Ein retorikkprofessor hev kalla kong Haakons tale for ein fest av metaforar. Det er eit bilete som festar seg. For når ein konge fær stortingsrepresentantane til å le, er det meir enn underhaldning på ferde. Humoren opnar døri til eit djupare mål: å samla, ikkje å splitta.
Kong Haakons ord til Stortinget høyrer heim i ei lang norsk line. Frå dei fyrste riksmøti til notidi hev kongar og folkevalde stade andsynes kvarandre i ordskifte um land og lagnad. At ein konge nyttar metaforar og humor, er ingen tilfeldig pynt. Det er ein måte å gjera det store nært og det formelle menneskjeleg. Ein latter i stortingssalen løyser ikkje upp sakene, men han kann løysa upp stivleiken og minna alle um at dei sit i det same rommet med det same ansvaret.
Det er lett å undervurdera slike talar. Dei vert ofte lesne som pliktord, referat og høgtidsstunder. Men retorikken hev si eiga tyngd. Ein god metafor ber meining yver avstand, so tilhøvet millom konge og folk ikkje lenger kjennest fjernt. Når kongen talar i biletbruk, talar han ikkje ned til nokon; han talar inn i ein felles røynsle. Det er tillit bygd med ord.
Eit forsvar som ligg bak humoren, er ofte det sterkaste forsvaret. Det krev ikkje høge rop eller lange peikefingrar. Det kjem kledd i eit smil og ein presis observasjon. Slik kann ein konge minna um at demokratiet ikkje berre er reglar og vedtak, men òg respekt for dei andre i salen. Når latteren sit laust, vert bodskapen verande lenger.
For dei som er glade i norsk mål og norsk kultur, er ein slik tale ei gåve. Han syner at det høgtidlege språket ikkje treng vera stivt, og at humor ikkje treng vera tom. Tvert um kann det eine løfta det andre. Dette er noko å gøyma på i ei tid der ordskiftet ofte vert hardt og snøgt. Ein fest av metaforar er ikkje berre pynt; det er ei påminning um at ordi kann enno bera varme, klokskap og samhald.
Kjelde: Aftenposten