Namni på postkassane er ikkje berre bokstavar for Leif Andreas Løvold – dei er eit galleri av menneskje han hev fylgt gjennom mannsaldrar. I 50 år hev han køyrt den same ruta, ei rute som skjer seg 20 mil inn i eit vestlandsk landskap, og for kvar sving veit han kven som bur, kven som flutte, og kven som enno ventar på eit brev frå ein fjern ven. Dette er ei kunnskap som ikkje kann lesast på noko kart; ho er vove inn i rutiner, i samtalar, i glimt av kvardagsliv.
Forteljingi um den siste postmannen som kjenner alle, rører ved noko djupt menneskjeleg. Det handlar ikkje um nostalgi etter ei svunnen tid, men um ei påminning um kva eit lokalsamfunn faktisk er: eit nett av tillit og gjensidig kjennskap. Når Magne Brekke segjer at han ikkje hev den same dialogen med nokon annan som med Leif, er det eit vitnemål um at postruta ikkje berre frakter ting, men òg fraktar nærvær. Fleire av grannefestene som postmannen hev halde ved like, er bygde på små augeblikk – eit par ord um veret, ein hjelpsam hand med ei lyspære, evna til å sjå at no er det travelt, og lata praten liggja.
Sjølve yrket er i snøgg endring. Brevmengdi hev falle med yver 80 prosent, og pakkone yvertek. Leif sjølv ser at tida snart er inne til å henta post i butikk. Men midt i denne teknologiske vendingi er det noko som held stand: trongen til den menneskjelege røysti, til eit andlet som ikkje skiftar frå dag til dag. Då postvesenet vart bygt ut for over to hundrad år sidan, var det nettopp for å knyta bygder og byar saman. Postmannen var eit samband med verdi utanfor. I dag er internettet vorti den snøggaste bodberaren, men det er framleis den raude bilen og mannen bak rattet som vekslar nokre ord med Tor, Johan og Sigrid Marie, og som ser når borni i husi hev fått nye namnelappar og er vortne vaksne.
Det er lett å verta rørt av slike soger, ikkje fordi dei er triste, men fordi dei syner kor mykje eit menneskje kann tyda for ein heil bygd. Ein postmann som hev vore fotballtrenar, som kjenner att ein gammal ryggpasient og minnest at han ein gong låg på salongbordet, er meir enn ein tilsett – han er eit levande bindeledd millom tiår. Når Jofrid Halse segjer at Leif tek vare på deim og veit kvar dei bur, alle saman, er det ei djup takk for denne stillferdige omsorgi som ikkje stend i nokon stillingsinstruks.
Når Leif parkerer den raude bilen for siste gong til jol, er det ikkje slutten på arbeidslivet åleine. Det er slutten på ei tid der postmannen visste kven du er, og du visste kven postmannen er. Men um yrket vert ein sjeldanheit, vil verdiane det bar fram – lokal kjennskap, dagleg omtanke og eit ærleg smil i postkassi – ikkje verta borte. Dei finn nye former, i naboskap, i dugnadsånd, i det friviljuge arbeidet som held bygdelivet varmt. Sjølve ruta må endrast, men lengten etter å verta sett og hugsa lever vidare. Det er den varige gåva frå femti års trufast tenest.
Kjelde: Aftenposten
