200 000 kroner i året livet ut. Det er summen regjeringi no vil gjeva Mari Boine i Statens æreslønn. Slike summar måler sjeldan eit livsverk; dei peikar på noko større.
Mari Boine hev i ein mannsalder bore samisk songarv, joik og språk inn i konsertsalar og heimar langt utanfor Sápmi. Hennar røyst er ikkje berre ein kunstnarleg prestasjon. Ho er eit levande døme på at eit lite språk kann fylla store rom når det fær bera fram sitt eige tonefall, si eiga soge og sin eigen klangbotn. Når staten no heidrar henne med æresløn, er det ikkje fyrst og fremst ei gåve til ein einskild person. Det er ei påminning um at den samiske kulturtradisjonen er ein del av den norske arven som alle eig saman.
Den statlege æreslønni hev djupe røter. I meir enn hundre år hev ho vore ein måte for eit folk å segja takk til dei som hev gjeve noko varig til samfunnet. At ei samisk røyst no står i denne rekka, er eit teikn på at det norske huset har rom for fleire tonefall enn mange ein gong trudde. Det er ikkje snakk um å setja ein kultur framom ein annan, men um å sjå at Noreg er bygd av mange mål, mange minne og mange songar.
Samstundes legg regjeringi fram eit samisk budsjett på to milliardar kroner. Det er eit tal som gjer æreslønni til noko meir enn ein einskild heider. Ho står i lag med eit breiare arbeid for samisk språk, kultur og samfunnsliv. For ein kunstnar som Mari Boine, som hev teke joiken ut av det lokale rommet og inn i den store verdi, er dette ei stadfesting av at hennar livsverk ikkje berre hev vore til glede for eit publikum, men òg hev hjelpt til å halda ein språkleg og kulturell arv vaken.
Slik vert æreslønni ei soge um kontinuitet. Ei røyst som hev sunge barndomslandet fram for nye lyttarar, fær no ei trygg og heiderleg stode. Det er ei løn, ja, men fyrst og fremst er det eit minne um at det vakraste eit folk eig, ofte er det som hev vore teke vare på gjennom tunge tider. Når Mari Boine no fær denne heideren, er det ikkje ein sluttstein. Det er ei ny side i ei soge som framleis vert skrivi.
Kjelde: NRK