Alt i 1874 vart tanken um å sigla skip inn i fjellet ved Stad fyrste gongen skriven ned. Den gongen måtte det høyrast ut som eit eventyr. No, 150 år seinare, ligg det 1,05 milliardar kroner i budsjettforslaget.
Stadhavet er ei av dei vêrhardaste kyststrekningane i Noreg. Her møter Nordsjøen og Norskehavet kvarandre i brot og straumar som hev kravd skip og liv i mannsaldrar. For kystfolket yver denne strekningi hev ventetidi vore ein fast del av livet: å venta på rette vêret, å kjenna på otte når stormen kjem, å håpa at nokon kjem heimatt frå havet.
At tanken fyrst vart fest i skrift alt i 1874, syner kor lengje denne draumen hev levt. Den gongen var det ingen som kunde byggja noko slikt. Berggrunnen var for hard, maskinane for svake, pengane for små. Men tanken vart ikkje gløymd. Han gjekk frå mann til mann, frå munn til munn, frå generasjon til generasjon, som ei av dei store visjonane for den norske kysti.
Det som gjer dette so serskilt, er ikkje berre at summen no er på plass i budsjettforslaget. Det er at ein her ser eit døme på at ein visjon kann overleva ei heil tid med skepsis og tekniske hinder, og likevel koma att som ein realitet. Skipstunnelen ved Stad vert den fyrste fullskala skipstunnelen i verdi. Når han stend ferdig, vil skip kunna sigla inn i fjellet og koma ut på hi sida utan å setja liv og last på spel i den farlege farleia.
For bygdene rundt Stad hev dette òg eit samfunnsaspekt. Ein tryggare kystveg gjev nye høve for næringsliv, for turisme, for dei som bur og arbeider ved havet. Det er ikkje berre eit anlegg for dei store skipi; det er eit anlegg for alle som lever med havet som sin kvardag.
Når budsjettet no ligg på bordet med over ein milliard til bygging, er det verd å stogga litt ved kva som hev bore denne tanken fram. Det er ikkje ein tanke som vart fødd i går. Det er ein tanke som hev stige frå kystfolket sjølv, frå dei som kjende havet på kroppen, frå dei som visste kva ein dag på Stadhavet kunde kosta.
Difor er dette meir enn eit tal i eit budsjett. Det er eit prov på at godt arbeid og tolmod kann bera frukt langt inn i framtidi.
Kjelde: Aftenposten
