Ei melding som varslar fire månader fram i tid, er ikkje lenger eit særsyn. Ho er frukta av eit internasjonalt samarbeid som hev vakse fram i stille gjennom fleire mannsaldrar. Når den meteorologiske verdsorganisasjonen no er nesten heilt viss på at årets El Niño vil vara til februar, og at han er den sterkaste på minst 76 år, er det ikkje berre eit varsku. Det er og eit prov på kor langt vitskapen hev nått.
For 76 år sidan hadde inga slik melding vore mogeleg. Då laut bønder, fiskarar og sjøfolk lesa himmelen, havet og vinden utan hjelp frå satellittar eller måleinstrument i havet. I dag sender måleinstrumenti data kvar time, og kraftige datamaskinar reknar ut korleis varmen i havet vil flytta seg. Denne kunnskapen gjer at styresmakter, bønder og hjelpeorganisasjonar kann førebu seg månader på førehand.
El Niño er ikkje eit mildt vêromslag. Han kann føra med seg tørke på somme stader, flaum på andre, og sviktande avlingar for mange. Men nett for di ein no veit at fenomenet kjem, og kor lenge det truleg vil vara, får lokalsamfunn eit høve som tidlegare generasjonar ikkje hadde. Dei kann lagra vatn før tørken set inn, sikra kornlageret mot flaum, og velja vekstar som toler det venta vêret.
Slike førebuingar er ikkje nye. Gjennom tidene hev folk lært å kjenna teikn på vêret og tilpassa seg årstidene. Det nye er at denne kunnskapen no er samla, prøvd og delt på tvers av landegrenser. Eit varsel um El Niño er ikkje eigd av eitt land; det er bygt på observasjonar frå mange nasjonar og gjort tilgjengeleg for alle. På den måten vert eit globalt naturfenomen møtt med global merksemd.
Den sterkaste El Niño på minst 76 år er eit alvorleg varsel, men det er og ei påminning um at varslingssystemet verkar. Det gjev ikkje berre tal og kart; det gjev tid til handling. Og tid er ofte den mest verdfulle ressursen ein kann ha når naturen viser kreftene sine.
Kjelde: Aftenposten