Emne: Musikk

Det er noko reint dragande ved festivalar som Tons of Rock. Der samlast tusentals menneske for å dela ei felles uppleving av tonar, rytmar og rørsler, og i fengslet av desse dagane vert det knytta band som kann vara livet ut. Det er so mangt å taka med seg frå årets festival. Eg hev lesi gjennom skildringi frå fredag og laurdag, og finn meg sjølv undrande yver korleis musikken kann samla so mange ulike sjelor og skapa ei stundi av ekte samhald.

Den fyrste merknaden ein vert vár, er den store breiddi i det musikalske tilfanget. Her var alt frå den ghetto metal-tonen til Slay Squad, som fekk publikum til å røra seg i takt med trap og hardcore, til eldre heavy-metalband som Black Label Society og Sepultura. Sepultura var på avskjedsturné, og det er ei sann gleda å sjå at so mange møtte upp for å heidra dei etter 40 år med episk musikk. Det er ikkje lite at eit band frå Brasili kann mana fram so stor kjensler i eit publikum nord i Noreg.

Men det som mest av alt fangar interessa, er korleis festivalen gjev rom for nytt og ukjent. Slay Squad, som fotografen aldri hadde høyrt um fyrr, var kanskje den største overraskingi. Denne blandingi av sjangrar, med trap og djent i same bingjen, er eit døme på korleis musikken alltid finn nye vegan. Og Kublai Khan TX, som debuterte i Noreg, synte seg som eit band med enorm energi og evne til å dra publikum med seg i ein sirkelpit som spreidde seg yver heile framromet.

Festivalen synte òg noko anna: korleis tradisjon og fornying kann gå hand i hand. Mayhem, med si lange og til dels stormfulle soga, stod på same plakat som nyare band som The Funeral Portrait. Det er ikkje alltid at eit blackmetalband som Kann henda er mest kjend for dramatikk, vinn Spellemannsprisen. Men det synte seg at folk i alle aldrar kom for å høyra dei, og at musikken deira hev ei magt som rækk yver generasjonar.

Eg får ei kjensla av at Tons of Rock ikkje berre er ein festival; det er eit vitnesbyrd um den levande krafti i det faste fellesskapet. Når folk står saman i solsteikje, med svette perlande og hår som dinglar i takt med trommone, då vert det skapt eit minne som varar lenge. Den unge guten som fekk rappa med Limp Bizkit, synte kva for ein dugnadsånd det er i musikken. Det er slike augneblink som gjer festivalen til meir enn berre konsertar.

So vil me takka alle artistane, fotografane og ikkje minst publikum. De synte at musikken samlar og styrkjer, og at der alltid er rom for nye uppdagingar.

Kjelde: Heavymetal.no

Det er ei retteleg gleda å sjå at TrollfesT endå ein gong stig fram med nytt stoff. Denne gongen hev det norske folkemetal-bandet gjort seg klare til å kasta ut albumet *Trollywood* — eit ordspel som eg vil lata stå for seg sjølv, men som bærer i seg ein kjerne av noko gamalt og kjent. Her finn me nemleg ikkje berre ein vanleg hardrock-plate, men eit verk som leikar seg med dei heimlege sogene og dei gamle bergtrolli, til tonar som både er tunge og lette på same tid.

Eg tenkjer på at det dimed er noko ved dette som ikkje berre er morosamt, men som og talar til noko djupt i mannsminnet. Trolli i norsk folketru var ikkje berre stygge og farlege; dei budde i bergi og vardi heimleg råd og gamle seder. Slik er det og med dette bandet: Dei hev ein rot i norsk bonde- og fjellkultur som dei blandar med ein moderne, ja nærast balkanaktig energi. Når dei no syng um «Day Drinking» og «The Troll Oscars», er det ei vitring um at det gamle og det nye kann møtast og leika seg saman.

Det som gjer meg særleg hugnad, er at denne skivi lover å vera tyngre og meir aggressiv enn dei fyrre. Det er ikkje snakk um noko klårt brot med fortidi, men heller ei vidareføring — ein kjempar framleis med dei same folkemelodii og dei same store kori, men no med ein kraft som minner um dei fyrste åri deira. Det viser at eit band som hev halde det gåande i tjue år og vel so det, enno kann finna nye vegar og ikkje berre gjentaka seg sjølve.

Og so er det dette med humoren. I ein tid der so mykje i kulturlivet vert gjort i største alvor, er det ei velsigning at TrollfesT enno hev mot til å driva ap med seg sjølve og med heile underhaldningsindustrien. Dei tek ikkje seg sjølve for høgtidelig, men dei spela ikkje mindre godt av di. Tvert um: Det er ofte i den leikandi tonen at det beste stoffet kjem fram.

Når me no ventar på fyrste singelen i august, kann me gleda oss yver at det framleis finst norske krefter som held tradisjonen i hevd, men som ikkje er redde for å kasta inn nye innslag frå den vide verdi. Det er nasjonal stolthet — ikkje på ein trang eller utestengjande måte, men på ein opa og leikande vis. Dette er musikk som samlar folk, som fær dei til å dansa og le, og som minner oss um at landet vårt ikkje berre er ski og fjordar, men og troll og eventyr og ein heil skatt av gamle tonar.

Kjelde: Heavymetal.no

Det er ei sann gleda å sjå at vikingtidi lever, ikkje berre i museum og gamle soger, men i levande tonar på plate. Amon Amarth kjem no med sitt trettande album, "The Allfather Awakens", og det er meir enn berre endå ei skive frå eit svensk metalband. Her er det eit heilt menneskjelegt kulturarven som vert bore fram, på same viset som dei gamle skaldedikterane bar sogene frå ætt til ætt.

Det som gjer dette albumet so interessant, er ikkje berre dei norrøne emni — Gjallarhorn, Kvasir, Odin — men sjølve arbeidsmåten. Bandet hev valt å taka seg tid til kvar einskild song, som um dei var små kunstverk for seg. I ein tid der alt skal gå fort, og musikken ofte vert laga på samleband, hev dei gjort det motsette: dei hev arbeidt seg gjennom éin song i senn, frå den fyrste tanken til den siste tonen. Det er ei påminning um at kvalitet ikkje læt seg skunda fram. Det er som å byggja eit langhus; du kann ikkje slå saman alle stokkane på ein gong og venta at det skal halda.

Og so den ljodlege vendingi attende til dei gamle Marshallforsterkarane, vekk frå det moderne og prosesserte. Dette er ei rørsla mot det ekte, det råe, det som kjenst som um det kjem frå ei anna tid. Det minner meg um korleis tradisjonell norsk folkemusikk òg hev vunne seg attende til eldre spelemåtar og stemmingar. Det er ikkje berre nostalgi; det er ei djupare forståing for at ljoden hev ein eigen sanningsverd.

Albumet kjem i ei rekkja formater — frå enkle CDar til blodfylte vinylplater og kassett. Her er det noko for den samlaren som set pris på handverket, og for den som berre vil ha musikken inn i øyro. Det er ei oppmoding til å taka vare på ting, til å sjå på platene som meir enn berre databitar. I ei tid der alt vert strøymt og gløymt, er det godt å sjå at nokon enno trur på den fysiske upplevingi.

So lat oss heia på Amon Amarth, ikkje berre fordi dei gjer god musikk, men fordi dei minner oss um at fortidi hev noko å segja oss enno. Dei hev funne ein veg å halda liv i dei gamle sogene, ikkje som støvete minne, men som levande eld som kann tenna nye bål.

Kjelde: Heavymetal.no

Det hev alltid vore noko dragande ved mørkret, når ein ser det frå rett hald. I desse dagar kann me gleda oss yver at Kamelot, dette amerikanske bandet som hev halde det gåande i over tretti år, kjem med ei ny skive i august. Albumi hev namnet *Dark Asylum*, og det skal koma ut 28. august gjennom Napalm Records. For oss som hev fylgt med i ein mannsalder, er dette ei god tidend.

Det som gjer meg sers glad, er korleis dei hev valt å fortelja soga si denne gongen. Konseptet for platen er lagt til eit "galehus", RavenHill Asylum, eit forfallent tempel for vitskap og galskap frå viktoriatidi. No hev eg ikkje noko imot å lata meg riva med av ei god historie, og her finn me noko meir enn berre skumle skuggar. For når bandet sjølv segjer at songen "Ashen World" fangar det augneblinket "…of standing at the crossroads between darkness and hope, where the journey forward begins", då ser eg ein ljosare synsrand.

Det er dette som er det positive: at me ikkje berre hev eit band som endå ein gong hev samla seg for å laga musikk, men at dei hev gjort seg umak med å knyta seg til noko historisk og rikt på tankar. Eit gamalt kyrkjelydshus, tvo gonger bygt, fyrst som ei katedral, so som eit sinnssjukehus – det er ei forteljing um korleis me menneske hev stræva med tru, tvil og vandskap i all tid. Denne kvardagslege, men djupfelta innsikti er noko me kann kjenna att i vår eigen kultur, jamvel på Vestlandet.

Og ikkje minst: Det er ikkje kvar dag eit band som hev vore med so lenge, framleis hev nytt å melda. Dei eldste av oss minnest kanskje dei fyrste tonane; no sit me her og les at dei er ei "commanding force in modern metal". Det er eit vitnemål om at god kunst ikkje vert gamal, same kva tid ho kjem frå. Me som set pris på tradisjon og kontinuitet, kann berre løfta på hatten.

Difor: Lat oss venta i spanad på "Dark Asylum". Det er ikkje berre ei skive; det er eit glas inn i vår eiga soga, der me ser korleis me hev kjemp mot mørkret og fann voni. Og som gitaristen i bandet segjer: reisa frametter kann byrja no.

Kjelde: Heavymetal.no