Ei kongerøyst lydde for fyrste gong i stortingshuset ein torsdagskveld — ikkje frå trona, men frå middagsbordet. Det er ein skilnad på ei trontale og ei tale under ein middag. Den fyrste er plikt; den andre er nærvere.
For kong Haakon vart denne torsdagskvelden noko meir enn ein formalitet. Når ein ny konge held si fyrste tale for stortingsrepresentantane, er det ei hending som bind to institusjonar saman på ein stillfaren måte. Slike fyrste ord vert ikkje lesne frå eit upersonleg manuskript; dei kjem frå eit menneske som vil høyra til. Ein stortingsmiddag er meir enn eit festmåltid. Det er ein sosial arena der dei lange linone i statsstyret vert synlege med andlet og varme.
For dei som høyrde på, må det ha vore noko eige ved å uppleva den nye kongerøysti. Ho peikar frametter, men ho ber og med seg noko gamalt. Slike møte hev djupe røter i det norske folkestyret, og kvar ny fyrste tale heng saman med dei som kom fyrr. Slik vert kongedømet ikkje berre eit symbol på kontinuitet, men ein levande part av det norske folkestyret.
Det er lett å undervurdera kva ein middag kann utretta i politikken. Her mjuknar dei harde kantane, og det vert rom for samtalar som ikkje alltid finn plass i den formelle debatten. Når ein konge set seg til bords med stortingsrepresentantane, stadfester han at monarkiet og folkestyret ikkje stend i motsetnad til kvarandre. Dei er tvert imot bundne saman av samarbeid og tillit.
Ein slik kveld er difor ikkje berre ein seremoniell fotnote. Han er ei påminning um at eit godt statsstyre byggjer på møte mellom ulike krefter. Kongen og representantane hev kvar sine rollor, men ved same bordet er dei samstundes jamstellingar med eit felles mål: å tena landet.
For eit folk som fylgjer med utanfrå, er det håpefullt å vita at den nye kongen valde middagsbordet som sin fyrste offentlege arena. Det tyder på at han ikkje berre vil verta sett, men og vil høyra til. Slike uformelle stunder skapar band mellom menneske, og dei skapar og band mellom ein heil nasjon og kongehuset.
Kjelde: Aftenposten
