Tag: Fellesskap

Gode hjelparar fekk rullestolbrukar Annett til Trolltunga.

Kva skal til for at ein rullestol kjem heilt inn til det mest ikoniske punktet i norsk turistnæring? Ein fær svaret i Hardanger, der ein heil flokk frivillige nyleg lyfta, bar og stødde Annett trygt ut på sjølve Trolltunga. Ho, som sit i rullestol, tok imot hjelpi og kunne etterpå segja at ho kjende seg “som ei keisarinne”.

Dugnadsåndi er ikkje noko nytt i dette landet. Frå gamal tid hev folk i bygd og by gått saman for å reisa låvar, greva vegar og berga avlingar. I vår tid hev den same krafti funne nye former, og det er nett slike stunder som gjer at ein misser pusten – ikkje berre av utsikti, men av gledi yver alt folk kann få til når dei slær seg i hop.

Trolltunga ligg der ute på Hardangervidda, ein stein som heng ut yver Ringedalsvatnet med eit fall på fleire hundrad meter. For dei fleste er turen dit ein krevjande dagarsmarsj. At ein rullestolbrukar i det heile skal nå fram, verkar som ein umogeleg tanke. Men nett her viste samhaldet seg sterkare enn tyngdekrafti. Ein gjeng med frivillige tok på seg det tunge taket, og saman la dei til rette for ei ferd som vil verta hugsa lenge.

Slike soger er meir enn eit augneblinks stordom. Dei minner um at Noreg er bygt på hjelpsemd, og at det kollektive kraftstaket sit djupt i den nasjonale folkesjeli. Det gjev von til ei verd der ikkje alle hindringar er bygde av stein, men av haldningar. Når ei rullestol kan trilla der fotturistar hev gått, då er det ikkje berre naturen som triumferer – det er menneskja.

Annett sjølv sat att med eit minne for livet, og ordi hennar – “som ei keisarinne” – klingar som ei påminning um at det største eventyret ofte ligg i dei små, menneskelege møta. Det er ikkje berre steinen og utsikti som gjer Trolltunga verd ei vitjing. Det er og alt det ein fær augo upp fyre når ein ser kor langt fellesskap kann bera ein.

Kjelde: NRK

July 29, 2026
Her kjem dei sumartilsette attende år etter år.

Dei same andleti ved kaffikjelten, dei same namni på vaktlistone – år etter år. Det er ikkje ein sjølvfylgje at unge folk skal ynskja seg attende til same arbeidsplassen sumar etter sumar, men nett dette hender i mange av landsens små og millomstore verksemder. Dei sumartilsette hev funne noko der som er meir varig enn ein lønssjekk: ekte trivsel, den djupe kveikja som gjer at ein veks og kveikjest i lag med gjengen.

Slik trivsel er ikkje noko som kjem av seg sjølv. Ho må såast, vatnast og vernast, som ein hage. Arbeidsgjevarar som fær dei same sumartilsette attende år etter år, hev ofte skapt ei kultur der kvar einskild vert sedd og verdsett – ikkje berre som arbeidskraft, men som menneske. Dei lærer deg faget frå grunnen av, gjev deg ansvar og stolar på at du veks inn i rolli di. Slik vert sumarjobben meir enn eit tidsrom på curriculum vitae; han vert ein stad der du høyrer heime, um so berre for nokre vikor.

Det er freistande å draga historiske liner her. I gamal tid reiste folk til seters kvar sumar, ofte dei same familiorne til dei same stølshus, og arbeidet fylgde ein rytme som var like gamal som dalen sjølv. Dei kom att for di dei kjende landskapet, visste kvar bekkefari gav best vatn og kvar lyngen var mjukast å kvila på. Noko av den same tryggleiken finst når ein ungdom kjem attende til fabrikken, hotellet eller landhandelen der dei arbeidde i fjor. Dei møter ikkje eit framandt system, men eit levande minne av sitt eige arbeid – og vert tekne imot som ein del av eit lag.

Ordet «trivsel» hev ein djupare klang i målet vårt enn berre «nøgd». Det stammar frå norrønt «þrífast», som tyder å gripa, veksa og verta sterk. Den som trivst på arbeidsplassen, er ikkje passiv; han er i rørsle, lærer nye ting, knyter band og ser at det han gjer hev meining. Når sumartilsette finn ein slik stad, vert dei ikkje berre verande i ei tidsavgrensa stilling – dei kjem att og hentar meir av den same voksteren.

I ei tid der mange skifter jobb ofte og sumarjobbar kann verta anonyme innleiggjengar i ein stor maskineri, er det noko stille og stort ved dei verksemdene som fær dei same andleti attende år for år. Dei byggjer kontinuitet, ikkje berre i eige arbeidslag, men i heile bygdi. Ein ungdom frå Voss som i fjerde sumar tek til ved det same verkstaden, ber med seg ei røynsla som smittar over på nye læregutar og gjer miljøet rundare. Slik vert trivselskulturen sjølvforsterkande, eit lite hjul som held det store hjulet gangande.

Det er lett å lata seg blenda av store tal og snøgge suksesshistorior, men her tala me um ein roleg triumf. Arbeidsplassane som fær sumarfolket attende, held fast ved noko menneskeleg i ei verd som er svært skiftande. Dei syner at nøkkelen til trivsel ikkje er ein millimetertjukk personalhandbok, men eit levande fellesskap der ein framleis kann risikera at forgangne sumarar sit att i veggjerne og ynskjer velkomen.

Kjelde: Adresseavisen

July 28, 2026
– Det er ikkje ein centimeter kjei å sjå her

Det er ikkje ein centimeter keisamt å sjå her. Denne freistande lovnaden kjem frå musikaren Rasmus Rohde sjølv, og han gjeld eit nyskrive musikkteater der amatørar og profesjonelle møtest på scena. Når slike skilje vert viska ut, oppstår det ofte noko meir enn underhaldning – det vert eit levande samfunnsprosjekt.

Blandinga av amatørar og proffe er ikkje ny i norsk teaterhistorie. Frå dei eldste mysteriespeli i mellomalderkyrkjone til moderne lokale spel hev leikmannen og fagmannen stade side um side. Det er i dette møtet at gnisten ofte vert tendra. Amatørane fører med seg eit friskt alvor og ei uforfalska glede, medan dei profesjonelle gjev tryggleik og kunstnarleg djupn. Publikum, som i dette tilfellet er familiar, merkar at her vert alle tekne på alvor – anten dei står på scena eller sit i salen.

Rohde er kjend for si evne til å veva saman ulike musikalske trådar. Når han no skaper eit musikkteater for born og vaksne saman med ei slik blanda gruppe, styrkjer han ein kultur der det ikkje er trong for å setja nokon utanfor. Det er eit svar på den ofte oppstykka underhaldningsverdi, der alt skal vera perfekt og glatta til. Her fær det levande og ekte rom, og ein minnest um at kulturen ikkje berre er noko ein kjøper, men noko ein skaper i fellesskap. I ei tid der skjermane dominerer, er det forfriskande å sjå born og vaksne saman på scena, i song og spel.

Samstundes talar eit slikt tiltak rett inn i lokalsamfunnet. Det samlar folk på tvers av alder og bakgrunn, og det gjev ei kjensla av at kvar og ein kann bidra. For borni i salen vert det ikkje berre ei framsyning; det vert ei leksjon i at deira eigne røyster og idear tel. Når dei ser ein nabo eller ein lærar på scena, veks trui på at også dei kann vera medskapande. Det er ei påminning um at det beste i kulturen ofte veks fram nett der amatørens mot møter profesjonell kunnskap, utan centimeterkeisame avstandar.

Historisk sett hev slike prosjekt ein djupt rotfeste i Noreg. Dei viktugaste nasjonale festspeli, som Spelet på Stiklestad, byggjer nett på samarbeidet millom amatørar og profesjonelle. Det er ei arv som Rohde no fører vidare med sitt eige musikalske mål. Han viser at det ikkje trengst eit stort apparat for å skapa noko stort – det trengst berre eldhugar og vilje til å stå saman og segja: Her er me, og her vert det liv.

Dette musikkteateret er soleis meir enn ein kveld i teateret. Det er ein invitasjon til å sjå at det å skapa noko vakkert ikkje er avgrensa til dei med lang utdanning eller stor sceneerfaring. Sjølve blandinga av røyster – både dei øvde og dei uøvde – speglar livet sjølv, der me alle er amatørar på eitt eller anna felt. Når Rohde lovar at ikkje ein centimeter er keisam, er det ikkje berre ein fyndig replikk. Det er ei grunngjeve tru på at når folk fær koma saman og gjeva av seg sjølve, vert resultatet noko som rører langt inn i hjarta – og det sit att lenge etter at teppet hev falle.

Kjelde: Adresseavisen

July 27, 2026

Fylg oss: YouTube Telegram

Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no