Mørkret i universet er ikkje berre eit tomrom – det er ein skjult struktur som held galaksane saman. Det var den amerikanske astronomen Vera Rubin som fyrst synte at noko osynleg, noko ingen hadde sett, gav galaksane langt meir tyngd og fart enn dei synlege stjernone kunde forklåra. No fær namnet hennar ein ny klangbotn: Vera Rubin skal bli sjølve reiskapen som kastar ljos yver dei store løyndomane i kunstig intelligens.
Det er teknologigiganten NVIDIA som hev kunngjort at deira neste store dataplattform ber dette namnet, og samstundes knyt dei seg til eit strategisk samarbeid med Safe Superintelligence (SSI), grunnlagt av Ilya Sutskever. Sutskever er mannen som stod bak AlexNet, det gjennombrotet som for alvor sette djup læring på kartet og sende ein heil industri inn på nye vegar. No leitar han etter det som måtte koma på hi sida av dagens intelligens – det han kallar trygg superintelligens.
Partnarskapen gjev SSI tilgang til ei datakraft som er ei heil storleiksorden meir enn det dei hev rådd yver tidlegare. Det er eit sprang som minnar um dei sprang Vera Rubin sjølv tok då ho granska rotera galaksar. Der ho fann teikn på ein skjult masse som bind universet saman, vonar Sutskever og laget hans å finna grunnreglar for ein intelligens som ikkje berre er sterk, men og trygg og påliteleg. Det er ein forskingsveg som krev umåteleg reknestyrke, og nett det leverer Vera Rubin-plattformi.
Sjølve namnevalet er eit talande bilæte. Astronomen Vera Rubin laut kjempa mot ei vitskapleg verd som i lang tid ikkje tok funni hennar på alvor. Ho stod ofte på utsida av dei etablerte nettverki, men heldt fast ved observasjonane sine og la grunnlaget for all moderne mørk materie-forsking. På liknande vis er arbeidet med trygg kunstig intelligens enno eit ungt felt, der mange spursmål er opne og svåri knapt finst. Å knyta namnet hennar til den neste store reknerevolusjonen er å byggja bru millom den urokrøyelege undringi i grundforskingi og den mest krevjande teknologien i vår tid.
For NVIDIA peikar avtala langt utyver ei vanleg utstyrslevering. Dei to selskapen skal samarbeida um utformingi av framtidige plattformer, og SSI fær høyve til å gjeva tilbakemeldingar rett inn i maskinutviklingi. Det er eit teikn på at dei som stend midt i den teoretiske og praktiske AI-forskingi, no fær ein meir direkte påverknad på korleis sjølve grunnmuren i utrekningskunsti vert forma. Det er som om astronomane ikkje berre fekk teleskop i hendene, men og fekk vera med og teikna linsone og spegli.
Samstundes er det eit vonarmerke at ordet «trygg» stend i namnet til Sutskever sitt selskap, og at dette er ein eigenskap det vert satsa stort på. Medan debatten ofte hev vore prega av skremslebilete, viser dette samarbeidet at dei fremste hovudi i feltet set seg fyre å byggja noko som er verdt å ha tillit til. Når den fyrste vonbylgja av kunstig intelligens hev lagt seg, er det dei solide, trygge systemi som vil standa att – akkurat som dei stille, tunge haloane av mørk materie held stjernone og planetane på plass.
For eit lite land som Noreg, der tradisjonar for ansvarleg teknologibruk og eit omgåvande språksyn stend sterkt, er det og ei påminning um at det er rom for grundig, langsamt og tryggjande arbeid midt i den eksplosive framdrifta. Vera Rubin fann diupna i universet ved å sjå på det som snøggde seg rundt i utkantane. Kanskje er det nett i slike utkantar av dei store kjernesystemi at den neste store innsikta um trygg intelligens ventar.
Partnarskapen er so mangt: ei påminning um ein framifrå astronom, eit skritt nærare den utrekningsskapnaden som heile AI-verdi har venta på, og ein tillit frå ein av verdas mektigaste produsentar til ein flokk forskarar som vågar seg etter noko mykje større enn marknadsdominans. No skal Vera Rubin køyra i gang, og med henne fylgjer håpet um at det neste store lysglimtet frå kunstig intelligens ikkje blindar, men leider oss trygt vidare.
Kjelde: eeNews Europe