80 av 100 SPARK-utviklarar melder at prosjekta deira er fyre tidsplanen. Det er ikkje eit synfaring, men eit konkret tal frå ei fersk VDC Strategy-rapport som kastar ljos over ei stille umvelting i programvareverdi. Det er ei røyst som fortel at valet av programmeringsspråk ikkje berre er eit spursmål um smak, men ein avgjerande faktor for både kostnad, tryggleik og framdrift.
Rapporten byggjer på svar frå meir enn 500 tekniske leiarar i bransjor som bilindustri, luftfart, energi og medisinsk utstyr. Over 70 prosent av prosjekti lyt fylgja strenge tryggingsstandardar, og meir enn 55 prosent hev sanntidskrav. Det er i dette krevjande landskapet at dei minnistrygge språki Ada, SPARK og Rust no syner sin styrke.
Ada hev dobla bruken sin på dei tvo siste tiåri, og 69 prosent av Ada-prosjekti ligg fyre tidsskjemaet — mot berre 15 prosent for C. SPARK, ein formelt analyserbar avleggjar av Ada, toppar lista med 80 prosent. Og Rust, det nye språket som Noreg og hev teke til seg i offentlege IT-satsingar, er på veg inn med full tyngd. Det vert venta at bruken tredoblast dei næste tre åri.
Korleis fær dei dette til? Det er ikkje magi, men eit spursmål um å byggja inn tryggleiken i sjølve språket. Ada nyttar sterk typing og språkdetaljar som gjer systemi deterministiske. SPARK lèt utviklarane prova matematisk at visse feil ikkje kann henda. Rust stengjer ute minnefeil med strenge eigarskapsreglar som vert granska under kompileringi. Dette er ikkje berre akademisk fagre ord; det gjev seg utslag i pengar og tid.
Med ei årleg utviklarløn på 130 000 dollar reikar rapporten ut at kostnaden for å retta feil i eit C-prosjekt over sju år er 127 400 dollar, mot 62 790 for Ada og heile 30 030 for SPARK. Rust ligg på 106 015 dollar — monaleg billegare enn C, men ikkje so langt frå C++. Skilnadene er store, og dei syner at dei språki som tek minnistryggleiken på største alvor, gjev dei største innsparingane i lengdi.
Desse tala fær ekstra tyngd når ein veit at meir enn halvparten av utviklarane no ventar meir AI-generert kode i neste prosjekt. Denne koden kann vera vanskeleg å etterprøva, og rapporterte tryggings- og standardbekymringar er utbreidde. Her vert minnistrygge språk ein slags garanti: dei reduserer prøvingsbyrdi og gjev rom for å stola meir på det maskinskapte. Brukarane av slike språk sette då og 17,3 prosent av prosjektkostnadene til analyse og AI, mot 10,6 prosent for C-prosjekt – eit teikn på at dei flyttar innsatsen mot meir framtidsretta arbeid.
Det er lett å verta freista av raske løysingar og kjende stigar, men denne rapporten er eit døme på at det løner seg å velja med umhug. Det minner um dei gamle treskjerarane som valde emne med ettertanke; ein skrøpeleg bjelke kann kosta mange gonger meir i vedlikehald og våde.
For norsk teknologibransje, som hev sterke miljø innan flyelektronikk, maritim tryggleik og energisystem, er bodskapen klår: dei språki som vaktar minnet, vaktar og kvaliteten og økonomien. Og kanskje ligg den største gleda i at dette ikkje er ein trong mot reine akademiske ideal, men eit sjakk for betre arbeidsdagar — der utviklarane slepp å grava etter skjulte peikarfeil og i staden kann konsentrera seg um å skapa noko nytt.
No er det upp til kvar einskild organisasjon å la denne kunnskapen setja spor. Men tala talar for seg sjølve, og dei fortel at det er grunn til optimisme. Ein gamal visdom segjer at den som sparer på skillingen, ofte hev mykje å vinna på å tenkja lenger. Det ser ut til at programvareverdi er i ferd med å læra seg nett denne leksen.
Kjelde: eeNews Europe