Vestmennene

Tag: sårbarheit

  • – Kristopher Schau har aldri vore god til å syngja, men i dag læt han heilt fælt.

    – Kristopher Schau har aldri vore god til å syngja, men i dag læt han heilt fælt.

    Ei songrøyst som sprekk på dei høge tonane kann gjera ein konsert meir hugverdig enn ein prikkfri framsyning. For The Dogs og Kristopher Schau vart dette tydeleg då dei opna årets Tundra and Lightning med ein konsert som, etter det som vert sagt, vil gå gjetord um. Songaren hev aldri vore god til å syngja, og denne dagen høyrdest røysti visstnok verre enn nokon gong, men det er ikkje heile soga.

    Det som fyrst kann høyrast ut som ein hard dom, peikar på noko djupare i rocken og i festivalen. Levande musikk hev sjeldan vore bygd på rein songkunst åleine. Det er nerven, leiken, og samanhengen millom scene og publikum som får ein kveld til å løfta seg. Når ein songar ikkje gøymer seg bak ei polert røyst, vert romet større for ærlegdom og for dei små, store augneblinkane som ingen hadde planlagt.

    Tundra and Lightning er ein festival som samlar folk kring musikken, ikkje kring perfeksjonen. At The Dogs fekk opna, set ikkje berre tonen for dagane som kjem, men minner òg um at ei sterk scenehandling hev sin eigen klang. Mange som var der, vil truleg ikkje fyrst og fremst hugsa dei feilslegne tonane, men kjensla av eit band som gav alt frå fyrste stund.

    Det er lett å le av ein songar som ikkje treff tonen, men det er meir lærerikt å sjå kva slikt mot gjer med eit publikum. Sårbarheiti vart ikkje gøymd; ho fekk vera framme. I ei tid då mykje vert retusjert og auto-tuna, er det noko friskt og heilt ærleg ved å høyra ei menneskerøyst som lever og sprekk. Det er ikkje flaut; det er liv.

    Difor kann ein slik opningskonsert verta det som festivalgjestane snakkar um i åri som kjem. Det er ikkje den tekniske glansen som skaper gjetord, men augeblinkane der noko uventa hende. The Dogs og Kristopher Schau gav truleg nett det: ei påminning um at musikk fyrst og fremst er eit møte, ikkje ei utstilling.

    Og når røysti ikkje ber heilt fram, får dei andre elementi meir rom: gitarane, trommone, teksten, og ikkje minst fellesskapen i salen. Det er inga skam å vera eit menneske på ei scene. Tvert imot kann det vera den beste måten å byggja eit varig minne på.

    Kjelde: Bergens Tidende

  • Nordmann fann ormen Microsoft ikkje klarar å drepa.

    Nordmann fann ormen Microsoft ikkje klarar å drepa.

    Ei lita kvit orm på kvit botn, usynleg for augo men livsfarleg for innhald – det høyrest ut som noko frå ei gamal segn, og like vel er det nøyaktig kva den norske AI-granskaren Håkon Måløy hev synt fram i samtidi. Ormen hans er inga vanleg skadevare; ho er ei tanke, ei dulde ordre som gøymer seg i eit Word-dokument og smittar vidare frå rapport til rapport når Microsofts Copilot fær verka. Det er ei sjeldsynt blanding av barnsleg enkelheit og djup teknologisk innsikt, og det fortel noko grunnleggjande um den nysgjerrige andi som alltid hev drive norsk forsking framyver.

    Det er lett å sjå på dette som eit tryggjingshòl, eit mistak hjå Microsoft. Men det er meir enn so. Måløy hev, gjennom roleg og samvitsfullt arbeid, peika på eit drag ved moderne språkmodellar som peikar langt utyver einskildfeil: at modellar må *lesa* eit dokument for å døma um det er til å lita på, og nett i denne lesingi kann dei verta påverka av det dei les. Det er som ein portvakt som lyt smaka på maten for å sjekka um han er forgifta – eit vågsamt men naudsynleg steg. Å synleggjera denne sårbarheiti er ikkje å skapa ein ny fare; det er å lysa upp ein gamal grunntekst i samspelet millom menneske, maskiner og meining.

    Det som gjer denne saki til noko meir enn ei teknisk melding, er den langsame og ryddige framgangsmåten. Måløy melde frå til Microsoft i mars, gav deim tid, umsette offentleggjeringi to gonger, og stod i 144 dagar medan dei freista tetta holet. Då han endeleg gjekk ut med funni, var ikkje tonen arg eller skuldfull, men sakleg og framtidsretta. Dette er eit døme på korleis sjølvstendige granskarar og store plattformer kann arbeida saman for å gjera verdi tryggare, jamvel når løysingi ikkje er fullkomen enno. Det er ei motvekt til alt pratet um fiendeskap og mistillit; her ser me ein nordmann som, med ljodlaus steilskap, hjelper ein global gigant å sjå klårare.

    For kvart nye fynd som dette vert AI-verdi eit lite grand meir herda. Som i naturen, der organismar utviklar motstandskraft mot sjukdom etter møte med ein virus, so vert òg dei digitale verktøyi våre sterkare når kloke hovud avdekkjer veikskapar. Den ormen Måløy sleppte laus – ein tanke i kvitt-i-kvitt – er i grunnen eit vitnemål um at me ikkje hev nått endestasjonen for kva som er mogeleg, korkje for vondt eller godt. Forskingi hans minner oss um at framsteg ikkje er ei line å gå, men ei lang rekkja av slike små, uventa kneikar. Og midt i det sit ein stillfarande nordmann og ser på eit Word-dokument som gøymer ei løynd – og tenkjer: her må eg fortelja noko viktigt.

    Kjelde: ITavisen

  • – Mi fyrste bekymring var at det skulle gå i stykke, etter at me har brukt 40 millionar.

    – Mi fyrste bekymring var at det skulle gå i stykke, etter at me har brukt 40 millionar.

    Førti millionar kronor, støypt i stål, silikon og eit mylder av linjer med kode, skal no dansa under dei gotiske bogane i Nidarosdomen. Det er ikkje ei kvardagsleg opning Olavsfesten byd på i år; her møtest menneskekroppen og maskinkroppen i ein kunstnarisk dans, eit samspel som tøyer grenser for kva ei gamal kyrkje og ein moderne festival kann romma.

    När dei fyrste tonane ljomar, vil mange i benkjane kjenna ei ørliti uro: Kann dette gå sund? Slike tankar er ikkje uturvande. Den eine tingen er at ein sofistikert robot lett kann få leddbrekk eller sensorfeil – den andre er at heile prosjektet er smidd saman med 40 millionar kronor. Men nett denne sårbarheiti gjev framsyningi ein eigen glans. Ho minner um at levande kunst alltid kviler på eit underlag av usikkerheit; ein skodespelar kann gløyma replikkane, ein songar kann missa ein tone, og ein maskin kann stogga. Det er det levande møtet, med all sin risiko, som gjer kvelden verdfull.

    Nidarosdomen sjølv er ikkje framand for dristige steg. I snart tusund år har dei høge kvelvi fanga opp song, klokkeklang og stille undring. Her tok byggmeistrar og bilethoggarar i bruk den tidas mest avanserte teknikkar, frå steinkvelving til glasmåleri. I eit slikt lys er ikkje ein robot som rører seg under rosevindauga eit brot med tradisjonen – det er ein ny sats i den same langvarige hymnen. Det er eit teknologisk vedunder som møter eit kulturelt minne, og båe parter vert rikare av møtet.

    Dei 40 millionane er ikkje kasta bort på eit lettvint blikkfang. Dei syner ei djup tru på at kunst og ingeniørkunst kann finna ein felles rytme. Ingen veit sikkert kor mange timar med programmering, mekanisk finpuss og koreografisk prøving som ligg bak ein einaste danserørsle, men resultatet er eit prov på at menneske og maskin ikkje treng vera motstandarar. Dei kann lyfta kvarandre.

    När maskinen lyfter armen og menneskedansaren svarar, stig ein ny tone gjennom skipet i den gamle domkyrkja. Det er eit bilete på at framtidi ikkje treng vera eit framandt land, men noko ein kann dansa seg inn i – side um side med båe menneske og maskinar.

    Kjelde: Adresseavisen

Fylg oss: YouTube Telegram
Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Få dei fem viktigaste sakene frå Vestmennene rett i innboksen - éin e-post i veka.

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no