Tre dyr – to geiter og ein sau – alle med horn. Det var nok til å forvirra ein heil gjeng unge bergensarar, som ikkje såg skilnaden på dyreslagi. Historia som no er delt, syner kor mykje rikdom som ligg i den kvardagslege kunnskapen landsfolki ber på.
Camilla Sandsøy Moss frå Tysnes fortalde um ein sumardag då nokre bygutar vart ståande trollbundne av flokken hennar. Dei peikte på sauen Lucky og undrast kvifor han var annleis enn dei tvo andre – som var geiti. For dei som er vane med husdyr, er skiljet sjølvsagt: sauen har tjukk ull og hengjande øyro, geiti har slettare pels og spisse øyro, og båe kann ha horn. Men for ungdomsflokken frå den store byen var horn visstnok synonymt med geit, same kor tjukk ulli var. Det er ikkje vandt å sjå det komiske i upplevingi, men endå meir slåande er det venlege og lærerikt i møtet. Innvendes lo Camilla, men ho heldt maski og svara roleg: «Det er fordi han er ein sau.» Eit lite ordskifte, men ein storveg inn i landsens røyndom.
Slik vert det tydelegt at kunnskap ikkje er ein universell masse, men noko som er knytt til staden og livet ein liver. Den korte ferjeturen frå Halhjem til Tysnes viskar ikkje berre ut kilometer; han opnar upp for ei onnor verd, der dyri ikkje er framande skapningar på eit bilete, men levande vev i kvardagen. Det er her den stille gleda ligg. I staden for å gapskratta av uvitskapen, tok øybuarane imot spursmålet med mildt alvor og gjorde det til ein lærepenge. Det vitnar um ein gjestmildskap og ein stoltheit yver eige liv som er verd å taka vare på.
Og kva meir kann slike små hendingar gjeva? Dei minner oss på at turiststraumen, som bringar folk og pengar til bygdi, også bringar noko meir: ei mogelegheit til å brigda perspektiv. Heimefolket fær syna fram det dei kann, og byfolk fær ei levande undervisning som ingi lærebok kann gjeva. For den unge bergensaren som trudde mjølki vart fødd i ein kartong på Kiwi, var møtet med Lucky ei liti opning mot ei heil verd av praktisk viten. Og for mange av oss andre er det ei påminning um at det å vita skilnaden på ein sau og ei geit ikkje berre er fagkunnskap – det er ein bit av norsk soge og næring som burde vera ein skatt for heile landet.
Soleis er ei liti soge frå eit gjerde meir enn eit sumarminne. Det er ein liten leksjon i at humoren og varmen kann byggja bruer millom by og land, og at slike brigder i utsyn er noko båe partar veks på. Og skulle ein mota ein ny ulden krabat med horn, er det godt å vita at det no finst nokre fleire bergensarar som ikkje lenger er i tvil um kven som segjer «bæ» og kven som segjer «meh».
Kjelde: Bergens Tidende
Leave a Reply