Vestmennene

Tag: kjærleik

  • Mogeleg bryllaupsrekord i Noreg

    Mogeleg bryllaupsrekord i Noreg

    39 par sa ja samstundes under dei høge kvelvingene i Nidarosdomen. Ti prestar vigde dei alle, paret etter paret, i eit andelegt maskinspel som sprengjer alle vanlege rammor for korleis eit bryllaup kann gå fyre seg.

    Laurdagskvelden vart ein uvanleg seremoni, der Noregs gamle kroningskyrkja for nokre timar var eit slags samleband for eit heilt kapittel av kjærleikssogor. På under tri timar var alle 39 pari vigde – ei smidig maskinistisk bragd som minnar om eit veltrimma urverk.

    Når 39 brudepar samstundes uttalar sine lovnadar, vert ikkje kvar einskild si røyst borte i mengdi – tvertum, summen av alle desse personlege augneblikki skaper ein sjeldsynt akustisk og kjenslemessig rikdom. For ein augneblunk vert den store domkyrkja fyllt av ei brusande, sams signing som knapt nokon annan seremoni kann by på.

    Det er ikkje kvardagskost, og det kann henda at talet 39 er ein norsk bryllaupsrekord for samstundes vigsler i ei og same kyrkje. Men det er ikkje berre talmagien som gjer dette nyhendet verd ein kommentar. Det er sjølve biletet: eit mylder av kvite kjolar, strame dressar, og dei eldgamle steinveggjene som svarar med sitt stille vitnemål um kjærleik og liv.

    Nidarosdomen hev vore vitne til kongekroningar, pilegrimsferder og eit utal av gudstenester. No hev ho og teke imot ei bråte vigsler som i eitt og same andedrag gav 39 nye ekteskap sin signing. Kanskje er det eit teikn på at dei store, samlande rituali ikkje hev tapt si makt, men tvertum blømer i nye former.

    Det er ikkje vandt å skjøna at Nidarosdomen dreg til seg brudepar frå heile landet. Fleire av pari hadde truleg lagt ut på lang reise for å gifta seg nett her, i romet der norske kongar og dronningar eingong fekk si signing.

    Ti prestar som stod i kø for å tena brudepari, tyder på ein imponerande organisasjon. Det er eit bilete på kyrkja som ein levande institusjon, som maktar å tilpassa seg utan å missa si kjerne. Orgelet brusa, klokkone klang, og eit langt, lukkeleg sukk steig frå benkjeradene.

    39 par drog heim frå domkyrkja med kvar si signing. Til saman bar deim med seg eit hav av lovnadar og voner. Det er nett slike augneblikk som gjer at dei gamle murane held fram med å tala til oss, og minner oss på at kjærleiken er både individuell og samlande.

    Kjelde: Aftenposten

  • Kjærleik og eksos i lufti

    Kjærleik og eksos i lufti

    Eksos og kjærleik hev meir sams enn ein skulde tru. Båe er flyktige og kraftfulle, og på ein festival der motorbrøl og musikkslag møtest, skapar dei ei stemning som fær hjarta til å slå snøggare.

    Den årvisse festivalen, som samlar folk frå heile bygdi og langt burtanfrå, vert ein smeltedigel for unge og eldre. Her stend veteranbilane side om side med moderne motorar, og i tillegg til konsertane ljomar latter og prat over heile plassen. Det er ikkje berre hestekrefter og decibel som lokkar folk til slike samkomor. For mange er det ein sjanse til å møta andre med same hug og interesser. I pausane millom dragrace og visesong let ein augo vandra, og plutseleg sit to framande og talar um forgassarar og favorittband. Festivalen vert ein ramme der det uventa kann bløma – og der romantikken finn sin eigen, særeigne plass.

    Tradisjonane for å finna kjærleik på marknadar og festdagar er like gamle som folkeminne. Alt i mellomalderens olsokstemne og setersamkomer var det rom for ung kjærleik. Dagens festivalar, med sine eigne lydar og lukter, bèrer arven vidare. Eksosen frå ein oppussa Morris Minor er kann henda ikkje so romantisk som lukti av nyslege gras, men for den rette fangar ein ein særeigen nostalgi. I denne stoypa av stål, olje og song, veks det fram noko tidlaust – ei forteljing um blikk som møtest, um fyrste samtale og um dei fyrste stegi mot eit samliv.

    For bygdi er festivalen eit høgdepunkt. Dugnadsarbeidarar hev stade på frå morgon til kveld for å gjera klart til helgi. Når dei då ser unge par finna saman, kjennest arbeidet dobbelt verdt. Det veks fram nye soger – sume av dei fører til vigsler og nye heime. Slik bind festivalen saman generasjonane, og gjev festdagen ein djupare solskin enn dei blinkande lyktene åleine kann gjeva.

    Ordet «eksos» sjølv, kom frå engelsk «exhaust», men hev fest seg i norsk mål som ei skildring av noko som slepp ut og forsvinn. Kjærleiken er på same vis noko som oppstår i augeblikket, men kann setja djupe spor. Festivalen viser at sjølv det som er flukttigt og forgjengelegt kann ha varig verknad. Det er eit lite under i ei tid der kvardagen ofte er uppteken av skjermar og snøgg kommunikasjon.

    Neste års program er alt under planlegging, og med vaksande interesse er det von um endå fleire motorar, endå meir musikk – og endå fleire kjærleiksogor. For i ei verd der teknologi og fart ofte fær kritikk, stend festivalen som eit prov på at maskinell kraft og menneskjeleg varme godt kann ganga hand i hand. Kjærleik og eksos i lufti – det er ikkje berre ein fyndig festivaltittel, men eit bilete på det uventa møtet millom det moderne og det evige.

    Kjelde: NRK

  • Gifte seg i Nidarosdomen: – Endeleg!

    Gifte seg i Nidarosdomen: – Endeleg!

    Ein silkekjole med gamle blonder, fyrste gong nytta i eit bryllaup for 56 år sidan, kom til heiders att i Nidarosdomen på laurdag. Ida Ratdal Elverhøy bar farmora Kari si brudekjole då ho og Even gav kvarandre sitt ja – eit av 40 par som samstundes vigdest i den ærverdige domkyrkja.

    Det var ei stund full av glede og historisk glød. Nidarosdomen, med sine tunge steinveggjer og spisse bogar, hev på ny synt at han ikkje berre er eit minnesmerke yver heilag Olav, men ein levande møtestad for kjærleik og samhald.

    Å vigja seg i ein slik eldgamal katedral er å stiga inn i ei forteljing som er større enn ein sjølv. Her hev kongar vorte krona, pilegrimar bedi, og generasjon etter generasjon hev sagt ja til eit liv i lag. Dei 40 brudepari som no la sine løfte i dei same skipi, fylgjer i spori etter eit utal av menneske som hev søkt velsigning for sin samnad.

    For Ratdal-ætti vart seremonien endå rikare på meining. Farmor Kari og Arnfinn, som sjølve stod brud og brudgom i 1970, kunde sjå si eigi soge verta vovin inn i dotterdotteri si nye byrjing. Det er eit sjeldant prov på at kjærleik kann vara, og at tradisjonar kann bera fram voner yver mannsaldrar.

    Ordet «endeleg» som ljoma i avisoverskrifti, rommar meir enn berre spenningi fram mot ein stor dag. Det speglar ei takksemd for at alt fall på plass – 40 par, 80 enkeltmenneske, fekk samstundes eit høgtidlegt og personlegt augeblikk.

    Slike massbryllaup hev ein lang, men ofte gløymd, tradisjon. I gamal tid var det ikkje uvanlegt at fleire par gifte seg på same tid under store kyrkjefestar. Å henta denne skikken fram att i våre dagar er eit teikn på at kyrkja framleis kann vera eit samlingspunkt for lokalsamfunnet – ein stad der folk kann dela gleda og lata seg løfta av kvarandre.

    Når dei nygifte gjekk ut av den store døri og treivst i regnet – for det regnar gjerne i Trondheim – bar dei med seg eit minne som ikkje berre er deira eige. Det er eit minne som tilhøyrer byen, domen, og den lange soga um menneske som byggjer liv saman.

    Kjelde: Adresseavisen

  • Denne appen har ført til 265 ekteskap.

    Denne appen har ført til 265 ekteskap.

    265 ekteskap – alle fødde av ein KI-drive datingapp utvikla av Tokyo-styresmaktene. Det er ikkje lenger ein framtidsdraum, men eit konkret resultat av at teknologi vert teken i bruk for å løyse ei av dei mest grunnleggjande menneskelege utfordringane: å finna ein livsledsagarinne.

    Tala talar sitt tydelege språk. I ein by der einsemd og låge fødselstal lenge hev vore ei kjelde til stor uro, hev denne appi ført saman menneske som elles kanskje aldri hadde møttest. Det er ei stille, men djup endring som peikar frametter – ikkje med tvang eller formaningar, men med eit mildt puff frå ein intelligens som kjenner mønster og preferansar.

    Appi, som er utvikla på offentleg initiativ, nyttar kunstig intelligens til å sjå langt djupare enn ytre fellestrekk. Ho les verdiar, livsstil og indre ynskje, og skapar møte som byggjer på noko meir solid enn ein sveip til høgre. Resultatet er ikkje berre korte samband, men varige band som hev enda i vigselsattestar. Kvart eit einaste av desse 265 para representerer ei soge um von og ny byrjing.

    I ei tid då teknologien ofte vert skulda for å driva oss frå kvarandre, kjem her eit døme på det motsette. Her er maskinlæring og algoritmar sette inn for å verna um det mest menneskelege av alt: trongen til nærleik og samhøyre. Det er eit gripande tanke at same krafta som styrer datasentera òg kann nøsta i hop hjarto.

    Det er òg verdt å merkja seg at dette er eit tiltak frå det offentlege – ei varsam hand som vil byggja opp under familielivet og samfunnet utan å gripa inn i den einskilde sin fridom. I Japan, der tradisjon og modernitet ofte møtest i eit kinkig samspel, hev ein her funne ein veg som heidrar begge. Dei gamle omgrepa um å «gifta seg inn i rett hus» er bytte ut med ein matchar som leitar etter rett sinnelag.

    For Vestlandet og Noreg er det noko å læra av denne suksessen. Me ser at ein treng ikkje gje slepp på personleg initiativ for å ta vare på lokalsamfunnet. Tvert um kann eit gjennomtenkt teknologisk verktøy hjelpa folk å finna fram til kvarandre, òg i bygder der det er langt millom gardsbruki. Tenk berre kva ei slik varsam, KI-driven kopling kunde gjort for å halda bygdelivet levande.

    265 par er ikkje ein abstrakt statistikk. Det er 265 morgonar med delt frukost, 265 nye samtalar og etter kvart eit ukjent tal små føter på veg. Slik veks framtidshåpet fram, ikkje ved eit trylleslag, men ved at nokon vågar å tenkja nytt um gamle sanningar: at kjærleiken treng ein arena for å bløma.

    Og kven veit – kanskje sit ein teknolog på Vestlandet no og les dette, og fær ein idé til sin eigen gard av mogelegheiter.

    Kjelde: Adresseavisen

Fylg oss: YouTube Telegram
Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Få dei fem viktigaste sakene frå Vestmennene rett i innboksen - éin e-post i veka.

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no