Ordet «mål» hev tvo tydingar: det kann vera eit tal eller ei røyst. Når no Sondre Skulstad og tusental av andre legg inn sine søvntimar og hjarteslag, er det som um målingi fær ei ny røyst – ei røyst som fortel um kroppen frå innsida.
Sondre er ein av dei mange som dagleg sjekkar pulsen, søvnen og stegi sine. Han ber eit svart band kring handledi, og kvar morgon lyser tal fram på skjermen. Dette er ikkje noko han gjer av tvang, men av ei stillfarande trong til å skyna seg sjølv betre. Han er del av ei brei rørsla der kvardagsmenneske samlar eigne data, frå tunge tak i motbakken til dei stillaste timane i djup søvn.
Ifylgje ein professor er denne sjølvmålingi eit symptom på ei langt større samfunnsutvikling. Han peikar på at utviklingi hev sin pris. Men kva er det i so fall eit symptom på? Ikkje på sjukdom, men på ei stillferdig maktoverføring: frå ekspertane til den einskilde. I hundreår var slik kunnskap um kroppen løynd i lækjarbøker og pasientarkiv. No ligg han i lumma på kvar einaste ein som ber ein liten ring eller eit armband.
Prisen professorom talar um, kann vera ein tendens til å redusera menneskjelivet til tal. Men for Sondre og mange med han er tala ikkje ei tvangstrøye; dei er ei frigjering. Dei gjev eit slags herredøme yver eigen kvardag som tidlegare berre var tilgjengeleg for toppidrettsutøvarar eller folk med tett oppfylging frå helsevesenet. Når ein fær sjå at søvnen i går var djupare enn venta, eller at pulsen fell rolegare att etter ein tur i skogen, kann det gjeva ei indre ro og ei kjensla av å vera på rett veg. Det er ikkje blind tru på tal, men ei ny form for lydnad mot eigne rytmar.
Samstundes er dette ei gamal visdom i ny drakt. Allereie dei gamle norske lovene tala um å «kjenna seg sjølv», og i det norrøne kvardagslivet var ein nøydd til å lesa teikn i vêret, i dyrerikjet og i eigen kropp. No er det ikkje teikn frå naturen, men tal frå eit lite elektronisk hjarta som syner vegen. Like fullt er det menneskja sjølv som tyder datai og set deim inn i livssamanhengen.
Soleis er det ei von i dette: at medan samfunnsutviklingi gjer kvardagen meir digital, so gjer ho han ogso meir personleg. Ein kann sjå på dei som tel, som folk som ikkje vil lata livet fara forbi, men som vil fanga det i små, handgripelege mål. Sondre og deim honom er ikkje framande i si eigi tid; dei er pionerar i eit landskap der gamal sjølvkunnskap møter nye verktøy, og der prisen kanskje fyrst og fremst er ein liten bit av den gamle uvissa.
Kjelde: Adresseavisen
Leave a Reply