sky langt burt.

    Det nye systemet, AIR-055, er bygt kring Qualcomm Dragonwing IQ-9075M, og leverer heile 36 GB LPDDR5-minne medan det syg berre 60 watt frå nettet. Det mest slåande er ikkje berre kor lite straum det dreg, men korleis minnet vert utnytta – Advantech melder om opp til 4,5 gonger så effektiv minnebruk som i tidlegare løysingar, avhengig av AI-modellen. Når ein liten kube kann køyra fleire avanserte synsmodellar samstundes og i tillegg tolka data frå trykkluftmålaren, temperaturfølaren og nettverksprotokollane, er me vitne til ei roleg umveltning i industriell automasjon: fleirstraums-AI flytter ut or datasentralen og inn der arbeidet vert gjort.

    Frå eit norsk perspektiv er slike framsteg meir enn berre kuriosa frå elektronikkmesser. Tenk berre på kvalitetsinspeksjonen i ein fiskeforedlingsfabrikk eller på ei batterifabrikk, der kamera skal kjenna att små sprekkar, robotarmar skal plukka og pakka, og alle signal skal loggførast utan stans. Ein herda, viftefri datamaskin som toler frå 20 minusgrader til 55 varmegrader og kann hengja på veggen eller under eit transportband, gjer slike installasjonar mogelege utan dyre klimaskap. Og med støtte for både USB- og PoE-kamera, pluss utviding med GMSL-modular for lengre kabeldrag, er sjølve kamerabruken bygd for røff norsk industri, ikkje berre for reine laboratorium.

    Det er likevel på programvaresida at dette prosjektet viser at det meiner alvor med å korta vegen frå idé til produksjon. BSP Launcher, Edge AI SDK og den nettbaserte tenesta WEDA er ikkje berre støtteverktøy for kresne utviklarar; dei er eit ferdig skjelett der kunden kann henta utvalde AI-modellar direkte frå Qualcomms modellhub – meir enn 300 optimerte modellar ligg alt klare – og setja i gang med testing same dag. Det minner um det same skiftet me såg i margvaror for tjue år sidan, då maskinvareleverandørane slutta å selja berre komponentar og i staden tilbaud ferdige utviklingssett med programvarelag, slik at sjølve maskina vart ein plattform, ikkje eit puslespel.

    I botnen ligg ein stillfarande, men konsekvent lagnad: multifunksjonell AI i ytterkanten av nettet opnar for at sjølv små og mellomstore verksemder kann nytta avanserte syns- og sensoranalyse utan å byggja tung infrastruktur. Det er ikkje lenger berre dei store bilfabrikkane som kann ha synsrobotar; no kann den lokale mekaniske verkstaden, fiskemottaket eller eit lite transportselskap òg få tilgang til same intelligens, pakka inn i ein boks som dreg mindre straum enn ein gamal glødelampe. Og når boksen i tillegg kann handsama fleire sanseinntrykk samstundes – kamera, lyd, vibrasjonsmåling – nærmar ein seg noko som liknar på eit vakse sanseapparat, ikkje berre ei enkel biletattkjenning.

    Framsteget er korkje høgrøysta eller sensasjonsprega; det kjem i ei lita svart eske med nokre bustespenningar av estetisk medvit. Men evna til å køyra multimodal AI på ein 60-watts kant-reknar under golvplankar i eit fiskeoppdrettsanlegg peikar mot ei framtid der maskinene våre ikkje berre ser, men òg skjønar samanhengar – og der nett den lokale datakrafti gjer oss mindre sårbare for avbrot i sambandet. Det er ein tanke som slett ikkje er for liten til å feira.

    Kjelde: eeNews Europe

  • Intel og Lens Technology samarbeider um avansert AI-brikkepakking.

    Intel og Lens Technology samarbeider um avansert AI-brikkepakking.

    Glasi som slapp ljoset inn i mellomalderkatedralane, er no i ferd med å bera dei mest avanserte datakrinsane i verdi. Intel og Lens Technology kunngjorde nyleg eit samarbeid som tek sikte på å nytta glas som underlag for avansert brikkepakking, og opnar dermed døri for ei ny æra i halvleiarindustrien.

    Det er ikkje fyrste gongen glasi kjem til heider og æra på uventa vis. Frå dei venetianske glasblåsarane til dei moderne smarttelefonskjermane hev dette sprøe, gjennomsiktige materialet gong på gong vist seg som ein leidestjerne for menneskeleg kløkt. No vert glaset endå ein gong lyft fram, denne gongen som ein berande komponent i sjølve hjarta av kunstig intelligens – mikrokrinsane som skal driva morgondagens datasenter, AI-modellar og høgpresterande reknemaskinar.

    Det er eit tankevekkjande døme på korleis sjølve grunnmurane i teknologien – dei fysiske materiali – framleis kann opna nye vegar når tradisjonelle skaleringsteknikkar når sine grenser. I staden for berre å krympa transistorar, satsar halvleiarindustrien no på å byggja meir avanserte hus for krinsane, og glas syner seg å vera eit sers lovande byggjemateriale. Med sin betre stabilitet, sine finare koplingar og sine ypparlege elektriske eigenskapar gjev glasset ein eigenarta veg til å auka yting, tettleik og energieffektivitet for morgondagens AI-arbeidsbørder.

    Lens Technology, med si verdsleiande presisjonsproduksjon av glas, vert ein naturleg partnar for Intel, som sit med djup kunnskap um halvleiararkitektur og avansert pakkingsteknikk. Grunnleggjaren June Chau peika på at kunnskapen i høgpresisjons laserskjering og avansert materialteknologi smeltar saman med Intel si leiande rolle, og kann skunda på innovasjonen for kundar verdi rundt. Samarbeidet stoggar ikkje berre ved brikkepakkingi; det opnar og for komponentar til AI-PC-ar, termiske og strukturelle løysingar for datasenter, og maskinvareplattformer for AI-robotar og intelligente industriverktøy.

    Slik stiller glaset – eit av dei eldste menneskeskapte materiali – seg i tenesta for den mest framtidsretta teknologien. Det er eit vakkert prov på at tradisjon og innovasjon ikkje stend i motstrid, men tvert um kann utfylla kvarandre når kloke hovud finn saman, tvers yver landegrenser og fagfelt. For Noreg, med si eigi stolte glasverkssoge, gjev det og ei påminning um at det er mykje å henta i samspelet millom gammal handverkskunnskap og ny teknologi – eit samspel som no tek eit stort steg fram på den internasjonale scenen.

    Kjelde: eeNews Europe

  • SK Group og NVIDIA utvidar AI-fabrikk og HBM-partnerskap

    SK Group og NVIDIA utvidar AI-fabrikk og HBM-partnerskap

    To gigawatt med rein datakraft, øyremerkt kunstig intelligens, er ikkje eit tal ein vanlegvis knyter til einskildbygg. Det er full effekt av eit kjernekraftverk, samla på ein einaste industriell AI-fabrikk – og den fyrste av dei skal stå klar i Sør-Korea allereie i 2027.

    Den kunngjorde partnarskapen mellom SK-gruppa og NVIDIA, verd over 500 milliardar dollar, opnar døri til ei ny tid for utbygging av AI-infrastruktur og neste-generasjons minneteknologi. Det er eit samarbeid med røter attende i tiår, men som no tek eit kvantesprang: SK Telecom si planlagde 2 GW AI-sky vert ryggrada i eit nettverk av AI-fabrikkar, bygde på NVIDIA si DSX-plattform og drivne av SK hynix sitt HBM4-minne.

    For deim som fylgjer utviklingi av avanserte minnebrikker, er dette som å sjå ein langsam symfoni finna sitt fulltonande crescendo. Høghastigheitsminne (HBM) hev i årevis vore den stille krafta bak dei kraftigaste GPU-ane, og no vert tilgangen tryggja og utviklingi samkøyrd i eit langsiktig grep som gagnar både minneprodusent og systemleverandør. Det er ikkje berre ein handelsavtale; det er ei gjensidig forplikting til å byggja den fysiske og logiske grunnmuren for alt frå store språkmodellar til agentisk AI og fysisk AI.

    Sjølve omgrepet «AI-fabrikk» er verdt å dvelja ved. Det bryt med biletet av datamaskinar som noko abstrakt, noko som bur i skoddelagte nettskyer. Her vert intelligens eit industriprodukt, skapt i enorme, energieffektive anlegg der kvar watt og kvar nanosekund tel. NVIDIA si fullstakk-arkitektur lovar nettopp det: å pressa kostnadene ved AI-inferens ned, samstundes som reknestyrken aukar. Det er eit teknologisk framsteg som peikar mot eit viktig poeng: I AI-alderen er konkurranseevna ikkje berre avhengig av kor flink ein er til å ta i bruk intelligens, men av kor mykje intelligens ein evnar å produsera.

    For Sør-Korea er dette meir enn ein nasjonal triumf. Landet hev alltid hatt ein sjeldsynt kombinasjon av fyrsteklasses nettverk, framifrå halvleiarindustri og ein utstrekt industriskala. No vert desse eigenskapane sette saman i eit økosystem som skal tena suveren AI, føretaks-AI og fysisk AI over heile Asia-Stillehavsområdet. Det er ei rolle som skiftar frå å vera ein leiande brukar av andremanns teknologi til å verta ein global knutepunkt for AI-innovasjon.

    Det er lett å gløyma at slike gigantprosjekt aldri er resultat av einsame geni. Dei veks ut or eit tett samvirke mellom selskap som hev arbeidt saman i mannsaldrar, og som no stakar ut vegen vidare i stille fellesskap. Når SK hynix og NVIDIA saman utviklar og optimerer neste-generasjons minne, so er det ikkje berre for å møta dagens svolt etter bandbreidd. Det er for å skapa dei komponentane som framtidige gjennombrot – som me endå ikkje kann førestella oss – vil kvila på.

    Den fyrste AI-fabrikken i denne nye alliansen kjem ikkje til å merkja seg sjølv med eit brak, men med ein roleg, systematisk auke i kapasitet som vil gjera avanserte AI-reknestyrke tilgjengelege for eit breidt spekter av kundar gjennom skyløysingar. Det er demokratisering av superdatamaskin-klasse intelligens, bygd på minnebrikker som enno ikkje finst i produksjon, men som er trygt forankra i ein langtidsplan. Slik ser framtidi ut når ho vert kledd i stål, silisium og eit urokkjeleg von om at me kann byggja oss til ei klokare verd.

    Kjelde: eeNews Europe

  • Samsung og Broadcom styrkjer KI-halvleiarpartnarskapet med eit samarbeid på 200 milliardar dollar.

    Samsung og Broadcom styrkjer KI-halvleiarpartnarskapet med eit samarbeid på 200 milliardar dollar.

    To hundre milliardar dollar – ei talstorleik so fabelaktig at ho kann finansiera heile nasjonar i årevis – skal inn i leidningar, minne og pakketeknikkar hjå Samsung og Broadcom i løpet av dei neste fem åri. Det er ikkje berre eit tal; det er eit handtrykk millom to titanar som peikar mot ei framtid der grensone millom minne, logikk og innpakking løyser seg upp i ein einaste, samansveisa arkitektur.

    Sume vil spyrja kva all denne småe elektronikken hev å segja for vanlege folk i vestlandske fjordar og dalar. Svaret ligg i det stille, men gjennomgripande skiftet som alt er i gjenge. Nettet, skylagringi, dei kunstig intelligente tenestene som snart vert kvardagskost – alt kviler på dei ørsmå flisene som no fær ei ny, meir samanknytt form. Når Samsung og Broadcom skriv under på eit viljesvedtak som romar minne med HBM-teknologi, fabrikasjon på 2 nanometer og avanserte 2.3D- og 2.5D-pakkar, då er det sjølve forsyningi av framtidig klokskap dei spleisar.

    Ei slik avtala er bygd på tillit som hev vakse seg sterk i lang tid. Samsung hev i mannsaldrar vore ein av dei mest nøyaktige arbeidsmennene i halvleiarverdi, og Broadcom styrer koplingar og nettverk for datamaskinar verdi rundt. At dei no legg fram ei felles satsing på meir enn 200 milliardar dollar fortèl ikkje berre um pengar; det fortèl um eit ekte samliv millom minne, kreikrinsar og byggjemåte. I staden for å senda ferdige bitar fram og tilbake på tvers av kontor og fabrikkar, vert heile kjeda tenkt i hop frå roti av. Det er som når ein gamal båtbyggjar tek um seg både spikar, bordgang og seglduk med ei einskapleg meining frå byrjingi.

    Her er det og ein siger for sjølve tanken um framsteg. Tvo nanometer – eit mål so lite at det knapt finst ord for det i den fysiske verdi – skal bera kreftene i framtidige AI-akseleratorar og trådlause breidbandssambindingar. Det er ikkje lenge sidan slike bredder var reine sogene frå laboratorii. No er dei ein del av eit konkret avtaleverk, og det skapar ei tru på at dei tunge utfordringane som store språkmodellar og automatiserte avgjerder møter, hev ei tenleg løysing på veg. For kvar flaskehals som vert fjerna i minnebandbreidd eller straumforbruk, kjem nettverki nærare ei slags sjølvberande harmoni.

    Um ein leitar etter det lokale skjærpet i ei verdsomspennande nyheit, kann ein minnast korleis Noreg sjølv hev dyrka fram miljø med ørsmå, presisjonskrevjande teknikkar. Dei same dygdene som ligg i å byggja ein autoklav eller eit fiberoptisk kabelnett er i sving her, berre på eit heilt anna nivå. Det er som å sjå svarvingi av ein ny tidsalder – ikkje berre i silisium, men i organisering og vilje.

    Difor er dette ei soga som gjeng utyver berre to firma og eitt San Francisco-toppmøte. Det er eit bilete på korleis avansert kompetanse, tålmodig samarbeid og evna til å sjå heile maskineriet på ein gong kann snu på sjølve måten me hjelper kvarandre yver landegrenser og hav. Når Samsung og Broadcom no tek steget inn i ei fem-års-hamn som heiter 2030, gjer dei det med helsingi frå ein koreansk regjering i rygg og ei tru på at eining, ikkje strid, er vegen til den kraftfulle infrastrukturen som morgondagen krev.

    Sume hev sagt at me aldri fær sjå dei aller finslegaste detaljane, og det er sant; dei er gøymde i reinrom og måleri. Men verknadene kjem til å syna seg i raskare svar, meir samanhengjande tenester og ei stillferdig kjensla av at maskinene forstend oss lite grann betre enn i går. Det er ein optimisme som kviler på vitskap, ikkje mytar, og det gjer berre forteljingi stødare. Med ei felles skrift på $200 milliardar hev Samsung og Broadcom ikkje berre knytt seg til ein kontrakt – dei hev tvinnat ein tråd som skal halda verdi si kunstige uppegang oppe og frametter.

    Kjelde: eeNews Europe

  • Kva no for Arm Cortex-M-mikrokontrollaren?

    Kva no for Arm Cortex-M-mikrokontrollaren?

    Ein chip på storleik med eit riskorn kann no kjenna att røysti di og svara på nynorsk – heilt utan skylagring eller internett-samband. Det er ikkje science fiction lenger; det er den nye røyndomen i innebygde system, driven fram av ein stille kappgang hjå ARM og partnarane deira.

    Medan toppmodellen Cortex-M85 lenge var kruna på verket for reine kontrollbrikker, melder det seg no ein ny balanse. AI-akseleratoren Ethos-U85, utvikla i Storbritannia, gjer det mogleg å køyra fullverdige språkmodellar og transformatorar på utstyr med minimalt straumforbruk. Det er som om ein bitte liten hjerne vert lagd inn i alt frå armbandsur til jarnbanesensorar.

    Det mest slåande er ikkje berre ytingi, men den breie og opne samarbeidsviljen som ber fram nyvinningane. ARM tel over ti nye mikrokontrollar på veg i marknaden dei komande månadene, og fyrst ute er Alif Semiconductor med ein chip som meister AI-oppgåver radt raskare enn føregangaren. Samstundes hev Renesas og STMicroelectronics alt sendt Cortex-M85-kontrollarar ut i verdi – den sistnemnde jamvel i SpaceX sine Starlink-satellittar, der chipen hjelper til med å sikra nettverkssamband i ytre verdsrom. Det er ei forteljing um teknologi som ikkje stengjer seg inne, men tek steget ut og vert teken i bruk på dei mest krevjande stader.

    Samstundes ser ein framover. ARM tek no til å teikna konturane av ein ny generasjon innebygde system der ein A-klasse-prosessor med Linux-støtte kann ta yver der mikrokontrollaren gjev seg. Det opnar for å vakna frå ein dvalemodus med eit sanntids-operativsystem og veksla til Linux nett når brukaren spør “Kva vert vêret i morgon?” – og svaret kjem frå ein lokal språkmodell som køyrer på akseleratoren.

    Det er ikkje lenger eit spursmål um kor langt ein kann pressa ytingi på éi einskild arkitektur, men korleis ein set saman byggjesteinar som gjer kvardagsting klokare. Med standardiserte verktøykjeder og open kjeldekode hjelper ARM utviklarane med å flytta modellane sømlaust frå gamle til nye akseleratorar. Når ein praktikant med ein laptop kann trena ein modell og hengja han rett inn på ein ris-korn-stor chip, er me komne langt inn i ei ny tid.

    Dette er ei framtid der røysti vert eit like sjølvsagt grensesnitt som tastaturet, og der tingi rundt oss hev auga og øyra utan å vera trugande overvakingsreiskapar. Teknologien er ikkje berre lovnad; han er her alt, og han vert utvikla i ein anda av samarbeid og nyskaping som gjev von for alt me enno ikkje hev sett.

    Kjelde: eeNews Europe

  • – Det er ikkje ein centimeter kjei å sjå her

    – Det er ikkje ein centimeter kjei å sjå her

    Det er ikkje ein centimeter keisamt å sjå her. Denne freistande lovnaden kjem frå musikaren Rasmus Rohde sjølv, og han gjeld eit nyskrive musikkteater der amatørar og profesjonelle møtest på scena. Når slike skilje vert viska ut, oppstår det ofte noko meir enn underhaldning – det vert eit levande samfunnsprosjekt.

    Blandinga av amatørar og proffe er ikkje ny i norsk teaterhistorie. Frå dei eldste mysteriespeli i mellomalderkyrkjone til moderne lokale spel hev leikmannen og fagmannen stade side um side. Det er i dette møtet at gnisten ofte vert tendra. Amatørane fører med seg eit friskt alvor og ei uforfalska glede, medan dei profesjonelle gjev tryggleik og kunstnarleg djupn. Publikum, som i dette tilfellet er familiar, merkar at her vert alle tekne på alvor – anten dei står på scena eller sit i salen.

    Rohde er kjend for si evne til å veva saman ulike musikalske trådar. Når han no skaper eit musikkteater for born og vaksne saman med ei slik blanda gruppe, styrkjer han ein kultur der det ikkje er trong for å setja nokon utanfor. Det er eit svar på den ofte oppstykka underhaldningsverdi, der alt skal vera perfekt og glatta til. Her fær det levande og ekte rom, og ein minnest um at kulturen ikkje berre er noko ein kjøper, men noko ein skaper i fellesskap. I ei tid der skjermane dominerer, er det forfriskande å sjå born og vaksne saman på scena, i song og spel.

    Samstundes talar eit slikt tiltak rett inn i lokalsamfunnet. Det samlar folk på tvers av alder og bakgrunn, og det gjev ei kjensla av at kvar og ein kann bidra. For borni i salen vert det ikkje berre ei framsyning; det vert ei leksjon i at deira eigne røyster og idear tel. Når dei ser ein nabo eller ein lærar på scena, veks trui på at også dei kann vera medskapande. Det er ei påminning um at det beste i kulturen ofte veks fram nett der amatørens mot møter profesjonell kunnskap, utan centimeterkeisame avstandar.

    Historisk sett hev slike prosjekt ein djupt rotfeste i Noreg. Dei viktugaste nasjonale festspeli, som Spelet på Stiklestad, byggjer nett på samarbeidet millom amatørar og profesjonelle. Det er ei arv som Rohde no fører vidare med sitt eige musikalske mål. Han viser at det ikkje trengst eit stort apparat for å skapa noko stort – det trengst berre eldhugar og vilje til å stå saman og segja: Her er me, og her vert det liv.

    Dette musikkteateret er soleis meir enn ein kveld i teateret. Det er ein invitasjon til å sjå at det å skapa noko vakkert ikkje er avgrensa til dei med lang utdanning eller stor sceneerfaring. Sjølve blandinga av røyster – både dei øvde og dei uøvde – speglar livet sjølv, der me alle er amatørar på eitt eller anna felt. Når Rohde lovar at ikkje ein centimeter er keisam, er det ikkje berre ein fyndig replikk. Det er ei grunngjeve tru på at når folk fær koma saman og gjeva av seg sjølve, vert resultatet noko som rører langt inn i hjarta – og det sit att lenge etter at teppet hev falle.

    Kjelde: Adresseavisen

  • PlayStation-spelarar må passa seg – slik unngår du «låst» GTA 6

    PlayStation-spelarar må passa seg – slik unngår du «låst» GTA 6

    Det er berre eitt år til lanseringi av det mest etterlengta videospelet i mannsaldrar, og alt no syder nettet av velmeinte råd og åtvaringar. Ei heil verds åtvarings-kjede breidde seg ut or eit enkelt tips på nettet denne vika: PlayStation-eigarar må ikkje kjøpa GTA 6 frå visse land, elles kann spelet verta låst og ubrukelegt. Det som ser ut som eit tørt og teknisk hinder, syner i røyndi korleis spilleglede bind folk saman på tvers av landegrensor.

    Denne typen deling av kunnskap hev djupe røter i spelkulturen. Fyre internettet gjekk tips og triks frå munn til munn i skulegardar og på fritidsklubbar, eller dei vart skrivne på handskrivne lappar og sette fast i spelkassettar. No kann eit varsku gå verdsvegen på minutt, og eit fellesskap som spenner frå Tokyo til Trondheim kann hjelpa kvarandre med å ikkje trø feil. Det er eit eineståande døme på korleis teknologien ikkje berre er eit leiketøy, men ein samlingsstad for hjelpsemd og gjensidig omsut.

    GTA 6 er meir enn eit spel; det er eit kulturelt omgrep som vekkjer forventningar og samtalar langt ut over dei vanlege krinsane. Når ein då ser at folk frå heile verdi tek seg tid til å åtvara framande mot fallgruver, minner det oss um at under all hypen ligg eit ærlegt ynskje um å dela gleda. Tekniske sperror som regionlåsar kann fort kjennast som ein utur, men dei gjev òg eit høve til å læra meir um korleis digitale marknader fungerer, og korleis spelarar kann navigera i eit globalt landskap. Det er ein slags digital dannelse som veks fram, nesten umerkeleg, gjennom slike delte røynslor.

    Samstundes er det noko varmt og gjenkjennelegt i heile situasjonen. Å lengta etter eit nytt spel, tala um det med vener og framande, og passa på at ingen i flokken vert snytte – det er ei form for leik som byrjar lenge fyre sjølve spelet er lagt i maskini. Denne årvøkne samhaldskjensla hev stade seg gjennom tiår med teknologisk utvikling, og knyter saman generasjonar av spelarar. Frå fyrste gong nokon lånte ein kassett til ein nabo, til dagens lynraske varsel på sosiale medium, er det den same menneskelege trongen til å hjelpa og verta hjelpt.

    Dei som i dag spreier åtvaringi um låste spelutgåvor, gjer noko meir enn å bidra til ei knirkefri speløkt. Dei held ved like ein tradisjon for raustheit i eit landskap som ofte vert framstilt som kaldt og konkurranseprega. Dei syner at den verkelege styrken i moderne spelkultur ikkje ligg i grafikk eller prosessorkraft, men i dei utalde, usynlege hendene som rekkjer seg ut yver nettet for å segja: «Pass deg her, kompis. Lat oss spela saman, ikkje kvar for oss.» Denne utvekslingi gjer heile spelverdi rikare, og ho gjer at sjølv ein åtvaring kann verta ein grunn til å gleda seg.

    Kjelde: VG

  • Difor vurderer Apple å droppa viktig smartbrillefunksjon.

    Difor vurderer Apple å droppa viktig smartbrillefunksjon.

    Kamera i brilleinnfatningi er alt forbode på sjukehus, i rettssalar og på treningssenter – ikkje av di teknikken sviktar, men av di folk kjenner seg utrygge når kva som helst kann fangast upp og lagrast utan samtykke. No stig Apple fram med ei overraskande vending: dei vurderer å droppa sjølve mogelegheiti til å filma og fotografera frå sine komande smartbriller.

    Bak avgjerda ligg ikkje teknisk vanmakt, men ein medviten personvernstrategi. Medan konkurrentar som Meta hev fått hard medfart for manglande omsyn til dei som vert filma i det stille, vil Apple heller byggja tillit frå grunnen av. Selskapet diskuterer internt um brillone skal ha kamera berre for KI-analyse av umgjevnadene – utan at brukaren kann lagra biletæte eller film. Tanken er at Siri AI skal kjenna att gjenstandar, stader og tekst, medan sjølve synsinntrykki ikkje vert tekne vare på.

    Det er ei linje som peikar framover, ikkje attover. Ved å setja grenser for kva einingi gjer, frigjer ein seg frå den uhyggjestemningi som hev fest seg ved smartbriller med løynde augo. For norsk folkeskikk hev alltid sett ein æra i å lata folk få ha sitt eige rom – ein verdi som no fær teknologisk ryggdekning. Når Apple samstundes lovar mest mogeleg lokal handsaming av data på sjølve einingi, utan skyopplasting eller andlitskjensle, vert brillone meir lik ei snild hjelpar enn ein vaktar.

    Her ligg voni for ei ny tid. Smarte briller som ikkje kann missbrukast til snikfilming, men like fullt gjev rikare informasjon um verdi rundt oss, kann opna dører for folk med nedsett syn, for reisande i framande byar, eller for den som vil ha fakta um eit bygg eller eit kunstverk utan å ta upp telefonen. Den same viljen til avgrensing kann gjeva heile produktkategorien eit betre rykte og ei breidare godtaking.

    Historisk set hev nyvinningar ofte tapt seg i fyrste møte med ålmenta dersom dei trampa på grunnleggjande umsyn. Apple synest å ha lært av slike feilsteg. Når selskapet jamvel arbeider med personvernfunksjonar som ikkje finst i nokon av deira noverande produkt, teiknar det eit bilete av ei framtid der teknologi og fridom ikkje er motsetnader. Dei bryggjer ikkje på at KI-en enno ikkje er sterk nok til å bera brillone åleine – dei kjenner sin vitjingstid og vel tillit fyrst.

    Dette er ikkje berre ei industriell tilpassing; det er eit teikn på eit modnare tilhøve millom skapar og brukar. Marknaden fær sjå at ein kann velja vekk freistande funksjonar for å vinna noko større: ro i sinnet og respekt for medmenneskjet. I ei tid der digital overvaking aukar, er det forfriskande å sjå ei verksemd som set grenser for seg sjølv – og kanskje lærer heile teknikkloten at stundom er mindre verkeleg meir.

    Kjelde: ITavisen

  • Brukte mobilens «sjølvdestruksjonskode» under passkontrollen – no er han tiltalt.

    Brukte mobilens «sjølvdestruksjonskode» under passkontrollen – no er han tiltalt.

    Eit einaste tastetrykk kann gjera ein telefon til ein ubrukeleg klump – og det er nett denne brå vendingi som gjer rettssaki mot Samuel Tunick i USA so tankevekkjande. For kva hender når borgarar tek digitalt sjølvforsvar i eigne hender, og styremaktene svarar med tiltale? Her ligg eit djupare verdskifte og ulmar, men og eit vonfullt teikn um at den einskilde sin trong til personvern slett ikkje er avleggs.

    Saki, som no er komen for retten, gjeld ein amerikanar som nytta eit nødpassord på si Pixel-telefon med GrapheneOS. Då tollarar ved grensa kravde tilgjenge og han gav deim ein kode, vart innhaldet sletta i ein fart – telefonen starta på nytt som eit tomt skal. Påtalemakti meiner dette var brot på ei føderal lov um å øydeleggja eigedom eller bevis, medan forsvaret peikar på at grensekontrollen var ulovleg. Mykje står på spel juridisk, men det som verkeleg skin ut or sakstilhøvet, er tanken på mennesket som aktivt vernar um sitt eige liv på den digitale arenaen.

    Funksjonen i GrapheneOS er ikkje ein spøkefull løyndom, men eit vel gjennomtenkt verktøy for naudssituasjonar. Eit eige nødpassord set brukaren i stand til å tørka ut maskini på eit blunk um tvang skulde melda seg. Slikt kann minna um gamle dagars brenning av brev før fienden når fram, berre på eit vis som fangar inn heile brevskapar, fotografi, samtalar og ferdslespor i eitt einaste grep. Det er ein påminning um at sjølv i ei tid der store datasystem samlar inn meir enn nokon gong, finst det rom for sjølvråderett – ikkje minst for dei som set seg inn i kva andrelektronikken deira verkeleg kann gjera.

    Norske tryggjingsfolk hev alt merka seg ringverknadene. Runa Sandvik, ein kjend tryggjingsrådgjevar, peikar på det praktiske i å planleggja vel framfor å lata tingen gå på lykke og fromme. Hennar råd er enkelt og framtidsretta: tenk gjenom kva slag data du ber med deg yver landegrenser, og last heller ned det du treng når du er vel framme. Ei slik haldning snur spørsmålet frå stengsler og mistru til ei roleg og førebuande livsvisdom.

    Saki om Tunick reiser sjølvsagt vanskelege spursmål um kvar grensa gjeng for statsmakt ved innreise. Men um ein ser ut yver rettssalsveggene, er det ikkje vondt å få auga på ein ljosare grunntone. For fyrste gong er eit nødpassordmekanisme dradt fram i ljoset og vert rettsleg prøvt, ikkje berre i mørke forumtrådar millom spesielt interesserte. Det gjer at samfundet lyt tala um digitalt sjølvforsvar som eit faktisk fenomen, ikkje som ein sær hobby. Alt medan domstolane finn si form, fær ålmenta ein sjeldsynt sjanse til å læra meir um korleis frigjeringsteknologi verkar i røyndi.

    Difor er dette ei forteljing um mogelegheiter. Det er ei forteljing um at nybrotsarbeid i open kjeldekode – slik GrapheneOS er – gjev vanlege folk verktøy som fyrr var forsvunne i tunge tryggingsapparat. Og det er ei forteljing um at gamle krav til privatliv og verde finn nye former, frå brevbrann til tastetrykk, og held fram med å setja djupe spor i rettsutviklingi. Den dagen dom fell, vil røystene ikkje berre handla um ein mann frå Atlanta, men um det romet me alle skal ha til å eiga våre eigne minne.

    Kjelde: ITavisen

  • Støre i Trøndelag: – 2030 må ikkje utnyttast av gale krefter

    Støre i Trøndelag: – 2030 må ikkje utnyttast av gale krefter

    Det er berre seks år til 2030. Då er det nett tusen år sidan slaget på Stiklestad. Det er ei tidsdjupn som fær ein til å stogga upp, og det er nett det statsministeren gjorde på si private reise gjennom Innherred denne helgi. Han fann tid til både Nils Aas Kunstverksted på Straumen og olsokdagene på Stiklestad, og i møtet med denne arven kom ei påminning um at store merkedagar ikkje må verta utnytta av krefter som vil splitta og forenkla.

    Det er ein tanke som fortener å verta snudd til noko byggjande. For det som no rører seg i Trøndelag, er ikkje fyrst og fremst ei uro for misbruk. Det er ei stille, vedvarande vilje til å gjera tusendårsjubileet til ei kjelde for samhald og kunnskap. Olsokdagene på Stiklestad hev i mannsaldrar vore ein møtestad for tru, historie og kultur, og dei er eit prov på at fortidi ikkje treng vera eit stridsemne når ho vert teken på alvor. Her stend ein på sjølve staden der Olav den heilage fall i 1030, og her vert soga levande halden gjennom spel, gudstenester og samtalor – ikkje som eit museumsstykke, men som ein levande part av lokalsamfunnet.

    Nils Aas Kunstverksted på Straumen fortel ein annan, men liknande, soga. Det er arbeidsstova til ein av dei store bilethoggarane våre, ein kunstnar som gav oss mellom anna myntane me framleis ber i lumma. Verkstaden er no eit galleri og ein skapande arena der unge og vaksne kann møta handverket og undringi som ligg i å forma noko varigt. Besøket til statsministeren syner at slike stader ikkje berre er turistmål, men knutepunkt for identiteten i bygdene.

    Når ein då ser mot 2030, er det ikkje vanskeleg å få auge på det vonfulle. Tusendårsjubileet for kristningi av landet vårt, med Stiklestad som det naturlege midpunktet, kann verta eit høve til å samla menneske på tvers av livssyn og landemerke. I ei tid der mange leitar etter røter, kann ein slik merkedag gjeva rom for både ettertanke og framtidstru – ikkje ved å glorifisera vald og maktkamp, men ved å løfta fram alt det som kom etter: kyrkjebyggjingi, lovskrivingi, kontakten med europeisk lærdom og kunst.

    Varaordførar Erlend Sivertsen i Trondheim hev alt teke initiativ til at byen skal søkja um å verta europeisk kulturhovudstad i 2036, og Trøndelag er fullt av eldsjeler som gjer små og store tiltak for å rusta seg til 2030. Kanskje er det den varmaste tanken ein kann ta med seg frå statsministeren si reise: at når dei store åri kjem, er det ikkje berre dei offisielle programpostane som tel. Det er dei daglege samtalone i eit galleri, den rolege vandringi på eit slagfelt, og det at ein sitjande regjeringssjef tek seg tid til å vera privatperson på ein slik stad – midt i veka. Det er eit vitnemål um at sjølv dei travlaste kann lata seg djupt angå av landskapi og sogene som hev forma oss.

    Kjelde: Adresseavisen

Fylg oss: YouTube Telegram
Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Få dei fem viktigaste sakene frå Vestmennene rett i innboksen - éin e-post i veka.

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no