Tag: OpenAI

OpenAI går til frontalangrep: – Apple tek feil.

Eit søksmål millom to av dei største teknologigigantane i verdi kann høyrast ut som ei tørr juridisk ørkenvandring, men midt i dokumentbunkane dukkar det upp små, menneskjelege glimt som fortel meir um kvardagen i Silicon Valley enn alle pressemeldingane til saman.

Når ein tilsett sluttar i eit firma, er det ikkje uvanleg at bandi til dei gamle kollegaene held fram. Det syner berre at fagleg respekt og personleg tillit lever vidare, uavhengig av kvar ein fær lønslippen sin frå. Dette er noko av det vesle ein kann lesa ut av dei interne meldingane som no er komne for dagen i striden millom Apple og OpenAI.

Tidlegare Apple-ingeniør Chang Liu, som byrja hjå OpenAI 22. januar 2026, fekk fleire førespurnader frå gamle kollegaer som trong hjelp til å finna tekniske detaljar og dokument. «Sjølv um du ikkje jobbar her lenger», skreiv ein av dei. Liu svara med opplysningar um mapper og kven dei burde kontakta. Den 5. mars fekk han spursmål um interne tekniske detaljar og kvar bestemde dokument var å finna. Hjelpi han gav var enno verdfull for dei som sat att i Apple. Det er eit lite, men varmt vitnemål um at gode fagfolk ikkje vert gløymde berre fordi dei skifter arbeidsgjevar, og um at kunnskap ikkje let seg stengja inne i eit selskaps databasar – ho bur i menneskja og lever i dei faglege nettverki.

Ein annan deltakar i samtalen reagerte og bad um å verta teken ut av tråden, noko som syner at det òg fanst eit medvit um grenser. So sjølv i eit miljø der hjelpsemi var vanleg, var der røyster som minte um at slikt óg kann problematiserast.

Sjolve samanblandingi av to asiatiske etternamn hjå Apples advokatar – som førde til at ein e-post gjekk til feil person – er eit anna menneskjeleg drag ved historia. Slike mistak hender, og dei minner um kor viktig det er å ha gode rutinar for presisjon i all kommunikasjon. At dette no kjem fram, kann hjelpa både advokatfirma og teknologiselskap til å dobbeltsjekka detaljane fyrr dei sender krav.

Samstundes kjem det fram, millom anna gjennom The Information, at fleire tidlegare Apple-tilsette hadde tilgang til interne dokument i si private iCloud-konto lenge etter at dei slutta. Det var ikkje noko ondska med det; det var rett og slett eit resultat av at arbeidsfiler og private filer flaut saman i skyi. Her ligg kimen til noko konstruktivt. Når eit slikt problem vert avdekt i full offentlegheit, fær både Apple og andre selskap ei sterk oppmoding um å laga tydelegare skilje millom jobb og privatliv i skylagringi. Det er eit von at denne konflikten, trass i dei harde orda, kann føra til betre rutinar for korleis ein handsamar tilgang og data når ein tilsett sluttar. Ikkje berre for å verna løyndomar, men óg for å verna den einskilde arbeidstakaren sin digitale fridom.

Difor er dette ikkje berre eit juridisk basketak ein er vitne til, men òg ei påminning um at teknologi alltid er laga av menneskje, og at det er i dei menneskjelege relasjonane – både dei varme og dei vrange – at framtidi vert forma. Det er i slike augneblink at ein ser konturane av ein meir medviten og ryddig digital kvardag veksa fram.

Kjelde: ITavisen

August 4, 2026
OpenAIs nye modell er ikkje ein gong lansert – løyste ti store forskargåtor

2000 dollar og ein dugnad millom maskin og menneskje. Det var alt som trongst for å kasta nytt lys yver ti av dei mest halsstarrige gåtone i ren matematikk. OpenAis nye modellfamilie, Astra, er ikkje eingong lansert enno – men alt no hev ein intern versjon gjort noko som sendar bølgjor gjennom den internasjonale forskingsheimen.

Dei ti matematiske gjennombroti spenner frå kulepakking i høge dimensjonar til postkvantekryptografi og ekstrem grafteori. Eitt av dei er eit motdøme på Connes’ rigiditetsformodning, ei gåta som hev gnaga seg fast i mannsaldrar. Fleire av dei andre er framsteg på Erdős-problem, kjende for sin vridne vanskegrad.

Det som fær augo upp, er ikkje berre sjølve løysingane, men den låge kostnaden. OpenAI reknar at den totale utrekningskostnaden tilsvarar rundt 2000 dollar – ein brøkdel av det eit tilsvarande menneskjeleg dugnadslag vilde ha kosta i løn og levebrød. Til samanlikning hev ein lenge trutt at slike gjennombroti vilde krevja store datakverner og millionbudsjett; her er prisen nede i nokre hundrelappar for kvar gåta. Erdős, den vidgjetne ungarske matematikaren, sette ofte upp pengepremiar for den som kunne løysa desse gåtone. No kann ein få svar for ein slikk og ingenting – i alle fall målt i datakraft.

Likevel er det ikkje snakk um at maskinen åleine hev fare fram som ein galen genius. Selskapet peikar på at menneskje har vore med i heile prosessen – dei hev klårgjort manuskripti og formalisert provi ved hjelp av verktøyet Lean. Det tryggjer at resultati ikkje er vilkårlege innfall frå ei svart boks, men gjennomdrøfte og fagfellevurderte logiske byggverk.

For Noreg, eit land med ei lang og stolt soge i matematikken, tyder dette nye dører. Det er ikkje dei største budsjetti som no set grensone for kva ein kann få til, men evna til å stilla dei rette spursmåli og ha tilgang til slike modellar. Det legg tilhøvi til rette for at norske forskingsmiljø kann kasta seg inn i kappløpet um nye oppdagingar, utan å stija fast i finansieringskø. Ein ung student ved Universitetet i Oslo eller NTNU kann um ikkje lenge setja seg ned med eit gamalt uløyst problem og ha med seg ein tålmodig, hyperintelligent samtaleven som aldri vert trøytt. Det er ei von um at dei komande Niels Henrik Abel-ane vil ha reiskap som berre var draumar for berre eit par tiår sidan.

For kvar gong maskinene tek eit steg lenger inn i det ukjende, vert det klårare at dei ikkje er korkje trolldom eller trugsel. Dei er speglar av den undringi og den hugen til å skyna som bur i menneskje sjølvt. I den spegelen kann kven som helst sjå glimt av framtidige oppdagingar – og kanskje vert det ein norsk hand som fangar dei fyrst.

Kjelde: ITavisen

August 3, 2026
OpenAIs dramatisk priskutt: vert 80 prosent billegare

80 prosent lågare pris for den kunstige intelligensen GPT-5.6 Luna – det er eit tal som gjer at ein må gni seg i augo. For eitt år sidan vart ytingi på dette nivået rekna millom dei beste i verdi. No kostar det berre tjue cent per million inndatatokens å taka henne i bruk. Det er ikkje eit vanleg priskutt; det er eit tidsskilje.

Då straumen vart billeg for alvor, kom dei store endringane i kvardagen ikkje fyrst og fremst i hovudstaderne, men i bygder og småbyar som fekk lys i stoveglasi og kraft til småindustri. Same soga gjentek seg no med kunstig intelligens. Når OpenAI senkar terskelen so dramatisk, er det ikkje berre for å tevla med kinesiske Kimi K3 eller Anthropics Fable – det er ei spake som opnar døri for at norske gründerar, lokalstyre, friviljuge lag og målrørsle kan nytta det som nyleg var eksklusivt hyllevarer.

Det er her den verkelege fagnaden ligg. For ein kommune på Vestlandet som vil laga betre digitale tenester på eige mål, eller ei lita programvareverksemd som vil kappast med dei store hovudstadshusa, er skilnaden millom 12 dollar og 1,20 dollar per million utdatatokens ikkje småpengar – det er skilnaden millom draum og kvardag. OpenAI sjølve hevdar at Luna no leverer same intelligens som dei beste modellane for eit år sidan, men til ein brøkdel av kostnaden. Det er ei utvikling som dreg teknologien inn i det norske landskapet på ein måte som gjer sentralisering mindre sjølvsagd.

Mest hugtakande er like vel det sjølvlærande elementet i soga. Selskapet fortel korleis flaggskipmodellen GPT-5.6 Sol hev vore med på å omskriva og betra si eigi produksjonskode, køyra hundradar av automatisera eksperiment, og yvervaka treningsjobbar – alt innanfor menneskeleg etterkontroll. Dette hev redusera kostnadane med rundt 20 prosent og auka effektiviteten i token-genereringa med meir enn 15 prosent. Det er eit vakkert døme på ein god, sjølvforsterkande ring der maskinen hjelper til å stilla seg sjølv billegare og betre for menneska. Tvilen på om slik intelligens kjem i konflikt med menneskeleg styring, svarar OpenAI med å halda fast på at det heile skjer «innanfor menneskeleg overvåkning». Det lover godt.

Sume vil kanskje spyrja seg um dette berre er marknadskamp. Men det er liten grunn til å sjå vekk frå framsteget. Den nye Fast-modusen for Sol gjev opptil 2,5 gongar snøggare svar mot dobbel pris – eit tilbod til dei som treng snøggleik framfor alt, medan standardmodusen vert verande tilgjengeleg. Prisane på Terra og Luna fell utan at abonnementa for ChattGPT Work og Codex vert endra; i staden trekkjer Terra og Luna færre kredittar. Det gjer at fleire kan nytte betre modellar innanfor same budsjettramme.

For norske målfolk er dette ein solskinssoge. Når prisen på å handsama og skapa tekst på eige tungemål nærmar seg null, opnar det for at Nynorsk og andre mindre målføre ikkje vert hengande etter i den digitale kvæven, men tvert um får ein styrkt plass. Det er lett å sjå for seg lærebøker, omsetjingsverktøy og lokale medietenester som får eit heilt nytt tilfang av intelligens, utan at kostnaden vert uyvervinneleg. Det er inga utopi lenger – det er prislappen som fortel at framtidi er i ferd med å koma til alle.

Kjelde: ITavisen

July 31, 2026
Microsoft stadfestar super-app – aksjen til værs

Det er eit bilete som peikar attende til dei store samansmeltingane i teknologihistoria – då telefonen, kameraet og musikkavspelaren smelta saman i ei einaste lommevenleg eining. No hev Microsoft løfta sløret for ein liknande samlingsmanøver, denne gongen for dei mange kunstige intelligensane som hev vakse fram dei siste åri. Under kvartalspresentasjonen stadfeste toppsjef Satya Nadella at ei ny Copilot-løysing er på veg, ei såkalla «superapp» som samlar programmering, dokumentarbeid og samtalerobotar i eitt og same grensesnitt.

Det er ei påminning um at den digitale kvardagen ikkje treng vera eit lappeteppe av ulike verktøy som krev kvar sin innloggingsdans. For små verksemder, for lærarar som skal retta elevarbeid og samstundes finna fagstoff, eller for ein eldre slektning som nett hev teke til å prøva seg fram med KI – for deim alle er nett denne forenklingi ei stille, men kraftfull gåve. Å sleppa å hoppa frå eit vindauge til eit anna, å ha alt samla der tanken er, frigjer noko meir enn tid; det frigjer merksemd.

At Microsoft ikkje er åleine på vegen, gjer framstøyten endå meir lovande. OpenAI og Anthropic arbeider med liknande samlingstankar, og denne tevlingi driv fram betre tenester for brukarane. Soga syner at når fleire aktørar strider um å gje folk den mest saumlause røynsla, er det sluttbrukaren som vinn. Nadella kunne fortelja at brukarnøgdi hev dobla seg det siste året, og at mengdi av samtalar per brukar nærmar seg tilsvarande vekst. Det er tal som vitnar um noko meir enn nyfikni; dei fortel at folk finn verdi i å ha ein digital medhjelpar tett innpå arbeidsdagen sin.

Her er det freistande å draga liner attende til den gongen straumen kom inn i heimane. I fyrstningi var det eigne innretningar for ljos, for varme, for motorkraft. Sidan kom samlingsboksen – sikringsskapet – som fordelte straumen etter behov. Slik kann ein sjå den nye superappen òg: som eit digitalt sikringsskap der intelligensen flyt dit han trengst, anten det er for å skriva ei innkalling, køyra ei dataanalyse eller laga eit undervisingsopplegg. Det er ei vegløysing – ikkje eit nytt hinder.

Den viktorianske ingeniøren Isambard Kingdom Brunel skal ein gong ha sagt at ingenting er for vakkert for den verdi det gjer nytte. Slik er det med grensesnitti òg. Når Copilot no samlar seg, er det ikkje berre aksjekursane som stig – det er håpet um ein meir menneskevennleg teknologi som stig med deim, ei stille framtid der maskineriet bøygjer seg etter mennesket, ikkje umvendt.

Kjelde: ITavisen

July 30, 2026

Fylg oss: YouTube Telegram

Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no