Ein mann som vigde livet sitt til at dei utsette skulde få ein rett, er ikkje lenger millom dei levande. Men det han bygde, stend fast.
Juristen og eksperten på menneskerettar Asbjørn Eide er daud. Han var ein av dei fremste på feltet i Noreg, og arbeidet hans nådde langt ut i verdi. Det er ikkje småtteri å ha vore med og forma den rettslege grunnen som mange no står på når dei krev at eige liv og eige mål skulde verta verna.
Det er lett å tenkja på menneskerettar som noko sjølvsagt, noko som alltid hev vore der. Men dei er resultat av hardt og tolmodig arbeid, ofte av einskilde menneske som ikkje gav seg. Eide høyrde til den generasjonen som etter andre verdskrigen såg trongen for eit internasjonalt vern kring den einskilde. Han var med og bygde bruer millom rettsstaten og dei som lettast vert gløymde: flyktningar, minoritetar og urfolk. Slik vart dei store ordi til konkrete rettar.
Det er eit håp i dette. Når ein slik mann døyr, er ikkje verket slutt; det skifter berre hender. Sonen hans, utanriksminister Espen Barth Eide, fører den same omsuti vidare i norsk utanrikspolitikk. Slik ser ein at verdiar ikkje berre vert arva i bøker og lovtekster, men og i ættled etter ættled. Det er noko trygt i det: at kunnskapen og eldhugen vert bore vidare.
Ein annan ting er at dei institusjonane og dei reglane som vart bygde, ikkje forsvinn med ein person. Dei er no ein fast part av det internasjonale samfunnet. Det er som når ein gong ein murar hev lagt ein stein i grunnen; seinare kann andre byggja vidare, men dei fyrste steinane er dei som ber heile huset.
Difor er det grunn til å minnast Asbjørn Eide med takksemd, ikkje berre med sorg. Det er eit tap for Noreg, men arven etter han er so stor at han vil halda fram med å verka. I ei tid då menneskerettane mange stader er under press, er det godt å vita at det finst eit byggverk som stend.
Kjelde: Bergens Tidende
