Korleis kjem ein stor by til å liggja nett der fjelli stupar bratt i sjøen? Christoffer Schjelderup hev vorte forfattar, og i boki si tek han føre seg den sære soga åt Bergen. Han set ord på noko mange nok hev tenkt: at det er rart ein so stor by ligg her.
Men det som ser rart ut frå land, gjev meining frå sjøen. I lange tider var vatnet den store vegen, og hamni i Bergen var ei av dei beste på heile kysten. Her kunde skip finna livd, her kom fisken frå nord, og her voks det fram ein by som batt saman kjøpstad og hamn. Dei sju fjelli var ikkje berre eit hinder; dei var og eit landemerke for dei som kom siglande.
Den sære soga åt Bergen er ikkje berre soga um ein underleg plass. Det er soga um menneske som bygde seg eit liv der vêret og terrenget kravde noko av dei. Eld og brann hev herja, byen hev vorte bygd upp att gong etter gong, og sjølve Bryggja stend der framleis som eit minne um ein lang handelsveg. Når ein ny forfattar tek til å fortelja denne soga, er det ikkje berre underhaldning; det er ein måte å halda minnet varmt.
Bergensarane hev ofte hatt ein eigen humor kring sin eigen by. Dei spøkjer med regnet, med bratte bakkar og med måten byen breider seg ut millom fjell og fjord. Denne humoren er ikkje eit teikn på at dei ikkje bryr seg; han er ein del av den lokale styrken. Å skriva um det rare ved Bergen vert då ein måte å skriva um det sterke ved Bergen.
For den som veks upp i dag, kann ei slik bok gjera at byen ikkje lenger er noko sjølvsagt. Ho kann opna augo for kvifor gator og namn ligg som dei gjer, kvifor sjøen alltid hev vore nær, og kvifor bergensarane talar og tenkjer som dei gjer. Det er ei stille påminning um at ein by ikkje berre er hus og vegar, men og ei lang rekkje val som tidlegare generasjonar gjorde.
Når Christoffer Schjelderup no skriv um dette, fær soga nye lesarar. Og dei som les, kann sjå at det som ved fyrste augnekast verkar urimeleg, i røyndi er eit døme på korleis menneske finn løysingar der naturen er krevjande. Det er ikkje rart at ein stor by ligg her. Det er eit vitnemål um at ei god hamn og ein sterk vilje kann skapa ein by som varer.
Kjelde: Bergens Tidende
Leave a Reply