Vestmennene

Tag: von

  • Fann Tassen etter to månader – midt i fjorden

    Fann Tassen etter to månader – midt i fjorden

    To månader på rømmen, og so stend hunden Tassen midt ute i fjorden og vert uppdaga av ein fiskar – ei slik soge kunde høyra heime i dei gamle æventyri. Her er likevel ingen overtru med i spelet, berre ein utrøytteleg livsvilje hjaa dyret og eit vakse auga hjaa mannen som rodde ut.

    Det heile byrja som ein heilt vanleg fisketur. So fekk han sjå noko som rørde seg i vatnet langt frå land, og innsåg at det var den vesle hunden som hadde vore sakna i vikor. Utan å nøla sette han inn båten, fekk Tassen um bord og berga livet hans. Slike spontane handlingar er små, men dei skaper ein vev av umsut i eit bygdesamfunn.

    Det er lett å gløyma kor mykje kraft og uthald som bur i ein liten skapning. I over to månader hev Tassen greidt seg sjølv i eit landskap med fjord, fjell og vêrhardt klima. Han hev funne mat, halde seg undan farar og berga seg fram til den dagen då ein framand hjelpte han dei siste metrane. Det minner um den gamle sanningi at naturen ikkje er so framand for dyri våre som ein stundom trur – og at bandet millom menneske og dyr er djupt rotfest i oss båe.

    For fiskaren vart turen noko meir enn han hadde tenkt. Han fekk vera redningsmann i ein liten, men viktig augneblink. I eldre tid, då fjorden var den viktigaste vegen, var det ei uskriven lov at ingen lét nokon i stikken på sjøen. Den same hjelparinstinktet vaknar når ein hund er på avvegar. Det sit i blodet – ei arv frå den tidi då båtane var små og samhaldet stort.

    For Tassen sin eigar må gleda vera utan mål. Å få att ein ven som ein trudde var tapt, er ei gåve som ikkje kann målast. Det er ei påminning um at håpet er det siste som sloknar, og at den stille, trufaste kjærleiken millom menneske og dyr ofte slær dei største undar.

    I ei verd der nyhendi ofte er fulle av uro, er det godt å høyra um slike små hendingar. Dei fortel um ein samanheng i skaparverket som ikkje er broten – at bandet millom bygd og fjord, millom folk og deira firbeinte vener, framleis stend ved lag. Tassen er heime att, og ein fisketur vart til ei soge som vil verta fortald i mange år.

    Kjelde: NRK

  • Me skjønar ikkje heilt kva det tyder, men me skjønar det er alvor.

    Me skjønar ikkje heilt kva det tyder, men me skjønar det er alvor.

    Plutseleg, midt i den rolege selskapssongen, brast tonen, og ein tung surmling leitte seg inn i romet. Det var ikkje lenger den vene, sjølvopptekne andletet som møtte grannen; mot slutten vart alt berga um og alvoret slapp inn. So vert stemningi skildra frå ei framsyning som i dei siste vikone hev sett merke i eit heilt lokalsamfunn. Dei som var til stades, fortvilar ikkje, men dei kjenner tyngdi av noko dei ikkje heilt forstår, og det er nett der voni ligg.

    For denne uklåre, men djupt alvorlege kjensla er eit teikn på at noko grundleggjande hev rørt seg. So lenge alt gjekk sin jamne gang, med pynteleg prat og små bekymringar, var det lett å veva ein draum um at alt stod vel til. No, når sprekken er komen, kann ingen lenger liva i den same uvitande semja. Dette er ikkje eit tap; det er ei vinning.

    Historia er full av døme på at samfunn som rotnar innanfrå, ikkje vert berga av dei glatte fasadane, men av dei augneblikki der røyndomen bryt igjenom og tvingar fram ærlegdom. Det vonde som kom til syncs i slutten på denne hendingi, er ikkje eingong ei ulukka i seg sjølv; det er ein ljosbrytar som kastar strålar inn i eit rom der folk lenge hev sete og gløymt at det fanst vindauge.

    Slik kann ein liten, forvirrande episode verta ein start på noko større. Bygdi som no sit att med undring og eit stikk av uro, hev samstundes fenge ei gåve: ei sams røynsle av at ikkje alt er som det ser ut til, og at dei saman må finna vegen vidare. Når dei segjer at dei ikkje skjøner heilt kva det tyder, men samstundes kjenner alvoret, er det ei vedkjenning av at eit skalkeskjul hev falle. Det er eit fyrste steg mot lækjedom.

    Måten lokalsamfunnet no handterer denne vendingi på, vil setja spor for mange år framyver. Vil dei grava djupare, eller vil dei skuva det ubehagelege undan og attende til den sjølvopptekne kosen? Det er ikkje sjølvsagt at det fyrste vinn, men når so mange kjende tyngdi samstundes, er grunnlaget lagt for eit mykje sterkare fellesskap. Den kollektive uroa er som eit trugsmål ifrå framtidi: ta oss på alvor, elles misser dei sjansane sine.

    Difor er ikkje denne nyhendingsmeldingi dyster. Ho er eit vitnemål um at menneskje enno tek notis av verkeleg skilnader. At det som byrja pyntelegt og stillferdig, skruvde seg til mot slutten, kann synast skremande, men det gav ogso ei aning um at livet er meir enn pynt. Det er ein tanke som kann bera frukt langt inn i dei komande mannsaldrar.

    Kjelde: Adresseavisen

Fylg oss: YouTube Telegram
Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Få dei fem viktigaste sakene frå Vestmennene rett i innboksen - éin e-post i veka.

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no