Jordi snur seg kring sin eigen akse på 86 400 sekund, men dei seinare åri hev ho vore eit lite grand for snøgt. Hadde denne farten halde fram, måtte klokkone ha teke vekk eit sekund. No er det avgjort at skotsekundet ikkje lenger skal nyttast, og den neste rettingi kann liggja tusen år fram i tidi.
Det er lett å sjå på denne avgjerdi som ei utsetjing, men ho er noko anna: eit vitnemål um at presisjon ikkje alltid tyder å retta på kvart minste avvik i same augneblinken. Sidan 1972 hev det vorte lagt til 27 skotsekund, eitt og eitt, utan at nokon hev sakna eit sekund i kvardagen. No vel dei internasjonale tidshaldarane å lata skilnaden liggja, av di eit negativt skotsekund ville ha skapt meir uro enn gagn i dei digitale systemi som styrer alt frå bankar til flytrafikk.
Klokkesoga hev alltid vore ei forhandling millom himmelen og menneski. Dei gamle kalendrane fekk stundom ein ekstra månad eller ein ekstra dag for å fanga opp små skeivleikar. Skotsekundet er berre den nyaste utløparen av den same gamle visdomen: at tida er noko ein lånar av jordi og soli, ikkje noko ein eig og kann bøygja etter vilje.
Når dei no lèt vera å fikla med klokka, gjer dei noko sjeldan i ei tid som er uppteken av snøgge løysingar: dei viser tolmod. Eit sekund kann synast lite, men i eit samfunn der alt er knytt saman av digitale klokkor, er eit sekund nok til å skapa kaos. Å lata det vera er difor ikkje å gje upp, men å kjenna grensone for kva som er tenlegt.
Dette er ikkje fyrste gongen menneski hev valt å lata naturen råda ei stund. Då pavedømet i 1582 skar ut ti dagar av kalenderen, var det eit hardt inngrep. Skotsekundet, derimot, hev vore eit varsamt pirk – og no vert jamvel det sett på vent. Avgjerdi syner at dei som styrer tida i verdi, hev lært av historia: Store sprang skapar motstand, medan små utsetjingar kann gjeva ro.
For dei som kjem etter, ligg det ei trygg tid i vente: Klokka vil ikkje brått missa eit sekund, nett som ho ikkje brått hev fenge eit. Det er eit lite stykke stabilitet i ei uroleg verd.
Kjelde: Aftenposten
