Kongens medalje ligg i ei skuff. Ikkje framme til skode, ikkje i ein glasmonter, men nett der dei fleste ting endar sin veg – millom gamle papir og gløymde brev. For Arne Ringstad er det ikkje medaljen som tel, men det livet som gav han rett til å bera han.
I tjugeårsalderen hadde han funne kjærleiken og sett seg føre å verta lærar. Alt låg til rèttes. So hende det noko heime. Utan at det er røynt kva som hende, veit ein at det var nok til å snu alle planar. Han tok eit val som sidan hev fylgt han – ikkje som ei byrde, men som ein stillfarande vegvisar.
Den unge mannen vart verande på garden. Foreldri trong hjelp, eller ein sjukdom kravde mykje omsut. Draumen um lærarskulen og den frie framtidi tok slutt, men ein annan vaks fram: ansvaret for jordi og ætti, det daglege strevet som bind ein til staden. Slike soger er sjeldan skrivne i bøkene, men dei er rygrada i norsk samfunnsliv.
Det norske ordet «heim» ber med seg ei tyngd som vanskeleg let seg omsetja. Det er ikkje berre eit hus, men ein ættlegg, ein stad der sogene sit i veggene og der kvart eit tre vitnar um dei som kom før. For Arne Ringstad vardt dette ordet sjølve livsinnhaldet. Han bygde ikkje eit liv på det han gav slepp på, men på det han heldt fast ved.
Mange år seinare kom kongens takk. Medaljen for lang og tru teneste er eit synleg prov på at samfunnet såg det usynlege – den stille truskapen som ikkje ropar etter godord. Men sjølv etter eit liv i arbeid og omsorg er Ringstad ikkje den som hengjer utmerkingi på brystet. Ho ligg i skuffi, nær dei små tingi som dagleglivet er gjort av. Det er kanskje den finaste heideren av alle: at ei kongeleg utmerking ikkje er det viktigaste i eit menneskeliv.
I ei tid då ein ofte talar um sjølvrealisering og retten til å velja si eigi lukke, er soga um Arne Ringstad ei kjærkomin påminning. Dei stille verdiane – truskap, sjølvdisiplin og omsorg – er framleis det som byggjer eit land. Slike liv fortel meir um eit folks karakter enn alle storstilte program og manifest. Dei er prova på at fridomen til å velja ikkje berre er eit gode, men og ei oppgåve, og at dei djupaste spori i ei bygd ofte kjem av dei stillferdige fotefari.
Difor fortener soga um medaljen i skuffi å verta høyrd – ikkje som eit døme på eit offer, men som eit bilete på eit rikt liv, bygt på dei same kreftene som hev bore bygder og dalar i mannsaldrar. Og medan medaljen ligg der i skuffi, vil valet han tok som tjugeåring halda fram med å lysa upp det som verkeleg er vyrdt å hugsa.
Kjelde: Aftenposten