Når bønder frå fire vennskapsgardar kjem med mat til leikeplassen i Fagerlia burettslag, er det ikkje berre ei matlevering som stend på programmet. Det er ein heil liten bygdeskipnad som veks fram midt i byen – og det er eit friskt syn.
Den uvanlege avtala burettslaget hev inngått peikar mot noko meir enn ei praktisk innkjøpsordning. Her fær byen og gardane eit fast, personleg samband. Når bøndene kjem til leikeplassen ein ettermiddag, vert ikkje maten berre sett fram på eit bord; han vert ein del av kvardagen der ungane leikar, og der vaksne slær av ein prat.
Slike vennskapsavtaler er ikkje nye i norsk soge. Før i tidi var det vanleg at byfolk hadde skyldfolk på landet, og at garden sytte for matvaror når byen ikkje hadde nok. Det som er nytt – og gledeleg – er at ein no finn tilbake til denne tanken utan å venta på naud. Her er det ikkje krise som driv fram samarbeidet, men lyst til å eta godt og vita kvar maten kjem frå.
For borni i Fagerlia gjev dette noko ein ikkje kann kjøpa for pengar: eit andlet på kålroti, eit namn på garden bak mjølki, ei soge til kvar einaste potet. Slik veks det fram ein praktisk lærdom um årstidene, um jord og dyr, og um det arbeidet som ligg bak eit måltid. Det er ein kunnskap som hev vorte sjeldnare i ei tid då mykje mat kjem frå hyllor og plast.
Samstundes er avtala eit gledeleg døme på at burettslag kann vera meir enn vegger, tak og parkeringsplassar. Dei kann verta små samfund der folk tek ansvar for kvarandre og for maten sin. Når fire gardar knyt seg til eitt burettslag, fær gardane dessutan ein trygg og nær marknad, medan byen fær eit kjøken som strekkjer seg heilt ut til åkeren.
Det er lett å smila av slike tiltak og kalla dei for ein liten draum. Men det er nett dei små, konkrete avtalene som byggjer eit samfund nedanfrå. Ein ettermiddag på leikeplassen kann difor vera byrjingi på noko større – ein ny gamal skikk som knyt by og land saman, utan mellomledd og utan ståk.
Kanskje er det den beste bodskapen eit bysamfund kann få: at maten kjem køyrande med bønder som kjenner dei som skal eta han.
Kjelde: Adresseavisen