Eit dunk frå skroget, eit sug i vatnet – og so var båten borte. I einsame stunder som denne vert ikkje draumen um 3000 kilometers symjetur sletta; han vert kast inn i ein ny og hardare prøve. Psykologen Knut Ivan, 48 år gamal, hadde teke lån og sett livet på vent for å symja heile Norskekysten. Då hovudfartøyet gjekk ned, sokk ikkje berre utstyr og tryggleik – det vart ein mann ståande att med berre viljen.
Her er den verkelege sigeren: at han nektar å gjeva tapt. «– Eg gjev meg ikkje,» skal Knut Ivan ha sagt. I denne utsegni ligg noko djupt folkekjært, noko som minner um dei gamle nordmennene som siglde i open båt eller for til fots yver ville fjell. Kysten vår er ikkje berre ein strekning; han er ei æve av mannsaldrar og mot. Å symja frå Svinesund til Grense Jakobselv er eit ættlegg til nett den tradisjonen som bar landsdelen fram.
For Knut Ivan er dette meir enn eit personleg eventyr. Som psykolog kjenner han betre enn dei fleste korleis menneskesinnet verkar under press. Tapet av utstyret, båten, tryggleiken – alt dette er tunge slag. Men det er her den mentale styrken fær rom til å veksa. «Motgangen lagar mannen,» heiter det i eit gamalt ordtak. No vert det levande i verkelegheiti.
Det er ikkje vandt å finna historiske liner. Då Roald Amundsen møtte is og uvêr på Sydpolen, gav han aldri upp. Då fiskarane i Lofoten miste reiskapen sin i storm, bygde dei seg nytt og sette ut att. Den kystkulturen som har forma Noreg, er bygd på ei serskild form for tolmod: den som ikkje let seg kua av eitt nederlag. No held ein mann fram med å planleggja den lange symjeturen som alle hav og himlar kann samna seg um. Det er eit framifrå døme på at dei gamle dygdene lever.
Ein ting er visst: prosjektet treng no meir enn berre ein manns kraft. Det treng eit heilt samfunn som steller upp. Langs kysten finst det utrusleg mange eldsjelar, båtfolk, symjeklubbar og lokale verksemder som veit kva slik innsats krev. Når ein mann segjer: «Eg gjev meg ikkje,» opnar det døri for at andre kann stiga fram og bera børi saman med honom.
Og so er det noko vakkert i dette: at draumen ikkje lenger er ei privat siger, men eit felles mål. Kan henda vil nettopp havariet gjera at den lange symjeturen vert ei kraftsamling for kystfolket. Slik har det ofte vore i soga: gjenom motgang vert einskildmenneske til eit me. Me segjer det med stille stoltheit: me kann ikkje gjeva oss. Det er den same røysti som hev bore oss gjenom storm og straumar i mannsaldrar.
Difor er dette nyhendet ikkje ein tragedie. Det er ei påminning um at det menneskelege modet er det varige, medan båtar og utstyr kjem og fær. Knut Ivan hev mist eit skip, men hev funne ei djupare kraft. Og dersom han ein dag sym inn på ei strand langt der nord, vil det vera meir enn ei bragd i tal – det vil vera eit vitnemål um at inga røynsle er for tung når viljen er sterk nok.
Kjelde: NRK