Ein ni år gamal gut såg KI-alarmen på nyhendi og vart redd. Han sløkte ikkje berre skjermen. Han sette seg ned og skreiv til den ministeren som hev ansvaret for det digitale Noreg.
Johan på ni år hadde sett innslag um kunstig intelligens og dei varsli fagfolk no sender ut. Han tenkte på litlebroren Georges, berre åtte månader gamal. Kva verd vil han veksa upp i? Det spursmålet vart so stort at Johan ikkje tagde. Han tok pennen og skreiv eit brev til digitaliseringsministeren.
Det er lett å undervurdera slike brev frå born. Men i norsk tradisjon hev born og unge ofte vore dei fyrste til å setja ord på det mange vaksne tenkjer, men ikkje torer segja høgt. Brevet frå Johan er ikkje berre ein protestsong mot maskinane. Det er eit vitnemål um at det offentlege ordskiftet ikkje er stengt for dei små. Det er eit rop um at teknologien må tena menneske, ikkje skapa otte.
Samstundes syner saki noko vakkert ved den nordiske modellen: Ein borgar på ni år kann skriva til ein statsråd og verta teken på alvor. I mange land er slike brev anten utenkjelege eller vert liggjande uleste. Her i landet finst det ein gamal sedvane med opne dører og skrivande folk. Brevet frå Johan er ein moderne arvtakar etter alle dei hendene som hev skrive til kongar, prestar og storting i von um å verta høyrde.
Det er og ei påminning um at kunstig intelligens ikkje berre er eit teknisk spursmål. Det er eit spursmål um kva slags framtid borni skal arva. Når ein niåring set seg ned og skriv, gjer han noko meir enn å lufta si eigi uro. Han tek ansvar for litlebroren sin, for jammaldringane sine, for det samfunnet som skal koma. Det er medborgarskap i reinaste form.
For digitaliseringsministeren er brevet truleg gull verdt. Her fær ho eller han ei direkte melding frå ein av dei som skal leva lengst med konsekvensane av dagens vedtak. Det er ikkje kvar dag ein statsråd fær eit so ærlegt og ufiltrert innspel. Og det kostar lite å svara, men mykje å lata vera.
Sjølvsagt kann ein ikkje løysa alle spursmåli um KI med eit brev frå ein niåring. Men det er heller ikkje meiningi. Det viktigaste er at Johan ikkje gav upp, men tok del. Han valde å skriva i staden for å tegja. Det er ei haldning som heile landet kann læra av.
Verdi som møter Georges når han veks til, er ikkje skrivi i stein. Ho vert forma av dei som torer å stilla spursmål, store som små. Når ein storebror på ni år skriv til ein minister, er det eit lite steg for han, men eit steg i rett lei for eit opnare og meir menneskjeleg teknologiskifte.
Kjelde: Aftenposten
Leave a Reply