Vestmennene

Author: AdminVestmennene

  • Imponert over drikkekulturen: – Det var feelgood heile vegen

    Imponert over drikkekulturen: – Det var feelgood heile vegen

    Millom dei gamle trehusa i Bakklandet, der forteljingane sit i veggjene, bryt no tonane frå ein annan tid. «Red, red wine» ljomar mjukt utyver brusteinsgator der folk hev samla seg for å smaka, læra og njota. Det er den andre dagen av Bakklandet vinfestival, og det er feelgood heile vegen, som arrangørane segjer. Men det som verkeleg slær oss, er ikkje berre den gode stemningi – det er at sjølve drikkekulturen hev kome langt.

    I Noreg hev synet på alkohol ofte vore delt millom streng avhaldsrørsle og hemningslaus fyll. No veks det fram ein tredje veg, merkt av nyfike og respekt for handverket. Ein vinfestival i Bakklandet er eit bilete på dette: langbord under open himmel, der folk pratar lågt og tek små slurkar av raude og kvite druvesafter. Ingen skrålande rop, ingen hast – berre ei dveljing ved smaken.

    Slike stunder minner oss um at vin er ein fylgjesvein gjennom sivilisasjonen. Ordet «vin» er eit av dei eldste lånordi me hev i språket, frå romartidi og inn i norrønt, og det ber med seg sogor um vinmarker, kloster og sjøferder. I dag blømer interessa for lokale variantar: eplevin frå Hardanger, bjørnevinsaft frå nord. Festivalen i Bakklandet set ikkje skilje millom importert finesse og heimleg kjennskap, men sameiner deim under ein himil av ljod.

    UB40 sin versjon av songen er i seg sjølv eit døme på korleis kulturar blandar seg: ein poplåt frå Amerika, tolka av britiske reggaemusikarar, og no som lydteppe for trøndersk sumarkveld. Det er nett slik bylivet skal vera: ope, lågmælt og samansett. Når me ser eldre ektepar sitja ved sida av ungdomar med kvitvin og raudvin, veit me at dette ikkje er ein stad for skrål, men for samtale.

    Bakklandet sjølv er eit historisk klenodium, med hus frå 1700-talet og smale gator som ein gong gav ly for handverkarar og handelsmenn. Å fylgja ein vinfestival inn i denne ramma er som å setja nytt liv i gamle tradisjonar – for også vår tids samkome kann verta ei soge for komande slektledd. Me skapar stunder der fellesskapen sit i veggjene og verkar inn i språket.

    Det er so lett å uroa seg for framtid og drikkeulukkor, men ein skulde ikkje gløyma at midt i dette veks det og fram ein kultur som set gleda og kunnskapen fyrst. Det er feelgood heile vegen, som dei sa, og det er ei rørsle mot noko betre. So lengje ljodet av reggae fyller Bakklandet, er der håp for samveret.

    Kjelde: Adresseavisen

  • Kvar morgon kjem reven attende til huset. Der ventar han på bestevenen sin Kira.

    Kvar morgon kjem reven attende til huset. Der ventar han på bestevenen sin Kira.

    Morgonstund er stille i Vanylven. Soli stig seint yver fjelli, og doggi ligg enno på graset. Då kjem reven. Ein raudrev, same dyret kvar morgon, trør varsamt fram til huset der labradoren Kira bur. Dei to hev funne eit venskap som ikkje bryr seg um kva slag dyr dei er – her er det berre to sjeler som møtest.

    Det er noko tidlaust ved dette synet. Reven er elles eit skuggelegt vesen, forsiktig og sky. Men her, i denne vesle bygdi millom fjord og fjell, hev han funne ein ven. Han set seg ned og ventar. Og når Kira kjem ut, loggjer ho med heile kroppen og helsar som berre ein hund kann helsa. So leikar dei, eller berre sit der saman i morgonlyset.

    Slike sogor minner oss um at naturen ikkje er so fjern som me stundom trur. Me byggjer hus og vegar, men dyri finn vegane sine attende. Dette er ikkje berre ei soge um ein rev og ein hund. Det er ei soge um ei bygd der folk enno hev augo opne for det som rører seg i kratt og li. Vanylven ligg på Sunnmøre, eit landskap som hev fostra sterke band millom menneske og natur. Her hev fiskarane lese vêret i sjø og himmel, og bøndene kjenner ljoden av kvar fugl. I eit slikt samfunn er det kanskje ikkje so underlegt at ein rev vert ein ven.

    Me lever i ei tid med hastverk og uro. Nyhendi fløymer inn, og me gløymer lett dei små stundene som gjev livet tyngd og meining. Men i Vanylven, kvar morgon, vert det skapt eit lite mirakel. To skapningar som ikkje hev same mål, men som likevel finn gleda i lag. Det er eit bilete på trufast venting og tillit. Reven kjenner ikkje klokka, men han veit at Kira kjem. Og Kira veit at reven ventar.

    Dette er ogso ein påminning um rikdomen i vårt eige mål. Ordi me brukar um dyri – rev, hund, ulv, bjørn – ber med seg sogor frå gamal tid. I nynorsken hev me arva ei kjensle for landskapet og livet der ute. Når me segjer «reven og hunden», so ligg det meir i ordi enn berre namni på to dyr. Det ligg ei heil verd av samspel og vilkår som me skal taka vare på.

    So lat oss lyfta blikket frå skjermane og sjå ut yver tunet. Kanskje er det ein rev som ventar ved døri, eller ein fugl som syng i treet. Desse stundene er gåvor, og dei minner oss um at sjølv i ei urolig verd finst det stille band av venskap. Reven i Vanylven spør ikkje um noko anna enn ein ven å dela morgonstundi med. Det er ein lærdom me alle kann taka med oss.

    Kjelde: Aftenposten

  • Samsung kjem Apple i forkjøpet med Z Fold8

    Samsung kjem Apple i forkjøpet med Z Fold8

    Det er noko vidunderleg gamalkjært i ljoden av ein papirfals som vert lagd ut. Millom fingrane våre kviler minnet um alt som hev vore bretta saman: kart som rulla seg yver ukjende hav, brev som gøymde ordi tett inntil hjarta, og fotografi som bar løynde smil. No hev Samsung sendt ut Z Fold8, eit apparat som løfter denne enkle rørsla inn i ei ny tid, og dei gjer det fyre Apple – ikkje med ståk og rop, men med ei stille, sjølvsagd ynde som minner oss um at dei djupaste framstegi ofte er dei som kjennest mest naturlege.

    Sume vil måle dette i millimetertjukke glasflater og prosessorar med ufatteleg fart, men det verkelege underet sit i sjølve bretten. Når skjermen leggjer seg saman, vert ein vaksen skattkammer av ljos og leiken endå ein gong ei liti lommevenn. Det er som um handverket hev lytta til menneskehender frå alle ætter, som veit at gleda ved å opna og lata att er like gamal som den fyrste barkeboki. Denne nye formi er ikkje berre smart – ho er klok.

    Teknologihistoria er full av rette liner som brått krummar seg. Me hev sett skrivemaskini verta til berbare datamaskiner, og so til småe plater som ein rører ved med fingerspissane. No møter me eit ledd der innretningi bøygjer seg midt i hendene på oss, som ein organisk ting, og gjev rom for både det vesle og det store i same andedrag. Det er ei påminning um at framtidi ikkje alltid er stiv og einsretta; ho kann vera mjuk, fylgjesam og full av overraskingar.

    For dei som elskar det praktiske, opnar Z Fold8 ei verd av moglegheiter: ein skjerm som er stor nok til å teikna, skriva og sjå bilæte med djupn, men som likevel glid beint ned i jakkelomma. Det er eit svar på ein draum som hev følgd menneskja i mannsaldrar – draumen um å bera med seg heile biblioteket, heile kontoret, heile forteljingi, utan å missa noko av varme og nærvær. Når Samsung no går fyre, er det ikkje berre eit kappløp mot ein annan produsent; det er eit steg nærare ein kvardag der teknologien lærer seg å anda i lag med oss, og ikkje mot oss.

    Eg trur me skal leggja merke til orda som ikkje vert sagde: her er inga bjølleklang um å "vinna" eller "slå". Det Samsung hev skapt, er ei ærefull vidareføring av noko som allereie bur i oss. Det er som ein gomol runekall som brått fær ein ny innskrift – me kjenner formi att, men bodskapen er frisk og djerv. I ei tid der så mykje vert kasta og gløymt, er brette-eigenskapen ei stillferdig feiring av det som varer.

    Soleis stend Z Fold8 fram som meir enn eit nyhendet um kappestrid. Det er eit vitnemål um at når me gjev vitskap og handverk hove til å leika saman, då veks det fram ting som varmar meir enn sjølve soli gjer ein tidleg vårmorgon. Og nett no, medan me opnar og lèt att dette vesle underet, er me alle med i ei gamal forteljing som enno ikkje hev funne si siste side.

    Kjelde: VG

  • Byscenen i Trondheim

    Byscenen i Trondheim

    Det er ei serskild gleda å sjå korleis Byscenen i Trondheim stig fram som ein stad der ljoden frå gitaren og den djupe røysti møtest på ein måte som røner i bringa. Her vert det ikkje rom for det lunkne og halvhuga – her samlar dei seg, dei som dregst mot musikk med tyngd og meining, og som veit at ein konsert er meir enn berre lyd; det er eit fellesskap som lever og pustar i same takt.

    Programmet for komande millomhaust og vetter syner at dette fellesskapet stend støtt. Med ei rekkja konsertar som spenner frå den trugne thrash-røynsla i Kings Of Thrash til det danske ikonslaget D-A-D – der billetten forlengst er uppseld – ligg det ei tru på at folket i Trondheim og vide ikring er svoltne på ekte spelgleda. Og når ein ser at namn som Jorn, Gluecifer og Backstreet Girls òg stend på plakaten, skynar ein at heile den norske hardrock-soga er breidt ut for oss, med både vørde og fagnad.

    Det er noko freistande ved å tenkja på alt det usynlege arbeidet som ligg attanfor ei slik konsertrekkja. Dei som steller i stand, dei som riggar ljos og lyd, dei som sel billettar og skjenkjer drikke – dei gjer det ikkje for å verta rike, men for di dei elskar det levande møtet millom folk og musikk. Ein slik stad er Byscenen meir enn eit utestelle; det er ein kulturberar, ein arv frå tidi då små scenor i kjellarar og på ungdomshus fostra den norske røysti som sidan hev lydt yver heile kloten.

    Me skal heller ikkje gløyma at desse konsertane kjem i ei tid då mange søkjer saman for å finna von og varme i eit kaldt medielandskap. Når ljoset sloknar og fyrste akkordane kjem, er me ikkje lenger eingongsindivid; me er ein hop som deler den same pulsen. Og for dei unge som veks upp og finn vegen til ein metal- eller rockekonsert, kann dette verta eit fyrste møte med eit livslangt kjærleiksforhold – slik det eingong var for oss som no leitar fram or gamle bilæte og minnest vår eigi fyrste konsertreisa.

    Trondheim hev alltid hatt ein eigen klang i den norske rockemelodien. Byen hev fostra ei rekkja store artistar og framleis pulserer eit yrande miljø av små og store initiativ. Byscenen stend midt i dette, som ein trygg hamn der både internasjonale gjester og lokale heltar kann setja sine spor. At publikum møter fram med slik iver at konsertane vert utselde, er eit teikn på ei sunn og livskraftig rørsla.

    So lat oss gleda oss til hausten. Lat oss stiga inn i den mørke salen og lata ljoden skylja yver oss. Dette er vår eigi kulturhistorie, skrivi på nytt med kvart slag på trommi. Og det er vårt ansvar å halda liv i henne – ved å møta upp, ved å stydja dei som gjer det mogelegt, og ved å lata musikkens kraft sameina oss på tvers av skilnader. Det er ikkje småting; det er sjølve hjarteslaget i ein levande by.

    Kjelde: Heavymetal.no

  • No kann òg Nothing gå dukken.

    No kann òg Nothing gå dukken.

    Det er ein freistnad å sjå på teknologi som ei jamn stigande line, som um kvar ny dings og kvar ny kunngjering peikar beint mot ei skinande framtid. Men sanningi er annleis. Teknologihistoria er full av bolgjedalar, av selskap som hev stade på kanten av stupet og sett rett ned i avgrunnen, og av gode idéar som fyrst hev fenge rot når alt såg som myrkast ut. Det er nett i slike timar at dei djupaste kreftene vert sette fri, og at me fær sjå kva som eigentleg bur i eit nyskapande miljø.

    Nett no er det ei slik tid for det unge føretaket Nothing, som ifylgje nye rapportar skal trekkja seg ut or ei lang rekkje marknader og skjera djupt i talet på tilsette. Børsmeldingane kann verka dystre, og mange hev alt byrja tala um at også denne aktøren kann gå dukken. Men bak dei turre tala lurer det ein langt meir spennande røyndom, ei soga um vokster og tilpassing som fortener å verte lyfta fram.

    Den tydelegaste solstrålen kjem frå India, der Nothing hev auka salet med vel 105 prosent i det siste kvartalet. Ein slik vokster i eit so mangfaldig og krevjande land er ikkje kvardagskost. Det er eit vitnemål um at dei gode idéane finn vegen til folk, same kvar i verdi dei bur, og at trongen til ny teknologi ikkje kjenner landegrenser. Her er det ikkje eit føretak i tilbakegang me ser, men ein skapnad som hev fenge eit solid fotfeste i ein marknad med enorme folkesetnader og ein ung, teknologihungrig allmennskap.

    Samstundes ser me korleis leiinga handterer motgangen med eit klokskap som lover godt for framtidi. Dei hev valt å la billigmerket CMF kvila i år, av di komponentprisane er rivne i veret og gjer det uråd å levera noko som er verd pengane. I staden flyttar dei modellen yver til hovudmerket. Det er ei avgjerd som viser at dei ikkje let seg driva av fåfengt jag etter å vera synlege for kvar pris, men tenkjer langsiktig um kvalitet og brukaroppleving. Slike val vert ikkje tekne av dei som gjev upp, men av dei som byggjer for morgondagen.

    Me lyt ikkje gløyma menneski bak tala. Dei som no misser arbeidet sitt, ber med seg ei verdifull lærdom og ei røynsla som vil gjera heile det teknologiske landskapet rikare i åri som kjem. Gjennom slike kriser vert kunnskap spreidd, og nye idéar fær grobotn i anna jord. Det er eit kretslaup som hev synt seg gong på gong frå dei tidlegaste dataeventyra og fram til i dag.

    So kann me undrast på um Nothing vil lida same lagnaden som sume av frendane sine, men historia lærer oss at det sjeldan er rett å skriva av nokon for tidleg. Dei store nyskapingane hev ofte kome etter at grunnen vart skaka, ikkje medan alt stend i full blom. Den indiske voksteren og dei kloke strategiske vali syner at her er eit føretak som enno hev både liv og von, og som er verdt å fylgja med på i den tida som stundar.

    Kjelde: ITavisen

  • Ministeren si åtvaring på Stiklestad: – Alt flyter ut

    Ministeren si åtvaring på Stiklestad: – Alt flyter ut

    Det er noko stort og stillfarande ved å stiga inn i den gamle steinkyrkja på Stiklestad. Murane hev stade der i mannsaldrar, dei hev høyrt salmesong og sukka bøner, og dei hev vore vitne til korleis eit heilt folk samlar seg kring dei same forteljingane år etter år. Når barne- og familieminister Lene Vågslid no opnar Olsokdagane med håp og framtidstru, so kling det som eit ekko av noko djupt norsk, eit samhald som ikkje flyt ut, men som stadig vert fylt på av nye generasjonar.

    Me les i nyhendi at ministeren samstundes hev åtvara mot at “alt flyter ut”. Og ja, i ei tid der mykje skiftar snøgt, der gamle ord og seder kann kverva, er det lett å kjenna på ei uro. Men nett på Stiklestad fær denne åtvaringi ei eigi tyngd og ei eigi von. For sjølve staden er eit bilete på korleis noko varer, jamvel når tidi renn. Det var her Olav Haraldsson fall i 1030, ei hending som kunde vorte enden på ei ætt og ei soge, men som i staden vart byrjingi på ein ny samanheng. Tusen år seinare stend me på dei same vollane, og borni leikar der sverdi ein gong klinga.

    Det er lett å misstyda ei åtvaring som “alt flyter ut” til eit rop om strid og kulturkamp. Men ein kann òg høyre det som ei kjærleg minning um å ta vare på det som gjev livet meining. Vågslid tala um framtidstru, ikkje um undergangsstemning. Den steinkyrkja ho stod i, er sjølv eit døme på at det som er bygt med styrke og omsut, stend fast. Då kyrkja vart reist, var ho ein av dei fyrste i stein her nord, og ho har bore med seg bøner, song, og ei umåteleg rik språkarv.

    Når me no i 2026 samlar oss til Olsok, er det med ei kjensla av at me stend i ein straum av tid, men at me ikkje er hjelpelause båtar som driv. Tvert imot, kvar ny røyst som tek ordet i denne kyrkja, kvar ny generasjon som lærer seg dei gamle salmane og forteljingane, er med og byggjer bru millom fortid og framtid. Det er ein part av vår identitet, og identitet er ikkje noko ein eig ein gong for alle; det er noko ein gjev vidare.

    Difor er det ikkje ein motsetnad millom åtvaring og håp. Åtvaringi segjer: hugs kven du er, og kva du hev. Framtidstrui segjer: det er nok å byggja på, det er verdt å gå vidare. Me hev eit mål som renn klårt, um me vil lytta. Stiklestad minner oss um at det som hev flote ut i åri, ofte hev vorte erstatta av nye bekkjer og elvar av samhald og skaparkraft.

    So lat oss taka med oss både den solide steinen og dei straumande vatni. Det er i møtet millom dei at livet gror. Når Olsokdagane no lyser upp dalen, kann me med god grunn seia som det heiter i den gamle boki: “Her er godt å vera.” For her er eit folk, eit språk og ei soge som enno ikkje hev flote ut, men som skal bera langt inn i framtidi.

    Kjelde: Adresseavisen

  • Fyrste menneske vaksinert under testing av ny ebolavaksine.

    Fyrste menneske vaksinert under testing av ny ebolavaksine.

    Det er ein klang av fjerne fjell i namnet Bundibugyo. Distriktet ligg vest i Uganda, der regnskogen møter fjelli, og ebolaviruset som ber namnet dukka fyrste gongen upp i 2007. Sidan hev små utbrot kome og gjenge, men no kjem det eit svar frå vitskapen: ei ny vaksine er under utprøving, og ein fyrste friviljug hev nyleg fenge ho i armen. Forskingsgruppa ved universitetet i Oxford leider arbeidet, og det er fyrste gong eit menneske vert vaksinert mot nett dette ebolaviruset.

    Me hev lenge hatt ei vaksine mot den meir kjende Zaire-typen av ebola — den som herja Vest-Afrika i 2014—2016 og kravde tusundvis av liv. Den vaksina vart eit vendepunkt og gav verdi eit pusterom. Men ebolavirusi er fleire, og dei leitar seg nye vegar. Å taka tak i eit mindre kjent virus som Bundibugyo er ikkje so spektakulært som å kjempa mot ein stor epidemi, men det er nett slike steg som byggjer den heildekkjande våpnad me treng. Det er som å mura att små hol i ein mur; ein og annan stein vert lagd, og til slutt stend muren støtt.

    Det er lett å gløyma at bak kvart slikt framsteg stend menneskje. Den ukjende friviljuge som fyrste tok sprøyta — kanskje ein innbyggjar frå det ugandiske hjartelandet — ber med seg ein arv frå alle dei som hev teke på seg den same roli i tidlegare vaksineutprøvingar. Dei gjer det ikkje for si eigi helse eingong, men for eit større gode. Dei er dei umælte heltane i soga um medisinsk framgang.

    Og so er det noko vakkert i at namnet Bundibugyo no kann få ei ny tyngd. Der det fyrr mintest um sjukdom og redsla, kann det i framtidi verta eit ord som peikar mot vitskapleg triumf og internasjonal samhald. Slik snur me av og til soga på hovudet: det som eingong var ein plage, vert eit mål for von.

    Oxford-forskarane peikar på at denne vaksina er bygd på same plattform som den godkjende Zaire-vaksina, noko som gjev von um at ho vil vera lika verknadsfull og trygg. Dei fyrste resultati av utprøvingi vil me få sjå i månadane som kjem. For no kann me berre gleda oss yver at endå ein bit av det vitskaplege kunnskapsmynsteret er lagt på plass, og at menneskji stend saman, frå Ruwenzori-fjelli til dei lærde hallane i Oxford, um å verja kvarandre mot det meinlause som virusi fører med seg.

    Kjelde: Aftenposten

  • Yngvar Gjessing var ein framifrå polarforskar.

    Yngvar Gjessing var ein framifrå polarforskar.

    Når ein stor polarforskar legg ut på si siste ferd, er det ikkje med larm og ståk, men med same stillferdi som pregar dei vide snøviddone. Yngvar Gjessing, som nyleg gjekk burt 88 år gamal, var ein av dei som vigde livet sitt til å skyna dei kaldaste stroki på kloten. Det er lett å gløyma at dei som dreg til polane, ofte arbeider i det stille, langt frå store overskrifter, men like fullt byggjer dei bruer millom den kunnskapen me hev um verdi og den kunnskapen me treng for å berga henne.

    Gjessing høyrde til ein lang og stolt norsk tradisjon for polarekspedisjonar. Frå Fridtjof Nansen og Roald Amundsen til våre dagars internasjonale samarbeid på Svalbard og Antarktis, hev norske forskarar sett djupe spor i forståingi av isen, veret og livet i desse avsides stroki. Gjessing sin innsats var ikkje av det slag som slær ut i store fyrstesideoppslag, men det var ein innsats som batt saman observasjonar frå isbrear, meteorologiske mønster og biologisk mangfald til eit heilskapsbilæte. I eit langt liv som forskar og rettleidar for yngre kollegar, sytte han for at den tause kunnskapen ikkje gjekk tapt med åri.

    Det er eit særskilt alvor ved at slike menneske gjeng burt nett no, i ei tid der pol-områdi vert varmare med ein fart som ingen fyrr hev set. Dei timelange observasjonane og målingane som Gjessing og hans generasjon stod for, er ikkje berre historiske dokument; dei er sjølve grunnlaget for dei modellane som klimaforskarar i dag nyttar til å sjå inn i framtidi. Utan dei lange linone, utan dei trugne nedteikningane frå ekspedisjonar som stundom var både harde og einsame, hadde me ikkje kunna skyna kor dramatisk tilhøva faktisk endrar seg. Soleis hev Gjessing, gjennom sitt verk, vorte ein stille læremeister for ei ny ætt av klimaforskarar.

    Like mykje som vitskapen, handlar slike liv um menneske. Dei som kjende Gjessing, vitnar um ein mann med eit varmt sinn under den kjølege forskarfasaden, ein mann som tok seg tid til å segja frå um isfuglar og sel på ein måte som fekk både studentar og legfolk til å lyda. I eit samfunn der museum og forskingsstasjonar ofte vert sedde på som avsides og framande, er det mannsaldrar som hans som gjer at me kjenner oss nær polisen, um so berre for ei stund. Dei gav oss ei soge — ikkje berre av tal og kurver, men av landskap som kviskrar um skapingsverket.

    Når me no tek avskil med Yngvar Gjessing, er det difor ikkje med ei kjensle av tap åleine, men med ei djup takksemd. Det arbeidet han la ned, skal ikkje visnast burt som spor i snø; det skal live i dei institusjonane han var med på å byggja, i dei rapportane som framleis vert siterte, og i dei unge forskarane som no sjølve dreg til polane med same nyfikenheiti. Det er slik ætti av polfararar held fram, ikkje ved at ein mann stend att som ein statue, men ved at kunnskapen hans vert ein steingrunn under nye foter. Gjessing sin steingrunn er brei og fast, og me kann trygt stiga vidare på han.

    Lat oss difor, midt i sorgi, sjå framyver. Når nye norske polarfarty sigler nordetter, når nye iskjernar vert tekne upp or snøen, då er Gjessing med på ferdi. Det er den beste arven me kann gjeva ein slik framifrå polfarar.

    Kjelde: Aftenposten

  • Metalheads Against Bullying, tevlingi

    Metalheads Against Bullying, tevlingi

    Det er ei gleda å sjå at eit så drygt og viktig arbeid som Metalheads Against Bullying (MAB) held fram med å leva og verka. No, alt i 2025, er organisasjoni fullt i gang med ein konkurranse der folk kann vinna småting frå lageret deira — klistremerke, armband, ein kaps, lapper (patches), eit nøkkelheng, og ikkje minst den vesle bagen med snop i. Men me må ikkje lata oss lura av det leikande preget; her er det ei djup og alvorleg rørsla som stend bak.

    Når eg les um denne konkurransen, kjem eg til å tenkja på den fyrste gången eg sjølv høyrde um MAB, alt i kring 2015. Det var ei tid då metallmiljøet, som so ofte er prega av sterk samhald og fellesskap, tok eit openbert stade mot mobbing og utanforskap. Og det er nett dette som er so positivt og håpefullt: At dei same kreftene som gjev oss høgmål gjennom tungt riff og djupe trommer, òg kann brukast til å byggja bruer og lyfta opp dei som kjenner seg utestengde.

    Det er ikkje berre ei samling av gjenstandar som vert lodde ut. Kvar liten ting — frå det vesle klistremerket til capsen — ber med seg eit bodskap: At ein hev teke eit standpunkt. I ei tid der hatprat, forskjellsbehandling og mobbing framleis finst, både på skulen, på arbeidsplassen og i det digitale rommet, er det eit strålande døme på at einskilde menneske og grupper hev mot til å segja ifrå. MAB hev ikkje berre vore med på å syna at metall-miljøet er meir enn berre høylydt musikk og mørke klede. Dei hev synt at det er ein stad der einsame og utsette kann finna ein heim.

    Difor er det rørande — og lærerikt — å sjå korleis denne konkurransen vert driven fram. Det er ikkje berre ei lodding; det er ei påminning um at kvar og ein av oss kann gjera noko. Det er eit lite, men sterkt, vitnemål um at det nyttar å stå saman. Og når ein fær sjå at slikt arbeid held fram år etter år, då kann ein ikkje anna enn å lyfta på hatten for dei som hevt ork og vilje til å halda fram.

    Difor vonar eg at so mange som mogleg tek del. Ikkje berre for å vinna den vesle bagen med snop i, men for å syna at me stend i hop. For trass i alt det vonde som finst i verdi, er det gjerningar som denne som gjer at me kann sjå på morgondagen med mot og tru.

    Kjelde: Heavymetal.no

  • Snart kann du slo av han.

    Snart kann du slo av han.

    Det er ikkje kvar dag ein fær sjå at eit av dei største teknologiføretaki i verda gjer seg so audmjuke som Microsoft no hev gjort. Etter å ha drege inn ein heil og full ny tast på tastaturet til nye Windows-maskiner — Copilot-tasten — og etter fleire år med kritikk og usamde brukarar, kjem no nyhendet: snart kann du deaktivera han heilt.

    Det som er særlegt merkverdig, er ikkje at selskapet snur seg, men at dei lyder til røysternar frå folk som faktisk sit og arbeider ved maskiner. Altso, den eine tasten som skulde vera eit stort framsteg — ein snarveg til kunstig intelligens — viste seg å vera eit uttrykk for ei tru som ikkje slo til. Noko av det vart synlegt då Statcounter synte at berre 3,5 prosent av brukarane nytta Microsoft Copilot, medan ChatGPT hadde 76,9 prosent.

    No fær ein altså eit val som heiter "Gjer ingenting." Det er nærast eit dikt frå den kvardagslege klokskapen: av og til er det beste ein kann gjera, å lata vera å gjera noko som helst. Den enkle løysingi er ofte den djupaste.

    Men dette nyhendet er ikkje berre ei forteljing um ein tast som ikkje vart noko av. Tvert um, det er eit døme på korleis etterspurnaden etter fridom og kontroll over eigen maskin er sterkare enn nokon snedig marknadstaktikk. At Microsoft no gjev brukarane høve til å deaktivera tasten, er eit teikn på at dei hev høyrt på folket. Det er ein siger for den lokale, personlege databruken — ein liten, men viktig siger for den einskilde som vil råda over sitt eige utstyr.

    Og um me ser lenger fram, kann dette vera eit døme for andre føretak. Det er ei påminning um at den beste teknologi er den som tenar mennesket, ikkje omvendt. Når ein tast kann setjast til å "gjera ingenting," fær me alle eit augneblink til å pusta ut — og minnast at maskineri er reiskapar, ikkje herrar.

    Kjelde: ITavisen

Fylg oss: YouTube Telegram
Meld deg inn i Vestlandske Mållag

Få dei fem viktigaste sakene frå Vestmennene rett i innboksen - éin e-post i veka.

Andre prosjekt: Fjordgefluster.no Nordisches.se Maalmannen.no