For fyrste gong på 35 år er ein samiskspråkleg roman kåra til Nordisk råds litteraturpris. Sigbjørn Skåden hev fenge prisen for ei bok som vert kalla ei kjærleikserklæring til bygdi hans.
Det er ikkje berre ein siger for forfattaren, men for eit heilt språk og ein heil kultur. Samstundes gjer Noreg reint bord og tek med seg alle fem prisane frå Nordisk råd. Det er eit teikn på at dei nordiske grannelandi verdset det som veks fram i Noregs litterære og kunstnariske jord.
Det samiske språket er ikkje eit museumsspråk; det er eit levande mål som ber på minne, landskap og tankar som ikkje let seg setja um utan tap. Når ein roman på dette målet når heilt til topps i Norden, sender det eit klårt bod: mangfaldet er ikkje ei hindring, men ein rikdom.
Skåden hev sagt at boki er ein kjærleiksbolk til bygdi hans. Det er eit sterkt ord i denne tidi, då mange små bygder kjenner på fråflytting og stillnad. Her kjem ein forfattar og viser at den vesle staden, det lokale språket og dei små hendingane kann bera ei soge som heile Norden vil høyra.
At Noreg i tillegg stikk av med alle fem prisane, er eit historisk augeblink. Det minner um at nordisk samarbeid ikkje berre er politiske avtalar, men og ein kulturstraum som flyt på tvers av landegrenser. Dei fem prisane er ikkje berre fem namn på ein liste; dei er fem forteljingar um kva nordisk kultur kann vera i 2026.
For bygdi hans må dette kjennast som ei stadfesting. Ein forfattar som skriv på samisk og skildrar heimstaden sin, gjev dei som bur der ei ny soge um seg sjølve. Det er ikkje lenger berre dei som bur der som veit kva bygdi er verd; no veit heile Norden det.
Dette er ein dag for å gleda seg yver språk, yver at litteratur kann byggja bruer, og yver at Noreg hev so mykje å syna fram. Prisen til Sigbjørn Skåden er ikkje berre ein pris til ein mann, men til eit heilt folk og ei heil forteljartradisjon som held fram.
Kjelde: NRK