Det er berre seks år til 2030. Då er det nett tusen år sidan slaget på Stiklestad. Det er ei tidsdjupn som fær ein til å stogga upp, og det er nett det statsministeren gjorde på si private reise gjennom Innherred denne helgi. Han fann tid til både Nils Aas Kunstverksted på Straumen og olsokdagene på Stiklestad, og i møtet med denne arven kom ei påminning um at store merkedagar ikkje må verta utnytta av krefter som vil splitta og forenkla.
Det er ein tanke som fortener å verta snudd til noko byggjande. For det som no rører seg i Trøndelag, er ikkje fyrst og fremst ei uro for misbruk. Det er ei stille, vedvarande vilje til å gjera tusendårsjubileet til ei kjelde for samhald og kunnskap. Olsokdagene på Stiklestad hev i mannsaldrar vore ein møtestad for tru, historie og kultur, og dei er eit prov på at fortidi ikkje treng vera eit stridsemne når ho vert teken på alvor. Her stend ein på sjølve staden der Olav den heilage fall i 1030, og her vert soga levande halden gjennom spel, gudstenester og samtalor – ikkje som eit museumsstykke, men som ein levande part av lokalsamfunnet.
Nils Aas Kunstverksted på Straumen fortel ein annan, men liknande, soga. Det er arbeidsstova til ein av dei store bilethoggarane våre, ein kunstnar som gav oss mellom anna myntane me framleis ber i lumma. Verkstaden er no eit galleri og ein skapande arena der unge og vaksne kann møta handverket og undringi som ligg i å forma noko varigt. Besøket til statsministeren syner at slike stader ikkje berre er turistmål, men knutepunkt for identiteten i bygdene.
Når ein då ser mot 2030, er det ikkje vanskeleg å få auge på det vonfulle. Tusendårsjubileet for kristningi av landet vårt, med Stiklestad som det naturlege midpunktet, kann verta eit høve til å samla menneske på tvers av livssyn og landemerke. I ei tid der mange leitar etter røter, kann ein slik merkedag gjeva rom for både ettertanke og framtidstru – ikkje ved å glorifisera vald og maktkamp, men ved å løfta fram alt det som kom etter: kyrkjebyggjingi, lovskrivingi, kontakten med europeisk lærdom og kunst.
Varaordførar Erlend Sivertsen i Trondheim hev alt teke initiativ til at byen skal søkja um å verta europeisk kulturhovudstad i 2036, og Trøndelag er fullt av eldsjeler som gjer små og store tiltak for å rusta seg til 2030. Kanskje er det den varmaste tanken ein kann ta med seg frå statsministeren si reise: at når dei store åri kjem, er det ikkje berre dei offisielle programpostane som tel. Det er dei daglege samtalone i eit galleri, den rolege vandringi på eit slagfelt, og det at ein sitjande regjeringssjef tek seg tid til å vera privatperson på ein slik stad – midt i veka. Det er eit vitnemål um at sjølv dei travlaste kann lata seg djupt angå av landskapi og sogene som hev forma oss.
Kjelde: Adresseavisen
