Det er eit gledelegt teikn på framtidi når ein organisasjon som Tekna no tek til å tala um at heile folket må skjøna meir av teknologien. I heile den norske kulturhistori hev det vore ei spenning millom boki og verktøyet, millom den lærde og den praktiske. Men i vår tid, når kunstig intelligens og datamaskinone alt hev funne vegen inn i kvar einaste stova, er det ikkje lenger moglegt å halda seg utanfor.
Presidenten i Tekna hev rett i at me må heva grunnforståingi for teknologi i heile folket. Dette er ikkje eit spursmål um å gjera alle til ingeniørar eller programmerarar – det er eit spursmål um å gjeva folk den kunnskapen dei treng for å kunna taka sjølvstendige val i ei verd som vert meir og meir styrd av teknologi. Når ein bonde i dag skal velja mellom ulike gjerdselskapingssystem, eller når ein lærar skal vurdera digitale læremiddel, eller når ein vanleg huslyden skal tryggja heimen sin mot datainnbrot – då treng ein ikkje vera ekspert, men ein treng ei viss roynsla og ei viss forståing.
Det er her den norske tradisjonen med folkeopplysing kjem inn. Slik me i si tid hadde norskdomsrørsla og folkehøgskulone som bygde bru millom boki og bonden, slik treng me no nye former for teknologisk folkeopplysing. Ikkje for å gjera alle til spesialistar, men for å gjera alle i stand til å taka stilling til dei store teknologiske spursmåli som rører ved samfunnet – kunstig intelligens i skulen, overvaking i offentlege rom, personvern på nettet.
Det er eit framifrå døme på kva som kan gjerast når me ser på dei mange opne kursi og nettressursane som alt finst på norsk. Biblioteki landet rundt byd på kurs i digital dømmekraft, og mange frivillige lag og organisasjonar hev teke ansvar for å læra eldre og yngre opp i grunnleggjande teknologi. Dette er ein norsk modell som byggjer på lokalt engasjement og friviljug arbeid.
Lat oss vona at denne røysti frå Tekna ikkje berre vert ein skuring i lufti, men at ho fører til handling. For i ei tid der teknologien endrar seg raskare enn nokon gong, er det ikkje nok at berre ekspertane skjønar seg på det – me treng at heile folket kan taka del i den store samtalen um framtidi. Det er slik me tryggjer demokratiet og skapar den teknologiske tryggleiken som Norge treng i dei komande åri.
Kjelde: Forskning.no
Leave a Reply