Ein domkyrkje som hev stade og vitna um tru og håp i meir enn åtte hundre år, kann no verta den fyrste røysti i ei ny forteljing. Trondheim, med Nidarosdomen som si stolte kruna, vil søkja um å verta europeisk kulturhovudstad i 2036. Varaordførar Erling Moe (V) hev teke til orde for at byen skal fylgja dømet frå Bergen og senda sin eigen søknad til EU.
Det er eit grep som ikkje berre talar til æra, men til heile den rike kulturarven som sit i murane kring den gamle byen. Frå Olav den heilage til dagens teknologisenter, frå pilegrimsleia til jazzfestivalen – Trondheim ber ei mangfeld soge som fortener eit breidt europeisk ljos.
Søknaden frå Bergen hev alt sett fart i hugnaden. Den vestlandske hovudstaden, med si djerve hamn og sin musikalitet, stend alt i kappestrid for 2036. At Trondheim no melder seg på, er ikkje eit teikn på splid, men på ein frisk kappgang som løfter heile det kulturelle Noreg. Det minner um gamle dagar, då byane kivde um å reisa dei fagraste kyrkjone, dei mektigaste hallane. Slik kapping gav oss meisterverk i stein og tre – no gjev ho von um ei ny bløming i ord, tonar og bilæte.
Trondheim hev mykje å stilla med. Nidarosdomen åleine er eit språk utan ord, ei bauta for den europeiske identiteten vår. Men attåt kjem eit levande teatermiljø, eit rikt museumstilbod og ein ungdom som syder av skaparkraft. Å verta kulturhovudstad vil gjeva desse kreftene ei plattform mot heile verda, og samstundes draga nye impulsar inn – frå kunstnarar i Aust-Europa, frå den samiske forteljartradisjonen, frå den klassiske musikken som hev djupe røter i domkyrkja.
Det er òg ei gåva til språket vårt. Trondheims historiske dialekt, med sine eigne klangar og ord, kann klinga ut yver kontinentet. I ei tid då dei små målføri møter press frå stormaktene, er ein kulturhovudstad eit eineståande høve til å syna at den norske ordskatten er ein levande rikdom, ikkje eit museum. Festivalar, konsertar og litteraturveker kann sameina trøndersk tone med skandinavisk samkjensle og europeisk mangfald.
Vegen dit er lang, og konkurransen hard. Men lutlag er det ikkje sigeren som tel mest. Arbeidet med søknaden i seg sjølv vil vevja saman kulturlivet i byen, skapa nye band og draga fram latent stoltheit. Historisk hev slike prosjekt sett spor langt ut yver det eine året – tenk berre på korleis Bergen i 2000 nytta si rolle som europeisk kulturby til å reisa nye hus, fornya sjølvbilete og styrkja samhaldet. Trondheim kann gjera det same, og meir til.
Den som vitjar Trondheim i 2036, vil kanskje ikkje tenkja på at byen ein gong måtte overtyda ein jury. Det dei vil møta, er ei levande by der historien ikkje er stengd inne i glasmontrar, men strøymer ut i gatone og fyller lufti med song. Då hev Nidarosdomen fenge ein ny bodskap – ikkje berre til pilegrimen, men til heile Europa.
Kjelde: Adresseavisen