Kva fær vaksne folk til å nytta fritidi på å jakta ein fisk dei kanskje aldri fær sjå? Svaret, slik det kjem fram i meldingi um det som no hender i Noreg, er ikkje berre fangst. Det er kunnskap, tolmod og eit nerdnivå som fær sjølvaste fiskeforskaren til å nikka.
For fyrste gong i Noreg vert det no satsa på ein jakt etter gigantfisken på ein måte som samlar dei mest ihuga. Her er ikkje tale um tilfeldige kast frå land; her vert det studert straumtilhøve, botntilhøve, vassføring og åtferd. Det som i eldre tider vart sett på som ein stille fritidsaktivitet, hev vakse til ei tevling der kvar detalj tel.
Det er ikkje tilfeldig at dei som står bak, vert umtalte som fiskarar med yver snittet nerdnivå. Kunnskapen deira spenner frå vitskaplege rapportar til gamle fangstsedler. Dei veit kva vatn som held på dei største individi, kva tid på døgret dei søkjer føda, og kva agn som lokkar best under ulike tilhøve. Slik kunnskap er ikkje noko ein fær i fanget; ho må byggjast stein for stein.
Håpet um rekord er med og gjev jakta ei serskild spenning. Ein rekord er ikkje berre eit tal; han er eit prov på at naturen enno kan yverraska, og at dei som leitar, enno hev noko å læra. Når eit slikt mål vert sett i Noreg for fyrste gong, opnar det døri for ei heil rekkje nye sogor. Kanskje vil den fyrste norske rekorden falla i eit vatn som tidlegare berre var kjent for ålmenn storleik. Kanskje kjem han frå eit miljø der ungdomen sit med vassbriller og loggbøker attmed fiskestongi.
Dette er òg eit døme på korleis fritidsfisket hev endra seg. Før var det gjerne eit roleg andlet for sosialt samvere, ein tur ut i det fri med matpakke og ei stong. No kan det same vatnet samla folk som elles aldri ville ha møttest: datafolk, biologar, historikarar og vanlege entusiastar. Saman skaper dei eit fagmiljø med eit språk som er fullt av detaljar, og med ein respekt for fisken som ikkje alltid var like sjølvsagd.
Ser ein attende i soga, hev storfisken alltid hatt ein eigen plass i norsk tradisjon. Fiskarar fortalde um dei som sleit seg laus, um laksen som vog meir enn ein mannsalder, og um vatn der botnen aldri vart funnen. Det nye er at denne gamle eventyrlysti no fær eit rammeverk med måling, registrering og offentleg interesse. Slik fær det gamle stoffet nytt liv, og slik vert kunnskapen ført vidare til nye ættleder.
Når fyrste gongen i Noreg no er eit faktum, er det grunn til å gleda seg. Det er ikkje kvar dag eit nytt kapittel vert skrive i norsk fritidsfiske, og sjeldan med so mykje kunnskap og glede i botnen. Her er ikkje noko å tapa. Berre ein heil natur å læra, og ein gigant som kanskje sym der ute og ventar.
Kjelde: Bergens Tidende