Åttisju av hundre mopedbilar i Noreg går framleis på bensin eller diesel. Det er ikkje eit mistak i statistikken, men eit tydeleg val frå dei yngste sjåførane. Det valet fortel meir um fridom enn um trass.
Mopedbilen er for mange sekstenåringar det fyrste høvet til å røra seg fritt i sitt eige landskap. Når åttisju prosent vel bensin eller diesel, er det ei påminning um at fridom ikkje berre er eit ord; det er å vita at motoren startar ein kald morgon, at tanken vert fylt på få minutt, og at vegen heim ikkje er avhengig av ei ladestolpe som kanskje ikkje finst i bygdi.
Dette er ikkje noko nytt. Den vesle bensinmotoren hev bore unge folk langs fjord og fjell i mannsaldrar, frå mopeden kom i etterkrigstidi til mopedbilen tok over som ungdomskøyretøy. Ordet «mopedbil» bind saman den gamle mopedfridomen med vernet bilen gjev mot vêr og vind. Det er ein arv som ikkje vert kasta på båten i utrengsmål.
For bygdeungdomen er mopedbilen ofte det som gjer kvardagen heil. Ein kann koma seg til skulen, til arbeid, til trening og til vener utan å be foreldra køyra. Då vert valet av drivstoff eit spursmål um tillit, ikkje um ideologi. Ein bensintank som ein kjenner, er eit fast punkt i ein travel ungdomskvardag.
Det er heller ikkje eit stengsle for framtidi. Når unge sjåførar vel bensin og diesel, peikar dei på kva dei elektriske alternativi må læra: betre rekkjevidde i kulde, snøggare lading og eit nett av ladepunkt som òg når dei små vegane. Slik vert dei åttisju prosentane ei nyttig melding til ingeniørar og politikarar, ikkje eit nei til utvikling.
Det finst ein stolt tradisjon i å halda fast ved det som verkar, medan ein byggjer det nye. Mopedbilane på bensin og diesel er eit døme på at unge menneske tek ansvar for sin eigen mobilitet. Dei bed ikkje um noko dei ikkje treng; dei vel det som gjev deim veg. Det er ein tanke verd å ta med seg, same kva drivstoff ein sjølv føretrekkjer.
Kjelde: NRK