Vestmennene

Tag: motstand

  • Noah (13) nyttar diagnosen som drivkraft: – Han kann verta ein av dei beste

    Noah (13) nyttar diagnosen som drivkraft: – Han kann verta ein av dei beste

    Kva skjer når dei daglege hindringane fær ein annan arena å verka på? For 13 år gamle Noah gjev løpebanen eit klårt svar: der vert diagnosen ikkje eit hinder, men ein del av motoren som driv han framover. Og den motoren kann føra han langt – nokon med innsyn i idretten meiner han kann verta ein av dei beste.

    Det er lett å tenkja på ein diagnose som noko som set grenser. I kvardagen møter Noah motstand, som mange andre unge med liknande utfordringar gjer. Men på friidrettsbanen fær diagnosen ei ny tyding, og det som i kvardagen kann kjennast som ei bør, vert på banen til drivkrafti hans. Her er det ikkje spursmålet um kva som er vanskar, men kva som er mogleg. Dei same eigenskapane som kann gjera skuledagen tyngre – til dømes trongen til å bryta ned mål i små steg – kann verta ein styrke i idretten. Ein som må arbeida seg fram med tolmod og vilje, byggjer ofte ein mental styrke som andre ikkje fær gratis.

    Idrottshistoria er full av døme på utøvarar som hev gjort motgang til drivstoff. Det er ikkje noko nytt at eit menneske finn fram til dei djupaste kreftene sine nett når kvardagen er mest krevjande. Men det er ikkje historia som er viktigast her; det er den unge guten som stend på startstreken og veit at han hev noko å gjeva.

    Bak ein slik prestasjon stend sjeldan eit menneske åleine. Trenarar, familie og ein klubb som ser heile mennesket, gjer ein skilnad. Når ein ung utøvar fær høyra at diagnosen ikkje definerer han, men at det er arbeidet og hugen som tel, skapar det rom for vokster. Slike miljø er gull verdt for eit lokalsamfunn. Dei syner at idretten hev plass til alle, ikkje berre dei som passar inn i ein trong mal.

    Vegen fram er lang, og 13 år er ein ung alder. Det er mange steg att før ein kann tala um dei aller beste i idretten. Men det som alt er vunne, er verd å leggja merke til: ein ungdom hev funne ein stad der han fær bruka kreftene sine, og det gjev meining for både han sjølv og dei rundt han. Den største sigeren er kanskje at ein diagnose ikkje lenger er ein mur, men eit springbrett.

    Og når startskotet lyder neste gong, er det ikkje berre eit løp som skal springast. Det er eit prov på at menneske kann veksa gjennom det som fyrst ser ut som motstand. Noah hev 13 år, ein diagnose og ein bane. Meir trengst ikkje for å syna at framtidi er open.

    Kjelde: NRK

  • Ikkje all innsats bør automatiserast burt.

    Ikkje all innsats bør automatiserast burt.

    Menneskehjernen er bygd soleis at han veks seg sterkare når han møter motstand. Det er ikkje noko løyndom at eit piano ikkje let seg meistra utan tusund timar med øving, eller at ein treskjerar lærer linone i emnet å kjenna fyrst når kniven hev skore litt for djupt eit par gonger. Det er i denne friksjonen at meistringi vert fødd.

    Tanken um at all innsats bør automatiserast burt, er forlokkande i ei tid der maskinene vert klokare for kvar dag. Men so høyrer ein um ungdomar som kjenner ei undring når dei fyrste gongen får høvla ei fjøl med eit gamalt handverkty, eller um småbarn som stolt viser fram ei skeiv teikning dei sjølve hev laga. I slike stunder ligg det ei sann åpenberring: Det finst ein innsats som ikkje er til bry, men ein veg til gleda.

    Den gamle meisterlæra i handverksfagi bygde på denne innsikti. Ein svein fekk ikkje bruka dei beste reiskapane frå fyrste dag; han måtte læra å bryna, å stilla, å kjenna materialen. Strevet gav respekt for faget og ein stille stoltheit som ingen ferdigkjøpt vare kann gjeva. Sameleis er det med målet. Å læra eit mål som nynorsk – med sine bøygningsformer, sitjingar og rike ordtilfang – krev merksemd og tid. Men nett den innsatsen opner dører til ein heil kulturarv, ein skatt av soger og tankar som ikkje let seg automatisera burt. Den som berre får alt servert glatt og ferdigtygga, misser sjølve nøkkelen til djupt eigarskap.

    Det tyder ikkje at ein skal dyrka strevet for strevets skuld. Dei kloke ingeniørane i notidi arbeider for å fjerna den tunge, farlege trældomen, ikkje den lærerike motstanden. Ein robotarm kann loysa ryggen på bygningsmannen, men det er enno bygningsmannen som må vita kvar bjelken skal sitja. Ein språkteknologi kann hjelpa folk med staving og ordval, men han kann ikkje skapa den djupe forståingi som veks fram ved at ein sjølv får bryna seg mot ei vand setning.

    Når ein tek imot det nye med opne augo, opnar det seg ei von um eit samfunn der maskinene lyfter mennesket i staden for å viska det ut. Det handlar um å velja rett type friksjon – den som formulerer karakter, liksom vatnet som slipar stein. Framtidi er ikkje ei verd utan motstand, men ei verd der ein hev gjeve maskinene det dei er best til, so menneska sjølve kann få bruka kreftene på å veksa, skapa og møtast. Og det er eit framifrå von.

    Kjelde: Adresseavisen

Fylg oss: YouTube Telegram
Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Få dei fem viktigaste sakene frå Vestmennene rett i innboksen - éin e-post i veka.

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no