Ei kyrkje er ikkje berre ein stad for stilla andakt – ho er eit rom som i mannsaldrar hev teke imot dei djervaste musikalske freistnadene. Då åpningskonserten nyleg fylte eit slikt rom med ljod frå maskinar og menneske i ei tidvis mektig vev, vart publikum kløyvt i si umsvar. Denne kløyvingi er i seg sjølv eit teikn på at noko levande og viktigt stod på spel.
Møtet millom menneske og maskin i det kyrkjelege romet er ikkje eit framandt påfunn. Orgelet – trufaste fylgjesvein i norsk gudstenesta – var eingong ei teknologisk nyvinning som vekte strid. Det same galdt innføringi av fleirstemmig song, og seinare elektrisk ljos. Kyrkja hev alltid vore ein arena der nye uttrykk vert tvinga fram or spaningi millom tradisjon og samtid. Når no avanserte lydteknologiar og maskinelle rørsler tek plass under kvelvingi, er det ein naturleg framhald av denne lange lina. Dei som stod framfor altaret med elektroniske klangar, gjorde noko langt meir enn å provosera; dei opna døri for eit nytt kapittel i kyrkjemusikken.
At konserten var krevjande for sume, er ingen katastrofe. Tvert um syner det at kunsti tok mål av seg til å røra ved djupe strengjer i tilhøyrarane. Ei røyst som uttrykkjer undring eller motvilje, er ikkje ei røyst som bør teiast i hel, men eit utgangspunkt for samtale. I eit samfunn som ofte dyrkar det glatte og forbruksvenlege, er det ein styrke når eit kulturarrangement vågar å vera djervt nok til å skapa brytingar. Det tyder ikkje at alt var vellukka, men at noko stod på spel – og det er i slike augneblink at ny forståing kann veksa.
For den som lydde etter, var det vonleg spor av ein djupt menneskeleg samband midt i alt det maskinelle. Dei tidvis mektige augneblinki viste at teknologien ikkje er ein fiende av det heilage, men eit reiskap som – når det vert brukt med medvit – kann forsterka dei kjenslene kyrkjerommet alltid hev bore fram: age, von, og ei kjensla av å vera del av eit større heile. Liksom gotiske bogar peikar mot himmelen, kann moderne lydlandskap peika mot nye dimensionar av det andelege.
Dei som gjekk ut or kyrkja med kløyvde kjenslor, ber med seg eit frø til ettertanke. Morgondagens kyrkjemusikantar vil sjå tilbake på denne åpningskonserten og finna noko som liknar på den fyrste gneisten av ei ny tid. Slik vert tradisjonen ikkje svekt, men halden i rørsla. Det er ei påminning um at levande kultur ikkje kann frysast fast i former frå fyrr – ho må få rom til å anda, jamvel når andedraget er framandt for nokre.
Kjelde: Adresseavisen