Bombor fall over Bjerkvik i 1940. Magne Øymo, no 91 år gamal, var der. I dag fekk dette minnet eit andlet frå kongehuset.
Han er ein av dei siste gjenlevande etter bombinga av Bjerkvik, ein av dei mørkaste bolkane i den norske krigshistoria. Då kronprins Haakon no la ut på si fyrste reise utanfor hovudstaden, fekk møtet med 91-åringen ein særskild klang. Det vart ikkje berre ein seremoni, men ei påminning um at soga er noko folk ber med seg i kropp og sinn.
Møtet fann stad i eit landskap som hev bore tyngdi av krig og gjenreising. Bjerkvik ligg nord i Noreg, ein stad mange kanskje berre kjenner frå kartet. Men nett slike stader var det som stod fremst då landet vart sett på prøve. Å løfta fram minnet frå 1940 er ikkje å dvelja ved det vonde; det er å syna at den som hugsar, held liv i ein lærdom som nye ætter treng.
For ein 91-åring er det noko stort i å verta lytta til. Dei som var born under bombinga, sit no med fyrstehandsrøynsler som snart ikkje finst meir. Når kronprinsen tek seg tid til å møta eit slikt tidsvitne, sender det eit tydeleg signal: Minnet um krig og fred er ikkje berre arkivstoff. Det bur i menneske, og det fortener eit andlet.
Samstundes er reisa eit døme på korleis kongehuset kann knyta landet saman. Å byrja ute, ikkje i hovudstaden, viser at det norske fellesskapet ikkje kjenner noko sentrum som er viktigare enn utkantane. Det er ein gamal tanke i norsk kongesoge, og han fær ny kraft når ein kronprins legg vegen nordover fyrst.
Magne Øymo hev levd gjennom meir enn sju tiår med fred etter krigen. Når ein 91-åring og ein kronprins helsar kvarandre, møtest to tider. Det er ein liten augneblink, men han ber i seg noko stort: ei soge som ikkje vert gløymd, og eit land som hugsar.
Kjelde: NRK
Leave a Reply