Det er noko nytt og stort som hender inni stillheitene på laboratorii, noko som kann få hugen til å svinga seg yver tidi og romi. Forskaren hjå Microsoft hev arbeidt med ei glasbrikki som ikkje er større enn ei handflati, og hev funni eit vis til å lagra datamengder som er so store at tanken sviv for ein. På denne vesle briki kann dei lagra svare til to millionar bøker, og det heile kann vara i heile ti tusund år. Dette er ikkje berre ei siger for teknikken; det er eit steg inn i ein heilt ny tid for minnet og for kunnskapen.
Me hev alltid vore eit folk som set pris på ordi og forteljingane. Frå runesteinane til dei gamle handskriftene, frå prentekunsti til dei digitale skjermane – heile tidi hev me leita etter vis til å bevara det som er skrive. Men alt som er skrive på papyr eller på elektroniske skiver, hev ei avgrensa levetidi. Papyr raknar burt, harddiskar slitnar, og digitale lagringsformer fær ofte brot og manglar. Det som gjer glasbriki so serskild, er at ho ikkje er avhengig av straum eller av kompliserte maskineri for å halda innhaldet. Ho er som runesteinen i den moderne tidi – still, sterk og trufast.
Men det er ikkje berre varigheiti som er imponerande. At dei kan lagra so mange bøker på ei so liti flati, vitnar um eit teknologisk stig som er reint underleg. Før i tidi måtte me byggja store hus og bibliotek for å røma same mengdi av kunnskap. No kann me bera heile litteraturen til ei ætt i lommi. Det minner meg um den gamle segni um at kunnskap er ei tyngd som lettar sjæli; no kann den tyngdi bera på ei hand.
Me kann ogso sjå dette som ei attknyting til den gamle tanken um å bevara kulturarven for dei som kjem etter. I dei norske bygdene hev me alltid vore nøye med å føra tradisjonane og munnhelgji vidare. No fær me eit verktøy som kann gjera det same for heile menneskeslekta. Eg tenkjer meg at ein gong i framtidi, når arkeologar finn att ei slik glasbrikki frå vår tid, kann dei lesa ordi våre like lett som me les runene frå gamal tid. Det er ein tanke som gjer hugen roleg og stolt.
Slik eg ser det, er dette ikkje berre ei nyvinning for teknikken. Det er eit vitnesbyrd um at mennesket aldri gjev upp leitingi etter å tøygja minnet og tida. Det er ei påminning um at ordi og kunnskapen er det verste me hev, og at me no kann tryggja deim for komande ættir på ein måte som aldri før. So lat oss gleða oss yver denne vesle glasbriki – ho er ei dør inn i ei lang og lys framtid.
Kjelde: Forskning.no
Leave a Reply