Fleire hundre passasjerar på same tid, svevande i metallkroppar yver Andesfjelli og Amazonas, kan no strøyma film og senda e-post med same ro som i si eigi stove. Det er ein kvardagsmagi som byggjer på ein forunderleg dans millom satellittar i ulike krinsar rundt jordi og ei ny, lågbygd antenne som knapt er høgare enn ein fyrstikkeske. Det luxembourgske satellittselskapet SES hev inngått ein avtale med LATAM Airlines um å utvida eit mangekrins-nettverk for nett-tenester i lufti. Avtala femner um meir enn seksti nye fly, og ho innfører ei elektronisk styrd gruppeantenne – ei ESA-antenna – som er mindre enn sju centimeter høg.
Det er ei teknologisk framsteging som lokkar til historiske tankespinn. Dei fyrste flysambandi med bakken var stutte og ustøe radiobòl – sjølve ordet «flytelegram» fortèl um ei tid då ein måtte arbeida for eitkvart samband. No vert den same kontakten so stille og sjølvsagd at ho berre merkast når ho ikkje er der. ESA-antenna gjer at flyet kann veksla millom satellittar i geostasjonære og lågare krinsar utan avbrot, samstundes som det kuttar ut tunge, utstikkande mekanikkar på flykroppen. Ein styrar straumen frå romet med mikroskopiske faseskift, ikkje med klumpete motorar – ein liten, stille triumf for ingeniørkunst på tvers av landegrensor.
LATAM er ikkje ei ny kjenning i dette samstarvet. I nærare ti år hev det latinamerikanske flyselskapet nytta SES si 2Ku-teknologi på yver 200 fly av Airbus A320-familien. Til saman hev meir enn 250 LATAM-fly SES-drive Wi-Fi, den største samanhangande flåten i Amerika. No vert samarbeidet utvida til å femna um Airbus A320neo, A321XLR og Embraer E195 E2 – flytypar som dagleg bind saman storbyar og småbyar på tvers av kontinentet.
Det er nett dette mangfaldet i krinsløp – det ein kaller mangekrins-satellittnett – som gjev den nye styrken. Ein låg krins gjev lita seinka, ein geostasjonær krins gjev breidda. Ved å skifta sømlaust millom deim, kann nettet halda seg sterkt sjølv når flyet kryssar hav og fjellkjeder. For passasjerane tyder det ikkje berre luksus, men ei påliteleg line til heim, arbeid og underhaldning som likjest den dei hev på bakken. Paulo Miranda, kundedirektør hjå LATAM Airlines Group, segjer at dei vil gje passasjerane ei raskare og meir påliteleg internettuppleving, og soleis heva reisestandarden i Latinamerika.
Det som gjer dette til noko meir enn ei rein forretningsmelding, er utsynet for ei heil verdsdel. Latinamerika er eit lappeteppe av byar, junglar, fjell og avsidesliggjande landsbyar. Når flyi over desse landskapi vert fullverdige internett-knutepunkt, vert reisetidi til nyttige og koselege timar – men dei vert og små varsel um ei framtid der spreidde samfund kann få same kontakt med resten av verdi som storbyane. Medan ESA-antenna, lågare enn ei knyttneve, vert montert på flykroppen, ser ein konturane av det globale samansveiste livet so stille er i emning. Frå verstasjonar i Patagonia til turistfly i Karibia – signali flyg framleis, og dei gjer det med ei letthet som minner um at dei store framstegene ofte kjem i dei minste pakningane.
Kjelde: eeNews Europe
