Otte for maskiner hev fylgt menneske heilt sidan dei fyrste vevstolane vart mekaniske. No melder mange unge frå um ei ny otte: at kunstig intelligens skal øydeleggja framtidige jobbhøve.
Dei unge er ikkje redde utan grunn. Men det er eit teikn på at dei tek framtidi på alvor. Ei røyst som spør kva arbeid skal vera, er ei røyst som vil vera med og forma svaret.
Slik var det og då dampmaskinen kom, og då datamaskinen tok til å gjera kontorarbeid. Kvar gong hev nokon spådd at arbeidsløysa skulde verta varig. Men historia syner at nye yrke veks fram når gamle vert burt eller endrar seg. Det er ikkje nokon lovnad um at alt ordnar seg av seg sjølv, men det er eit prov på at menneske hev evna til å læra og finna nye vegar.
Det som er særleg verdfullt no, er at dei unge ikkje berre godtek framvoksteren utan motspursmål. Dei spør kva slags arbeidsliv dei vil ha, og kva teknologi som skal tena menneski. Slik otte kann verta til medvit, og medvit kann verta til handling.
Skulane og næringslivet hev no eit høve til å møta denne otta med open dialog. I staden for å kalla otte for teknologifrykt, kann vaksne segja at her er eit viktig spursmål. Ein kann sjå på kva ein kann gjera saman. Då vert dei unge ikkje berre forbrukarar av teknologi, men medskaparar av det arbeidslivet som kjem.
Når unge menneske melder frå um otte for framtidige jobbhøve, er det eit teikn på at dei vil vera med og ta ansvar. Det er ikkje eit rop um å stogga framvoksteren, men eit ynskje um å styra han i ei retning som gagnar fleire.
Noreg hev ei lang soge med å møta store umskifte med kunnskap og samhald. Frå seglskip til dampskip, frå jordbruk til olje og datateknologi: landet hev gong på gong funne nye vegar. No er dei unge med på å peika ut vegen vidare.
Det er eit håp i det. Dei som spør kva framtidi skal brukast til, er ikkje dei som gjev upp. Dei er dei som vil byggja noko nytt.
Kjelde: NRK