Det er ikkje kvar dag ein ung mann frå Bergen tek med seg passet og reiser til Røros for å arbeida utan løn. Men nett det er det Oskar hev gjort i sumar – og han kallar det ei sjanse verd å ta. Fyre sumaren hev han fare til både Kina og Kanada for å byggja arbeidsrøynsle. No vart reisa nær sagt like eventyrleg, men staden låg berre nokre timar inn i Innlandet.
Det er noko sterkt symbolsk i dette. Røros er ikkje eit vanleg reisemål; det er ein stad der fortidi lever i kvar tropp og kvar gruvegang. Bergstaden er ein av dei få stadene i Norden som er tekne inn på UNESCO si verdsarvliste, og her finn ein ikkje so mykje solbleikte strandparadis som ei levande historiebok i tre og stein. For Oskar er ikkje eksotismen avgrensa til palmetre og framande tungemål. Den ligg like mykje i å møta eit samfunn der ætte-led etter ætte-led hev forma ein eigen arbeidskultur, frå koparverki i Storwartz til handverksbui i Kjerkgata.
Det er verdt å lyfta fram det modige i å takka ja til arbeid utan pengar. I ei tid der mykje vert målt i kroner og øyre, er det lett å gløyma at røynsle, nettverk og kunnskap ofte hev ein langt større verd. Oskar gjer noko uhøgtideleg visdomsfullt: han ser sumaren som eit høve til å læra, ikkje berre å tena. Arbeidet er gratis, men det han fær med seg heim i hugen, er ein kapital som ikkje kann bokførast. Han møter ein annan rytme, eit anna mål, og fær høyra den syngjande rørosdialekten der ordi ber med seg klangen frå ei 400-år gomol gruvesoge.
Det er i slike møte millom by og bygd, millom moderne yrkesliv og gamal handverkstradisjon, at noko verdifullt veks. Oskar fær sjå korleis eit lite samfunn hev reist seg kring arbeidet med jordi sitt indre, og korleis den arven framleis set preg på folk og næringsliv. Kanskje ligg det noko allment i dette: at dei mest minneverdige læremeistrane ikkje alltid gjev løn i pengar, men i perspektiv.
Når ein ung bergensar vel Røros framfor større byar eller meir snøgge vegar, fortel det noko um ei vilje til å satsa på det heimlege og historiske. Det er ein optimistisk tanke. I ei verd som stadig vert mindre, kann det vera dei nære og særmerkte stadene som gjev den djupaste røynsla. Oskar tek ein sjanse, og nett det gjer sumaren hans rikare enn dei fleste reiser.
Kjelde: Adresseavisen
Leave a Reply