Det er noko stort og stillfarande ved å stiga inn i den gamle steinkyrkja på Stiklestad. Murane hev stade der i mannsaldrar, dei hev høyrt salmesong og sukka bøner, og dei hev vore vitne til korleis eit heilt folk samlar seg kring dei same forteljingane år etter år. Når barne- og familieminister Lene Vågslid no opnar Olsokdagane med håp og framtidstru, so kling det som eit ekko av noko djupt norsk, eit samhald som ikkje flyt ut, men som stadig vert fylt på av nye generasjonar.
Me les i nyhendi at ministeren samstundes hev åtvara mot at “alt flyter ut”. Og ja, i ei tid der mykje skiftar snøgt, der gamle ord og seder kann kverva, er det lett å kjenna på ei uro. Men nett på Stiklestad fær denne åtvaringi ei eigi tyngd og ei eigi von. For sjølve staden er eit bilete på korleis noko varer, jamvel når tidi renn. Det var her Olav Haraldsson fall i 1030, ei hending som kunde vorte enden på ei ætt og ei soge, men som i staden vart byrjingi på ein ny samanheng. Tusen år seinare stend me på dei same vollane, og borni leikar der sverdi ein gong klinga.
Det er lett å misstyda ei åtvaring som “alt flyter ut” til eit rop om strid og kulturkamp. Men ein kann òg høyre det som ei kjærleg minning um å ta vare på det som gjev livet meining. Vågslid tala um framtidstru, ikkje um undergangsstemning. Den steinkyrkja ho stod i, er sjølv eit døme på at det som er bygt med styrke og omsut, stend fast. Då kyrkja vart reist, var ho ein av dei fyrste i stein her nord, og ho har bore med seg bøner, song, og ei umåteleg rik språkarv.
Når me no i 2026 samlar oss til Olsok, er det med ei kjensla av at me stend i ein straum av tid, men at me ikkje er hjelpelause båtar som driv. Tvert imot, kvar ny røyst som tek ordet i denne kyrkja, kvar ny generasjon som lærer seg dei gamle salmane og forteljingane, er med og byggjer bru millom fortid og framtid. Det er ein part av vår identitet, og identitet er ikkje noko ein eig ein gong for alle; det er noko ein gjev vidare.
Difor er det ikkje ein motsetnad millom åtvaring og håp. Åtvaringi segjer: hugs kven du er, og kva du hev. Framtidstrui segjer: det er nok å byggja på, det er verdt å gå vidare. Me hev eit mål som renn klårt, um me vil lytta. Stiklestad minner oss um at det som hev flote ut i åri, ofte hev vorte erstatta av nye bekkjer og elvar av samhald og skaparkraft.
So lat oss taka med oss både den solide steinen og dei straumande vatni. Det er i møtet millom dei at livet gror. Når Olsokdagane no lyser upp dalen, kann me med god grunn seia som det heiter i den gamle boki: “Her er godt å vera.” For her er eit folk, eit språk og ei soge som enno ikkje hev flote ut, men som skal bera langt inn i framtidi.
Kjelde: Adresseavisen
Leave a Reply