Det er eit spanande stykke av den menneskjelege anden, det som no kjem for dagen i granskingi av kunstige bilete og rørslor. Forskaren Gabriele de Seta gjer oss ei handrekkjing, ein nyfikin og klok peikepinn, når han lærer oss å skilja det ækte frå det ettergjorde. Han segjer ikkje at me skal fella dom yver den nye teknikken, men lærer oss heller å bruka augo og vitet medan me ser på verdi.
Det er visst so at kvart einaste nye modell-sleppet fær bileti til å synast meir og meir røyndomsnære. Me kann sjølv tenkja oss korleis ei slik utvikling kann gjera det vandt å skilja sant og falskt, når augo ikkje lenger hev den gamle tryggleiken sin. Men i staden for å otlast, kann me lyda etter kunnskapen. Seta viser på eit framifrå vis at sjølv den mest skarpslegne etterlikningi hev sine små brotar og brestir – eit merke som ikkje dansar rett, ein skugge som fell feil, eller ei rørsla som er lite grand for jamn og perfekt. Desse små tagli er som fingermerke i den digitale skapingsmåten.
Og her kjem det fram eit anna drag som er verdt å leggja seg på minnet: At menneskjet enno hev eit overtak. Kannhenda varer det ikkje i æver, men i dag hev me enno augo og hjarnet som kann finna det som er unaturlegt, om me berre lærer oss kunsten å sjå. Granskingi er ikkje ei jakt på ulv, men ei innbyding til å verta klokare saman.
Det er og ei gleda at forskarar tek seg tid til å læra folk flest dette. Ikkje bera akademikarar og datakyndige, men kvar den eine og andre som sit med skjermen på fanget og undrast. So er det at den kunstige intelligensen kann laga bilete som er i svært fæle, men granskingi gjer oss ein nøkkel: å halda på den nyfikne skepsisen. Det er noko særs norsk, eller i henne luter av det gamle bygdekulturen her vest, å kunna stella seg upp og spyrja: Er dette so sikkert som det synest? Kann henda lærde fedrane våre seg ein gong å skilja sunnmørsk frå hardangerstil på ein berre sjå, og me kann læra oss å skilja det livande frå det kalkulerte.
Så er det ikkje so mykje otte som det er ei gåva i denne nye kunnskapen. Me kann gå fram i den digitale tidsalderen med opne augo og med arven frå ein folkeleg skarpskytt.
Kjelde: Forskning.no
Leave a Reply