Emne: Teknologi

Brukte mobilens «sjølvdestruksjonskode» under passkontrollen – no er han tiltalt.

Eit einaste tastetrykk kann gjera ein telefon til ein ubrukeleg klump – og det er nett denne brå vendingi som gjer rettssaki mot Samuel Tunick i USA so tankevekkjande. For kva hender når borgarar tek digitalt sjølvforsvar i eigne hender, og styremaktene svarar med tiltale? Her ligg eit djupare verdskifte og ulmar, men og eit vonfullt teikn um at den einskilde sin trong til personvern slett ikkje er avleggs.

Saki, som no er komen for retten, gjeld ein amerikanar som nytta eit nødpassord på si Pixel-telefon med GrapheneOS. Då tollarar ved grensa kravde tilgjenge og han gav deim ein kode, vart innhaldet sletta i ein fart – telefonen starta på nytt som eit tomt skal. Påtalemakti meiner dette var brot på ei føderal lov um å øydeleggja eigedom eller bevis, medan forsvaret peikar på at grensekontrollen var ulovleg. Mykje står på spel juridisk, men det som verkeleg skin ut or sakstilhøvet, er tanken på mennesket som aktivt vernar um sitt eige liv på den digitale arenaen.

Funksjonen i GrapheneOS er ikkje ein spøkefull løyndom, men eit vel gjennomtenkt verktøy for naudssituasjonar. Eit eige nødpassord set brukaren i stand til å tørka ut maskini på eit blunk um tvang skulde melda seg. Slikt kann minna um gamle dagars brenning av brev før fienden når fram, berre på eit vis som fangar inn heile brevskapar, fotografi, samtalar og ferdslespor i eitt einaste grep. Det er ein påminning um at sjølv i ei tid der store datasystem samlar inn meir enn nokon gong, finst det rom for sjølvråderett – ikkje minst for dei som set seg inn i kva andrelektronikken deira verkeleg kann gjera.

Norske tryggjingsfolk hev alt merka seg ringverknadene. Runa Sandvik, ein kjend tryggjingsrådgjevar, peikar på det praktiske i å planleggja vel framfor å lata tingen gå på lykke og fromme. Hennar råd er enkelt og framtidsretta: tenk gjenom kva slag data du ber med deg yver landegrenser, og last heller ned det du treng når du er vel framme. Ei slik haldning snur spørsmålet frå stengsler og mistru til ei roleg og førebuande livsvisdom.

Saki om Tunick reiser sjølvsagt vanskelege spursmål um kvar grensa gjeng for statsmakt ved innreise. Men um ein ser ut yver rettssalsveggene, er det ikkje vondt å få auga på ein ljosare grunntone. For fyrste gong er eit nødpassordmekanisme dradt fram i ljoset og vert rettsleg prøvt, ikkje berre i mørke forumtrådar millom spesielt interesserte. Det gjer at samfundet lyt tala um digitalt sjølvforsvar som eit faktisk fenomen, ikkje som ein sær hobby. Alt medan domstolane finn si form, fær ålmenta ein sjeldsynt sjanse til å læra meir um korleis frigjeringsteknologi verkar i røyndi.

Difor er dette ei forteljing um mogelegheiter. Det er ei forteljing um at nybrotsarbeid i open kjeldekode – slik GrapheneOS er – gjev vanlege folk verktøy som fyrr var forsvunne i tunge tryggingsapparat. Og det er ei forteljing um at gamle krav til privatliv og verde finn nye former, frå brevbrann til tastetrykk, og held fram med å setja djupe spor i rettsutviklingi. Den dagen dom fell, vil røystene ikkje berre handla um ein mann frå Atlanta, men um det romet me alle skal ha til å eiga våre eigne minne.

Kjelde: ITavisen

July 27, 2026
Treng me ei samtykkelov for KI-briller?

Eit par KI-briller på naseryggen kann i dag fanga inn andlit, samtalar og heile rørslemønster – og senda dei til skyi for analyse. Det er ikkje framtidsfabulering; det er røyndom som alt ligg i butikkhyllone. Professor Inger Marie Sunde ved Politihøgskolen hev no reist spursmålet um ei samtykkelov for slike briller, og med det lagt grunnen for ei samtale som når langt utover teknikkens eigne krinsar.

Innlegget hennar er ikkje eit rop um forbod, men ei stillferdig innbyding til umtanke. I ei tid der digitale verktøy veks snøggare enn lovgjevingi, er det eit sunnskapsteikn at nettopp ein politikar-skulert jurist tek ordet. For den norske rettskjensla hev djupe røter. Dei gamle lovene um heimfred og gardsfred var ikkje tomme bokstavar; dei verna um ein kvardagsro som framleis sit i folkesjela. Å ikkje verta sett utan løyve når ein berre er seg sjølv, hev vore ein kjerneverdi i bygder og byar like sidan den fyrste tunet vart rydda.

Samstundes er dei nye brillone noko langt meir enn ein trugsel. For den som strider med å kjenna att kjende andlit, kann slik teknikk vera ein mild hjelpar som kviskrar namnet i øyret. For blinde og svaksynte opnar briller med kamera og kunstig intelligens dører til sjølvstende som fyrr var stengde. Turisten som ikkje skynar skilti på ein framand stad, fær tekst umsett beint inn i synsfeltet – nærast som eit under av vår tid. Difor er det klokt at samtala um samtykkelov ikkje vert eit krav um å stogga utviklingi, men ei oppmoding um å byggja ho inn i eit etisk landskap.

Kvar skal grensa ganga? Kva rett hev ein forbipasserande til ikkje å verta filma og analysert? Dette er spursmål som høver seg i eit land der ein frå gamalt av hev sett på fridomen til å vera i fred som ein grunnstein i samfunnet. Professor Sundes innlegg minner um at teknologi aldri er verdinøytral. Men den norske tradisjonen for brei samfunnsdebatt – med røter attende til tinget på 800-talet – syner at ein kann møta slike utfordringar med open, sakleg samtale. Her er ikkje målet å skapa frykt, men å tryggja at den nære framtidi vert bygd på same grunnmur av tillit som hev bore landet fram.

Andletet utetter kann vera ukjendt, men innetter er det eit spursmål um kva slags medmenneske ein vil vera. Det er i denne spenninga millom det gamle og det nye at svaret på spursmålet um ei samtykkelov ligg – og det er ein rikdom at slike røyster fær høyra til i offentlegheiti, før brillone hev fest grepet for alvor.

Kjelde: Aftenposten

July 26, 2026
No skal Apple gjera det med iPad for fyrste gong.

Lyden kjem ikkje frå opningar, men frå sjølve ramma som syng. Det er eit grep som ikkje berre talar til øyro – det tetnar heile maskina mot vatn. For fyrste gong ser det ut til at Apple gjer ei iPad offisielt vassbestandig, og den fyrste i rekkja vert den komande iPad mini.

Det nye høgtalarsystemet lèt delar av chassiset vibrera og skapa lyd, so dei tradisjonelle høgtalaropningane vert heilt fjerna. Slik vert dei største inngangsportane for væte og støv stengde, og nettbrettet kann nyttast tryggare ved bassenget, på badet eller i regnvêr. Metoden er annleis enn den som er nytta i iPhone, der opningane framleis er der og vert tetta med lim og pakningar. Her er det sjølve konstruksjonen som gjer jobben, og det minner um noko gamalt: dei beste løysingane er ofte dei som fjernar problemet heilt, ikkje berre kapslar det inne.

Slik tenking hev ein lang historisk klangbotn. Medan dei fyrste vasstette lommeuri kom i danske verkstader på 1870-talet, og ubåter og djuphavsklokker sidan hev trodda presset på havbotnen, hev denne tanken no funne vegen til eit produkt som ligg på stogebordet. Det er eit stille framsteg, men det endrar kvardagen for mange. Foreldre kann lesa godnattsogor medan borni plaskar i badekaret, utan otte for sprut. Kokkar kann nytta oppskrifter ved sidan av kjøkkenvasken. Reisande kann ha kartet framme i regnbygene. Vassklassifiseringa, truleg IP68 som på Samsung Galaxy-nettbretti, gjev eit rom for bruk som tidlegare hev vore berre for dei mest herda dingsane.

Samstundes er dette berre ein del av eit større oppgraderingssteg. Det er venta at iPad mini fær ein OLED-skjerm på 8,4 tommar, noko som gjev djupare svart, høgare kontrast og lægre straumbruk enn dagens LCD-panel. Ein ny prosessor, kanskje A19 Pro eller den endå ikkje lanserte A20 Pro, er òg i vente. Dette er ein freistnad på å sameina lettvint storleik med yteevne og uthald som nærmar seg dei større syskena. At Samsung Display alt skal ha starta masseproduksjon av panela, peikar mot ein lanseringsmånad i oktober.

Det er lett å sjå på slike nyhendesendingar som reine tekniske fakta, men under overflata ligg eit stille skifte i korleis reiskapen er vevd inn i tilveret. Når eit nettbrett vert vanntett, er det ikkje lenger eit sårbart glasstykke som må vernast mot elementa; det vert ein fylgjesvein ein kann ha med seg nærare elvi, nærare fjorden, nærare dei små, våte augneblikki som livet er bygt av. Det er framsteg i løyndom, men framsteg like fullt.

Kjelde: ITavisen

July 26, 2026
Tør Sony gjera dette, vil det endra PlayStation for alltid.

Fire teikn – kross, sirkel, firkant og trekant – hev vore sjølve skrifti i spelverdi i årtier. Dei sit i fingrane, i muskelminnet, og er like sjølvsagde som pedalane i ein bil. No kjem eit patent frå Sony som kann gjera desse fysiske knappane til friare, virtuelle skapningar.

Det er ikkje lite dei hev funne på. Ein heil handkontroll utan ein einaste fast knapp, men der heile framsida er ei samanhangande berøringsflate som spelaren sjølv former. Her kann ein plassera krossen lenger upp, gjera ho større, eller rett og slett lata ho bleikna burt når spelet ikkje treng ho. Patentet, som vart registrert alt i 2023 og no er offentleggjort, skildrar ei verd der kvar spelar fær sin eigen skreddarsydde kontroll – ikkje berre som ein draum, men som tekniske teikningar og sensorlist.

Det er eit framlegg som peikar langt utyver vanleg nyvinnig. Her ligg det ein tanke um at hendene er ulike, at ein tiårings fingrar ikkje er som ein vaksen sine, og at stive ledd eller manglande rørsle ikkje skal vera hindringar. Når kontrollen attpåtil kann kjenna att kven som held han – ja, då kann ei heil hushaldning ha kvar sine profilar som lastar seg sjølve. Eldstejenta fær sitt oppsett med små, tette knappar, medan bestefar kann gjeva seg store, mjuke flater som ligg roleg under fingrane. Dette er ikkje berre framsteg; det er gjestmildskap bygd inn i elektronikk.

Sume vil nok segja at det er skremmande å sleppa handgriplege knappar og stoler. Muskelminnet sit djupt, og ein skal ikkje leita etter eit virtuelt kryss midt i eit kappestrid. Men her er det verdt å minnast at Sony hev gjort dette fyrr – og hev retta seg sjølve ikkje so reint sjeldan. DualShock, Sixaxis, og dagens DualSense var alle fyrst strekar på eit patentkontor, møtt med same blanding av undring og tvil. Dei fysiske knappane sjølve var eingong eit brot med stikker og hjul. Kvart steg på vegen vart møtt med spursmålet um folk verkeleg vilde venja seg. Og kvar gong viste det seg at fingrane lærer snøgt når det som ventar er rikare leik.

Det er noko djupt menneskjelegt i denne dragninga mot tilpassing. Ei boki kann lesast av mang ein, men ho møter kvar lesar på hans eigen måte. Soleis med denne kontrollen: han vert ikkje kjenslelaus, men tvert um kjenslevar for den som held han. Det er teknologi som lyder etter handi, ikkje handi som må bøygja seg etter maskinen. I ei tid der spel hev vorte ein samlingsstad for so mange ulike folk og livsrøynslor, er det rett og rimelegt at reiskapen òg fylgjer med.

Sony sjølve hev enno ikkje stadfest at noko slikt er på veg til butikkhyllone, men patentet syner ei lei. Det vitnar um ein evolusjon som hev pågått sidan dei fyrste spelemaskinane tok form: å knyta oss tettare til dei digitale verdene utan at maskinvara stenger vegen. Det er ikkje avskjed med det kjende, men ei opning mot eit meir romslegt og personlegt speleliv. For dei små, for dei eldre, for dei som spelar annleis – og for alle som berre ynskjer seg ei betre bøyg på tommelen.

Kjelde: ITavisen

July 26, 2026
Her byggjer dei avansert teknologi som skal til CERN

I ein stutt veggmontert benk i Oslo sit det meisterverk som skal ned i verdas største maskin. Det er ikkje ein stor fabrikk med brak og bulder, men eit stillfarent laboratorium der elektronikk vert forma for hand, og der kvar komponent får ein nærleik som minner um eit urmakarverkstad. Det som vert bygt her, er den avanserte teknologien som skal inn i CERNs store partikkelakselerator når LHC fær uppgraderinga si fram mot 2030.

Det er eit av dei mest ambisiøse vitskaplege tiltak i vår tid. Akseleratoren, som ligg under jordi på grensa millom Sveits og Frankrike, er eit mikroskop retta mot sjølve urøynda. Der inne vert partiklar sende mot kvarandre med næra ljosfart, og brotstykki fortel soga um korleis verdi vart til. Men for å kasta ljos inn i det ukjende, trengst nye, finare augo – og det er her norsk fagkunnskap kjem inn. Det oslobaserte elektronikklaboratoriet er med i ein internasjonal straum av teknologiutvikling, og dei små, handbygde einingane derifrå skal fanga signal med ei presisjon som tykkjest på grensa til det utenkjelege.

Det er ikkje tilfeldig at ei slik bestilling hamnar på norsk jord. Landet hev lange tradisjonar for presisjonsarbeid, frå dei fyrste kikertsiktane og radioane til våre dagars romfarts- og oljeteknologi. Det er ein arv av å halda auga på detaljen og å lata tolmodet bera frukt. I ei liti arbeidsstove i Oslo er sveiseflamman og oscilloskopet like heilagt som for nokon generasjonar sidan.

Når ein fylgjer arbeidet, er det noko andaktsgjeve yver det. Hendene rører seg roleg, augo les skjema som um dei var gamle sagatekster. Kvar lodding er ei liti avgjerd millom suksess og feilslag, og kvar eining vert testa og testa um att. Det er eit arbeid som ikkje ropar, men som hviskrar – og likevel skal dei lydlause signali som no vert sende inn i desse krinsane, ein gong fylla læreverk og utvida menneskja si forståing av sjølve verdi.

Når den store akseleratoren ein gong fram mot 2030 tek til å spinna på nytt med fornya kraft, vil norsk elektronikk liggja inst i hjarta. Dei små delane som no vert pakka i enkle eskjor og sendt av garde, skal møta partiklar som hev reist i milliardar av år. Det er eit møte millom det evige og det kvilfulle, millom kosmos og kvardag. Og det er eit vitnemål um at det ikkje berre er dei store nasjonane som skriv dei store kapitli i soga um kunnskap.

So kann ein segja at i den stille kriken av Oslo sit det liksom ei ny tid og duppar med loddebolten i hand. Det er noko stort på gang, og det er bygt med norsk hender. Det gjev von og stoltheit, og det minner oss um at den djupaste menneskjelege dragnaden – den å skyna verdi ikring seg – enno er livande og bur på dei stille stadene.

Kjelde: Forskning.no

July 26, 2026
Cyber Resilience Act, del 1: Dei fyrste tidsfristane nærmar seg

Den 11. september 2026 trer ei ny meldeplikt i kraft – og ho gjeld alle produsentar av utstyr som kann koplast til eit nett. Det er datoen då alvorlege tryggingsbrot og aktivt utnytta sårbarheiter skal rapporterast til styremaktene. For sume kann det høyrast ut som nok eit byråkratisk krav, men i røyndi er dette eit stort steg fram mot ein tryggare digital kvardag for alle.

Med Cyber Resilience Act (CRA), eller forordning 2024/2847, hev EU for fyrste gong skapt ei bindande rettsleg ramme for datatryggleik i produkt med digitale element. Det tyder at datatryggleik ikkje lenger er eit reint IT-ansvar, men ein etterprøvbar eigenskap ved sjølve vara – på line med funksjonell tryggleik, elektromagnetisk samsvar (EMC) eller elektrisk sikring. Det er eit tankeskifte som minner um den gongen me fekk strenge krav til fysisk sikring av maskinar, noko som gjorde europeiske produkt til verdsleiande i kvalitet.

Det mest uppløftande med CRA er ikkje berre dei konkrete tidsfristane, men den nye kulturen for openheit og ansvar som veks fram. Når meldeplikti tek til alt i september 2026, fær styremaktene eit tidleg varsel um veikskapar i programvara – og produsentane vert tvinga til å tenkja tryggleik inn i heile livsløpet for produktet. Det er ein vinst for forbrukarar, for industri og for heile det digitale samfunnet. Ein trygg marknad er ein sterk marknad.

For innbygde system og IoT-einingar – frå smarte sensorar i heimen til komplekse styringssystem i industrien – vil CRA gjera at kvar einaste komponent vert vurdert med eit tryggingsblikk frå teiknebrettet og ut or fabrikken. Det er ikkje lenger nok at eit produkt gjer det det skal; det må og syna at det er trygt mot digitale innbrot. Dei mange dømi på sårbare dingsar som hev skapt hovudbrot for folk og næringsliv, fær no ei tydeleg motvekt. Produsentar som tek tryggleik på alvor, vil ikkje berre sleppa bøter og marknadsutestenging; dei vil og vinna tillit hjå kundar som krev at styringa av huset eller maskinen er like trygg som sjølve bygnaden.

Historia syner at europeisk produktregelverk – frå leiketøysdirektivet til maskinforskriftene – hev vore med på å byggja eit eneståande omdøme for kvalitet. No vert det digitale romet innlemma i same tradisjon. Det er ei påminning um at framsteget ikkje stoggar, men at me hev evna til å setja nye standardar som vernar um både den einskilde og fellesskapet.

Sjølvsagt krev tilvenjinga ressursar, og dei næraste åri vil by på mykje arbeid for utviklarar og juristar. Men tidi er knapp av ein grunn: trugslane ventar ikkje, og kvar dag med utrygge produkt er ein dag for mykje. Når alle krav er på plass innan desember 2027, vil Europas digitale marknad vera sterkare rusta mot det ukjende – og det er eit frampeik mot ei framtid der teknologi og tillit gjeng hand i hand.

Kjelde: eeNews Europe

July 25, 2026
Her vert han «redda» av ein drone

Ei roleg summing over skogane i Trøndelag var alt som røpa den vesle flygaren. Då 110-sentralen i Midt-Noreg testa ein drone til å redda personar i naud, sette dei ikkje berre eit teknisk stykke arbeid ut i live – dei knytte band attende til eit urgammalt instinkt.

Redningssoga er full av stille heltar som upp gjennom tidi hev henta fram ny verktøy. Frå dei fyrste mannskapi med tau og båre, til radiomeldingsbilane, og no til dronar som kann sjå gjennom røyk og mørker. Testen frå Midt-Noreg minner um at framsteget ikkje alltid er høglydt og namngjeti – det veks ofte fram or den daglege pliktkjensla hjå folk som vil hjelpa.

Sentralen hev ikkje gått ut med store ord, men ein kjenner att andedraget: ein stille trang til å tøygja ut handi si. Ei drone kann flyga dit vaksne karar ikkje kjem snøgt nok, kann landa ein lett pakke med livreddande utstyr på stader som ikkje tolar tunge køyretøy, og kann senda bilæte attende til operatøren som kann avgjera kva som trengst. Alt dette er ikkje magi, men samansette bitar av fysikk og dataprogram. Likevel er det noko større i det: det er menneske som tek i bruk skaparverket på nytt vis for å verja kvarandre.

Historisk sett hev kvar ny hjelpar vorte møtt med undring. Då dei fyrste biletelefonane kom til naudsentralane, var det nokon som riste på hovudet. No er det dronar. Og nett som med so mykje anna i norsk redningsteneste, er det ikkje dei store hovudstadskontora som dreg lasset åleine – det er distrikti som Midt-Noreg, med sine bratte lier, lange fjordar og spreidde busetnad, som hev størst trong for slike hjelperåd. Det er i slike landskap den nye teknologien verkeleg vert prøvd.

Ein annan ting er verdt å merka seg: testen syner at dronen ikkje erstattar mennesket, men gjer mennesket friare. Brandmannskapen og ambulansearbeidarane kann konsentrera seg um det dei er best til – å handsama skadd – medan dronen kryssar den fyrste avgjerande avstanden. Slik vert tidi betre nytta, og tidi er ofte den knappaste ressursen når det gjeld liv og helse. I Midt-Noreg hev dei med dette teke eit steg som andre no vil fylgja.

Det er lett å gløyma at bak kvar slik nyvinning ligg det lange arbeidsdagar med papir, søknader og testing. Men resultatet er ein stor siger: ei tryggare kvardag for alle som bur og ferdast der ute. Den vesle dronen hev vorte eit teikn på at det ikkje er maskinen som reddar menneske – det er den menneskelege hugnaden som til slutt når fram, same kva form han tek. Midt-Noreg hev synt veg, og resten av landet vil ha godt av å fylgja etter.

Kjelde: Adresseavisen

July 25, 2026
USA-fond har gjort storkjøp i Trondheim. NTNU-professor fekk ein halv milliard.

Ein halv milliard kroner. Det er den stille, men talande summen som no ligg att hjå NTNU-professor Curtis Hays Whitson etter at eit amerikansk fond gjorde eit stort innkjøp i eit programvareselskap frå Trondheim. Sjølve handelen var på 1,6 milliardar kroner, og Whitson, som var med på å skapa selskapet, fekk 550 millionar for sin lut. Likevel var tonen frå gründeren roleg: «Business as usual», lydde det nøkterne svaret.

Det er nett denne sindige, jamne haldningi som ofte kjenneteiknar dei djupaste framstegi i norsk innovasjon. Dei store tals kraft vert ikkje alltid møtt med fyrverkeri, men med ein slags sjølvsagd tillit til at god forsking og hardt arbeid ber med seg verdi. Curtis Hays Whitson er ikkje ein vanleg gründer; han er ein internasjonalt anerkjend professor i petroleumsteknologi, ein mann som i årevis har bygd bruer millom tung akademisk innsikt og praktisk programvareutvikling. Selskapet han var med å grunnleggja, har levert avanserte løysingar for olje- og gassindustrien, og det er denne unike kombinasjonen av kunnskapsrikdom og teknisk presisjon som no har fanga interessa til amerikanske investorar.

For Trondheim og NTNU-miljøet er dette ikkje berre ei god nyheit – det er ei stadfesting av ein lang og målretta strategi der idear får veksa frå laboratorium til globale marknader. Mykje av den programvara som i dag hjelper ingeniørar verda rundt med å forstå undergrunnen, har røtene sine i dei stille kontorlokalane ved Gløshaugen. Å sjå eit slikt produkt vert verdsett til 1,6 milliardar kroner er eit prov på at norsk forskingsbasert næringsliv stend seg i hard internasjonal tevling.

Det er og verdt å leggja merke til korleis denne avtalen syner ein veksande tendens: at djupt spesialisert, norsk programvare trekkjer til seg store utanlandske investeringar. Amerikanske fond leitar ikkje etter kvikk vinst; dei leitar etter tryggleik, framtidsretta teknologi og solide folk. Når dei då vel å leggja store summar i eit trøndersk selskap, er det eit tillitsvotum til både menneski og systemi bak. Det er ikkje tilfeldig at det skjer i Trondheim – ein by med ei særskild evne til å fostra tette band millom høgskule og næringsliv.

Professor Whitson sjølv tek det heile med fatning. Det er som um han, med sine 550 millionar kroner, berre held fram arbeidsdagen. For det er kanskje den djupaste sannningi ved denne soga: Dei som verkeleg skapar noko stort, gjer det ikkje for gullgravingi si skuld, men for sjølve saki. Dei byggjer programvare, dei løyser gåter, dei deler kunnskap. Rikdomen kjem som ein fylgje av ein indre, fagleg givnad.

Og soleis vert eit enkelt oppkjøp ikkje berre ei transaksjon, men ein rosenkrans til den stille, langsame krafti som bur i norsk forsking og utvikling. Medan verdi stirer på summane, held arbeidet fram. Morgondagens teknologiske sprang vert til i dei same miljøi, med dei same haldningane, i den same byen ved Nidelvi. Det er, når alt kjem til alt, ganske rørande – og slett ikkje berre «business as usual». Det er ei arv me fær gleda av å sjå veksa.

Kjelde: Adresseavisen

July 25, 2026
STMicroelectronics melder omsetnadsvekst i Q2.

Det er ikkje til å koma ifrå at dei djupaste framstegeni i teknologisk soge ofte veks fram or same anden som dreiv dei gamle handverkarane i dei sveitsiske alpane – ein stille trong til å få det minste leddet til å sitja perfekt. Då STMicroelectronics la fram resultati for andre kvartal i 2026, var det meir enn tal og tabellar som vart synlege; det var som ei vedkjenning av at den gamle presisjonskulturen enno lever, berre i nye bunader.

Selskapet, som hev heime ved Genfersjøen, melde um ei omsetnad på 3,49 milliardar dollar, heile 26 prosent høgare enn same tid året fyrr. Bruttomarginen var 34,8 prosent, og nettooverskotet landa på 222 millionar. For den som hev fylgt med i denne verkstaden i mannsaldrar, er slike tal ikkje berre tørre rekneskapstal; dei fortel um ein industri som dreg pusten att og finn nytt fotfeste etter eit langt dalsøkk. Etterspurnaden auka i alle sluttmarknadane, og tingingane strøymde inn med ein styrke som overraska jamvel dei mest optimistiske analytikarane.

Det mest talande trekket var likevel knytt til kunstig intelligens og datasentermarknaden. Leiinga heva ambisjonane sine for denne sektoren, og ventar no at inntektene frå datasenter skal stiga til yver éin milliard dollar i 2026, og – um dagens marknadstilhøve held fram – til godt yver to milliardar i 2027. Slike tal er ikkje berre luftige draumar; dei er bygde på konkrete kundeavtalar og eit solid fotfeste i den snøggveksande marknaden for KI-infrastruktur. I tillegg kjem program innan låg-jordbane-satellittkommunikasjon, som peikar mot ei tid der sjølve himmelkvelvingi vert ein del av det digitale vegnettet.

Det er ei særleg glede å sjå korleis den gamle europeiske industrikloten greier å hevda seg i ei verd prega av hard tevling frå Aust-Asia og USA. Medan mykje av nyhendebiletet kverv kring politisk usemje og uro, arbeider det stille ingeniørkunst på laboratoriegolv og i reinrom kringom i Alpe-landi – ein seig og målmedviten kultur som kan likna på dei klokkemakarane som i si tid la grunnlaget for heile den sveitsiske industrielle fridomen. STMicroelectronics er eitt av dei tydelegaste dømi på at denne tradisjonen ikkje er ein fotnote i muséet, men ein levande straum som driv framtidsteknologi.

Når distribusjonslageret no ligg under standardmålet og tilbodet knappast til i fleire produktkategoriar, tyder det på at heile næringskjeda er i ferd med å stramast opp att. Det er ikkje noko lite teikn på at utsiktene er lysare enn på lenge, og at den digitale grunnmuren som vert lagd no, vil bera langt inn i dei komande tiåri. For den som er glad i vestleg teknologi og den evna til nytenking som hev ført oss frå vasshjul til kvantedatamaskinar, er slike nyhende som å lesa eit godt vers i ei lang og framleis ikkje avslutta sogebok.

Kjelde: eeNews Europe

July 25, 2026
AMD og Anthropic samarbeider um 2 GW KI-GPU-utplassering.

Ei ny milestolpe for tankekrafti i vår tid vart sett då brikkeleverandøren AMD og AI-pionerane i Anthropic kunngjorde ei avtale som held eit heilt lite kraftverk i seg. At eit samarbeid um halvleidarar og datakraft no vert målt i gigawatt – ikkje berre i transistortettleik eller flyttalsoperasjonar – segjer noko djupt um den vegen teknologien hev teke. Det er som å sjå ei bru verta bygd, ikkje med stål og betong, men med lysleiande samband og kjøleanlegg, og det er vanskeleg å ikkje lata seg smitta av den rolege entusiasmen som ligg i slike storprosjekt.

Samarbeidet hev to bein som står støtt på same grunn: maskinvare og programvare. Anthropic skal nytta AMD sine Helios-rackløysingar med den nye Instinct MI450-grafikkserien i eit omfang på upp til 2 gigawatt, der den fyrste giga-watten kjem i drift fyrste halvåret 2027. Dette er ikkje småpengar eller små skap; det er datamaskinhallar på storleik med ein mindre by, og det gjev AMD eit solid fotfeste i ein marknad der etterspurnaden etter avanserte rekneprosessorar framleis ligg langt framfor tilbodet.

Men det er den andre delen av samarbeidet som gjer dette til noko meir enn ein innkjøpsavtale. Dei to selskapane skal òg arbeida saman um programvareplattforma ROCm, og Anthropic sin språkmodell Claude skal hjelpa til med å byggja betre utviklarverkty for AMD sine grafikkprosessorar. Samstundes vert Claude teken i bruk i AMD si eigi ingeniørverksemd. Det er eit vakkert døme på korleis ein open programvarekultur skaper ein uppetterveg: den kunstige intelligensen vert sjølv med på å smi den ambolten han skal hamra på. Når Lisa Su, styreformann og administrerande direktør i AMD, talar um «å setja Helios som ein hovudplattform for neste bolk av AI-infrastruktur», kling det ikkje som eit tomt slagord, men som ei forteljing om eit langvarig samband, underbygd av ei aksjeinvestering på upp til 5 milliardar dollar.

For ein norsk iakttakar er det noko tiltalande i dette skiftet frå einskilde akseleratorar til fullt utbygde system der nettverk, prosessorar og kjøling vert sedde under eitt. Det minner um dei store kraftutbyggingane i Noreg i fyrre hundradåret, då ein ikkje berre sette upp ein turbin, men bygde ein heil infrastruktur med vegan, demningar og linjenett for å henta fram den bundne energien. Historia gjentek seg no i dataskyen, og ho vert driven av ein sunn kappestrid som gagnar heile marknaden. At store AI-selskap som Anthropic vel å spreia lasta si på fleire maskinvareleverandørar, opnar rom for nyvinning og hindrar einsidig avhengnad. Det gjer at dei ulike arkitekturene fær prøva seg mot verkelege krav, og at programvaren – ikkje minst open kjeldekode – fær ein rikare jordbotn.

Når ein vidare ser at Claude-modellen skal nyttast i sjølve produktutviklingi hjå AMD, er det ein vinst for dei praktiske ingeniørdygdene som hev vore med å forma dataalderen heilt frå dei fyrste transistorkrinsane. Tanken på at ein kunstig assistent kann hjelpa menneskelege ekspertar med å finna flaskehalsar i eigne system, er ikkje berre eit teknologisk framsteg; det er ein ny måte å organisera skaparkraft på, der hjelparen og læremeisteren veks saman. For lokalsamfunnet i den vesle elektronikkbransjen verda rundt, frå kretskortdesignarar til programvarearkitektar, er dette eit spennande tidsskifte.

Det er lett å lata seg riva med av ord som «hyperskala» og «gigawatt», men under tali ligg det ein solid porsjon norskbygd idégivnad: trui på at open samverknad, lagspel og godt handverk gjev betre resultat enn lukka murar. Dei neste åri vil me sjå korleis dette samarbeidet set spor i dei nye AI-tenestene som når oss i kvardagen. Og nett som då vasskrafti ein gong lyste upp bygdene, vil kanskje denne nye alliansen senda ut straumar av klokskap som gjer kvardagen litt rikare for oss alle.

Kjelde: eeNews Europe

July 25, 2026

Fylg oss: YouTube Telegram

Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no