Vestmennene

Tag: industri

  • Statnett slår alarm: Kann verta betydeleg kraftunderskot frå 2035.

    Statnett slår alarm: Kann verta betydeleg kraftunderskot frå 2035.

    I 2035 kann Noreg stå utan nok straum til vanlege hus, skular og industri, dersom dei mest moderate framskrivingane i Statnett gjer seg gjeldande. Dette er alvorleg kost, men det er òg eit varsel som kann gjera tiåret fram mot 2035 til ei brytingstid for norsk energi.

    Noreg hev vore her før. Då vasskrafti vart bygd ut for vel hundre år sidan, var det mange som tvilte på at eit så tynt folkesett land kunde reisa dei store kraftverki i fjellet. Likevel vart elvene lagde i røyr, og straumen nådde både bygder og fabrikkar. Den gongen var det ikkje berre ingeniørane som drog lasset; lokale kommunar og små kraftselskap tok ansvar for eigne fallrettar og bygde ut steg for steg. Denne lokale eigarskapen hev sidan vore ein av dei sterkaste sidene ved norsk kraftforsyning.

    Det same samarbeidet trengst no. Eit varsla underskot er ikkje ein dom, men eit grunnlag for å planleggja. Når ein ser at etterspurnaden veks raskare enn produksjonen, kann kommunar, fylkeskommunar og private aktørar setja i gang utbygging av vind, sol og opprusta vasskraft. Havvind utanfor kysten kann draga nytte av den maritime kunnskapen som allereie finst i skipsverft og leverandørindustri. Samstundes kann betre nett og smartare styring gjera at straumen vert nytta der han trengst, når han trengst.

    Det er òg eit kvardagsleg poeng: Norsk industri hev mykje å vinna på å elektrifisera prosessar som i dag nyttar olje og gass. Ei kraftutbygging som er godt planlagd, gjev ikkje berre lys i husi; ho skapar arbeidsplassar i anleggsfasen og varige inntekter til vertskommunane. Slik kann eit trugsmål um underskot snuast til ei mogelegheit for ny aktivitet og nye fagmiljø i distrikti.

    Det viktigaste med denne analysen er at han kjem no, ti år før underskotet kann verta alvorleg. Då er det tid til å gjera vedtak, byggja leidningar og læra av tidlegare feil. Noreg hev naturgjevne føresetnader som få andre land: høge fjell, store nedbørsmengder, lang kyst og ein kraftkrevjande industri som alt veit kva påliteleg straum er verd. Når desse tilhøvi vert møtte med vilje og langsiktig arbeid, er det fullt mogeleg at 2035 ikkje vert året for svikt, men året då norsk kraftforsyning tok eit nytt steg frametter.

    Kjelde: Bergens Tidende

  • Robotkrig på Laksevåg

    Robotkrig på Laksevåg

    Ein 15-åring som er «litt høy på pæren» er ikkje eit problem – det er ofte fyrste teiknet på at noko nytt er i emning. Når Tian (15) vert nemnd som favoritt i robotkrigen på Laksevåg, ligg det meir enn ungdomleg sjølvtru bak.

    For den som veks upp med skjermar og sensorsett, er bygging av ein robot ikkje berre leik. Det er eit handverk der matematikk, fysikk og programmering møter gamal verkstadkunnskap. Laksevåg hev djupe røter i mekanisk industri og skipsbygging; det er lett å sjå ein raud tråd frå tidene då unge læresveinar fann vegen til verkstadene, til dei no stiller med radiostyrte maskinar i ein tevlingsarena.

    Det mest givande med slike tevlingar er sjeldan sjølve vinnartrofeet. Det er at ungdom fær prøva seg fram, gjera feil, retta upp att og læra at ein idé ikkje er ferdig før han møter røyndi. Denne prosessen gjev ein særleg type kunnskap som ikkje let seg lesa seg til i ei bok. Når ein femtenåring set saman motorar, hjul og sensorar til noko som faktisk rører seg, vert abstrakte timar i algebra og programmeringsspråk til konkret dugleik.

    Det kann òg vera verdt å merka seg at slik sjølvtru i den alderen ikkje treng vera hovmod. Å vera litt høg på pæra er ofte berre eit anna ord for å tru på det ein hev bygt – og den trua er naudsynt når ein motor køyrer seg fast eller styringi sviktar. Utan litt stå-på-vilje gjev mange unge upp ved fyrste hinderet. Med ein roleg dose sjølvkjensle held dei fram, finn feilen og kjem attende sterkare.

    Slike robottevlingar viser òg at framtidi ikkje berre høyrer dei store forskingsmiljøi til. Ho finst i lokale gymsalar og verkstadar, der born og unge fær rom til å byggja, testa og tevla. Det er her interessa for teknologi ofte vert vakt for livet. For Laksevåg og bygdene rundt er dette eit teikn på at næringsliv og skule kann møtast på ein måte som gjev unge tru på eiga evne.

    Kven som til slutt vinn robotkrigen, fær tida syna. Men alt no er det mogeleg å gleda seg over at ein femtenåring tør å stilla med både maskin og meining. Det er slik nye byggjemeistrar vert til.

    Kjelde: Bergens Tidende

  • Då Ritek lyste ut 5 stillingar, melde det seg 550 søkjarar. Dei skal verta endå fleire.

    Då Ritek lyste ut 5 stillingar, melde det seg 550 søkjarar. Dei skal verta endå fleire.

    550 søkjarar på fem stillingar er ikkje eit vanleg tal. Det er eit tal som fortel um ein industri som dreg til seg folk, og som gjev grunn til optimisme langt utanum fabrikkportane.

    Torsdag vart starten på milliardprosjektet markert hjå Ritek. Ragna Elise Vanebo og dei andre tilsette fekk høyra sterke ord frå Trond Haande, som sjølv hev vore med på å testa den nye norske stridsvogni. Han kalla vogni den beste i verdi og gav ros til dei som stend bak arbeidet.

    Det mest slåande er likevel interessa frå arbeidsmarknaden. Då Ritek lyste ut fem stillingar, meldte det seg 550 søkjarar. Det er over hundre søkjarar for kvar plass. Eit slikt tal tyder ikkje berre på at folk treng arbeid; det tyder på at mange vil vera med på noko dei trur på. Når so mange melder seg, er det eit teikn på at verksemda hev eit godt ord på seg, og at kompetansen i regionen er stor.

    No skal talet på tilsette veksa endå meir. Dei fem stillingane er berre byrjingi. Milliardprosjektet skal gjeva rom for fleire hender og fleire hovud, og det kjem til å setja spor i lokalsamfunnet. Slik vekst er ikkje berre eit tal i eit rekneskap; det er lærlingar som får ei framtid, familiar som får ei trygg inntekt, og ein heimstad som får ny tru på eigne krefter.

    Det er lett å gløyma at bak eit stort teknologisk prosjekt stend det alltid menneske. Når Ritek no skal byggja vidare, er det ikkje berre stål og system som skal på plass. Det er eit arbeidslag som skal setjast saman, og interessa viser at laget kann verta sterkt. Ein industri som kann lova slike arbeidsplassar, er eit gode for heile landsdelen.

    For dei 550 som meldte seg, er konkurransen hard. Men sjølve talet er ei gåve til bygdi. Det fortel at noko stort er i emning, og at framtidi ikkje berre vert til i hovudstaden, men og på verkstadgolv rundt i landet. Når ein testar ei vogn og kallar henne den beste i verdi, stend det respekt av det. Når 550 menneske vil arbeida med nett den vogni, stend det framtidstru av det.

    Kjelde: Adresseavisen

Fylg oss: YouTube Telegram
Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Få dei fem viktigaste sakene frå Vestmennene rett i innboksen - éin e-post i veka.

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no