Lyden av ei mellomalderleg stemne som stig mot kvelvingane i Nidarosdomen, er ikkje noko framandt – men då Morten Christophersens nykomponerte messe lydde for fyrste gong, var det som um århundri smelta saman i eitt einaste andedrag. Urframføringi, som nyleg fann stad i Trondheim, vart møtt med ståande applaus og jubelrop i fleire umgangar.
I messa hev Christophersen fletta inn gamle gregorianske melodiar og latinske messetekster, og skapt eit musikalsk vegkart millom vår tid og dei djupaste røtene i europeisk kultur. Det er eit teikn på at den gamle liturgien og den nyare kunsten kann klinga saman i ein rik samansetnad som talar beint til hjarta.
Nidarosdomen hev i snart tusen år vore eit åndeleg og kulturelt sentrum. At eit nytt verk som byggjer på mellomalderens tonar får slik ei mottaking, syner at tradisjonen ikkje er daud – han blømer på ny i møte med samtidskunstnarar som Christophersen. Dei ståande applausane og jubelropi var ikkje berre ei heidersvising til komponisten og utøvarane; dei var eit kollektivt uttrykk for at noko djupt menneskeleg vart rørt ved.
For samtidsmusikken er dette ei gledeleg tid. Det er ikkje kvardagskost at eit nytt tonespråk som baserer seg på århundregamal koralmusikk vert teki imot med slik varme. Latverket, som hentar både tekst og stemning frå den katolske messa, opnar døri til ei verd der andeleg lengt og estetisk nyting går hand i hand. Det er ein påminning um at det vakre ikkje treng å høyra fortidi til, men kann skapast på nytt, her og no, med respekt for det som var.
Publikum si sterke røynsle er og ei påminning um kor viktig det er å halda ved like dei store romma som let musikken tona ut i all si prakt. Nidarosdomen sjølv er ein medskapnad; klangen under steinkvelvingane gjev ein særskild djupnad som ikkje let seg kopiera. Når slike verk vert framførde i slike rom, vert det meir enn konsert – det vert ei pilegrimsferd inn i eigne røter.
Slik held ein liv i det som bind folk saman på tvers av tider og landemerke. Jubelen som fylgde den siste tonen, var ein takk for ei gåve som ikkje berre er estetisk, men som minner um at kulturarven er ein levande straum. Det er her, i spennet millom det gamle og det nye, at det verkeleg store hender.
Kjelde: Adresseavisen