I 2035 kann Noreg stå utan nok straum til vanlege hus, skular og industri, dersom dei mest moderate framskrivingane i Statnett gjer seg gjeldande. Dette er alvorleg kost, men det er òg eit varsel som kann gjera tiåret fram mot 2035 til ei brytingstid for norsk energi.
Noreg hev vore her før. Då vasskrafti vart bygd ut for vel hundre år sidan, var det mange som tvilte på at eit så tynt folkesett land kunde reisa dei store kraftverki i fjellet. Likevel vart elvene lagde i røyr, og straumen nådde både bygder og fabrikkar. Den gongen var det ikkje berre ingeniørane som drog lasset; lokale kommunar og små kraftselskap tok ansvar for eigne fallrettar og bygde ut steg for steg. Denne lokale eigarskapen hev sidan vore ein av dei sterkaste sidene ved norsk kraftforsyning.
Det same samarbeidet trengst no. Eit varsla underskot er ikkje ein dom, men eit grunnlag for å planleggja. Når ein ser at etterspurnaden veks raskare enn produksjonen, kann kommunar, fylkeskommunar og private aktørar setja i gang utbygging av vind, sol og opprusta vasskraft. Havvind utanfor kysten kann draga nytte av den maritime kunnskapen som allereie finst i skipsverft og leverandørindustri. Samstundes kann betre nett og smartare styring gjera at straumen vert nytta der han trengst, når han trengst.
Det er òg eit kvardagsleg poeng: Norsk industri hev mykje å vinna på å elektrifisera prosessar som i dag nyttar olje og gass. Ei kraftutbygging som er godt planlagd, gjev ikkje berre lys i husi; ho skapar arbeidsplassar i anleggsfasen og varige inntekter til vertskommunane. Slik kann eit trugsmål um underskot snuast til ei mogelegheit for ny aktivitet og nye fagmiljø i distrikti.
Det viktigaste med denne analysen er at han kjem no, ti år før underskotet kann verta alvorleg. Då er det tid til å gjera vedtak, byggja leidningar og læra av tidlegare feil. Noreg hev naturgjevne føresetnader som få andre land: høge fjell, store nedbørsmengder, lang kyst og ein kraftkrevjande industri som alt veit kva påliteleg straum er verd. Når desse tilhøvi vert møtte med vilje og langsiktig arbeid, er det fullt mogeleg at 2035 ikkje vert året for svikt, men året då norsk kraftforsyning tok eit nytt steg frametter.
Kjelde: Bergens Tidende